غلبه مصلحت بر شفافیت!
آرمان ملی: روز گذشته صلاحیت برخی وزرای پیشنهادی دولت سیزدهم در مجلس بررسی شد که حواشی زیادی هم داشت. از جمله اینکه برخی نمایندگان خواستار آن شدند که رای پارلمان نشینان به کابینه به شکل «ورقهای» و مخفی باشد.این درخواست نمایندگان در شرایطی مطرح شده که آنها از یک سال و دوماه پیش بارها شعار شفافیت سر دادند و مدعی بودند عملکرد مجلس باید بهصورت شفاف دراختیار مردم قرار گیرد. اکنون این سوال مطرح است که چرا نمایندگان مجلس یازدهم نگران این هستند که رای آنها به وزرای پیشنهادی دولت سیزدهم در معرض دید عموم قرار گیرد.
سرگذشت طرح شفافیت در مجلس دهم
برای نخستینبار بحث شفافیت رأی از سوی نمایندگان اصلاحطلب در مجلس دهم مطرح شد. آذر96 محمدجواد فتحی این طرح را ارائه کرد و تأکید داشت که هر نماینده باید مسئولیت رأی خود را برعهده بگیرد. این طرح اما تا یک سال بعد، توجه اصولگرایان را بهخود جلب نکرد اما در نهایت آنها در آستانه بررسی لوایح مرتبط با FATF خواستار شفافیت رأی شدند و حتی طرحی هم در این زمینه ارائه کردند. همین شرایط خاص باعث شد تا طرح شفافیت با 160امضا فقط 59موافق داشته باشد. این اتفاق منجر به انتقادهای گسترده به مجلس دهم شد و درنهایت نیز طرح شفافیت با وجود پشتوانه کارشناسی آن به تصویب نرسید. البته مجلس دهم در واکنش به انتقادها، طرحی با موضوع شفافیت همه نهادهای سیاستگذار و تصمیمگیر تدوین کرد که شامل شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت میشد. اما این طرح در سکوت خبری از دستور کار مجلس خارج شد.
مجلس با طرح شفافیت چه کرد؟
یک سال و 2ماه از آغاز بهکار مجلس یازدهم گذشته و هنوز هیچ خبری از شفافیت آرای نمایندگان نیست. وعده بر زمین مانده مجلس یازدهمیها آنهم درحالی که اصولگرایان و حامیانشان در مجلس دهم را به دلیل رأی ندادن به شفافیت رأی مورد هجمه و انتقادهای زیادی قرار داده و شفافیت رأی نمایندگان را از حقوق بدیهی مردم میدانستند. اما آنها امروز ترجیح میدهند درباره شفاف نبودن رأی مجلس یازدهمیها سکوت کنند. اوایل ماه بود که مالک شریعتی نماینده تهران با انتشار توئیتی، روند بررسی و تحلیل طرح شفافیت آراء نمایندگان مجلس را تشریح کرد. شریعتی در توئیت خود درباره طرح شفافیت نمایندگان مجلس یازدهم آورد: «روزهای اول، در مشورت با دکتر امیرآبادی (مسلط به آیین نامه)، پیش نویس طرح را نوشتم. با سه همکارم (نجابت، متفکرآزاد و ایزدخواه) تا ساعت یک بامداد متن را نهایی کردیم. در جلسه بعد صحن علنی، امضای ۱۷۶نماینده را اخذ و طرح را تقدیم هیات رئیسه کردیم. چون هنوز طرحی در دستور نبود، برای بررسی دقیق، طرح به صورت عادی ثبت، به سرعت اعلام وصول و به کمیسیون آیین نامه ارجاع شد. فردای روز پر التهاب رد کلیات بودجه ۱۴۰۰ به صحن علنی آمد. در رای گیری
کلیات طرح، تنها ۳ رای کمتر از دوسوم حدنصاب لازم کسب کرد. بلافاصله درخواست بیش از ۱۰۰ نماینده برای بازگشت به دستور، ارائه و تصویب شد. طبق تبصره ۱ ماده ۱۰۰، رای گیری شد تا در اولویت صحن قرار گرفته، به صورت دوشوری بررسی شود.با بیش از ۷۰درصد تصویب شد و به کمیسیون بازگشت.» در سوم مرداد بود که نماینده مردم تهران در توییت خود اظهار امیدواری که طرح شفافیت تا قبل از رای اعتماد نمایندگان مجلس تصویب شود، اما دیروز 30 مرداد 1400 نمایندگان مجلس یازدهم برخلاف وعده هایی که خود برای طرح شفافیت می دادند، بررسی رای اعتماد به وزاری دولت آقای رئیسی را درخواست رای گیری محرمانه اغاز کردند. نمایندگان مجلس یازدهم وعده دادند که افتخار تصویب این قانون را نصیب خود خواهند کرد. بهمن ماه سال گذشته درخواست بررسی مجدد طرح شفافیت در صحن علنی مطرح شد. در همین جلسه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس تصریح کرد که ضعفهایی در طرح شفافیت آرا وجود دارد، اما با رأی نمایندگان و در مدار بررسی مجدد قرار گرفتن آن، مشکلات آنرا رفع خواهیم کرد. در روزهای اخیر مجلس در عمل به وعده خود خبر از نهایی شدن طرح شفافیت برای بازگشت به صحن علنی در کمیسیون تدوین آیین
نامه داخلی مجلس دادند. حالا اما وعده بررسی این طرح پیش از رای اعتماد به وزرا در مجلس یازدهم محقق نشد و روز شنبه رای اعتماد به کابینه دولت سیزدهم در دستور کار مجلس قرار گرفت. قرار دارد
درخواست نمایندگان برای رای مخفی
جمعی از نمایندگان مجلس در جلسه علنی دیروز(شنبه ۳۰ مرداد) قوه مقننه طبق ماده ۱۲۲ آئین نامه داخلی مجلس با تدوین نامه ای خطاب به هیات رئیسه مجلس خواستار رای گیری برای وزرای پیشنهادی به صورت ورقه ای و مخفی شدند. سید نظام موسوی سخنگوی هیات رئیسه مجلس پیش از این اعلام کرده بود رای گیری برای وزاری پیشنهادی به صورت الکترونیکی خواهد بود. در طول دوسال گذشته نمایندگان مجلس یازدهم بارها شعار شفافیت سر دادند، اما در عمل هیچ شفافیتی در علملکرد آنها دیده نمیشود. نمایندگانی مجلس یازدهم در ماه های قبل به جای این که تمرکز خود را بر حل مشکلات کشور بگذارند، بیشتر در پی مانعتراشی در مسیر رفع مشکلات بودند. درهر حال سوال اینجاست که چرا مجلسی که شعار شفافیت را سرلوحه کار خود قرار داده بود، دیروز خواستار آن شد که به وزاری پیشنهادی دولت سیزدهم به صورت مخفی رای داده شود؟ این اظهارات نمایندگان مجلس یازدهم نشان میدهد که آنها به صورت خواسته یا ناخواسته نمی خواهند که مردم وشاید هم آیتا... رئیسی از رای دادن یا ندادن نمایندگان مجلس به وزاری پیشنهادی دولت سیزدهم با خبر شوند؛ شاید مصلحت اندیشی را به شفاف سازی در مجلس یازدهم ترجیح
میدهند.
