وقتي پای استدلال «چوبين» می شود...
آرمان ملی- مطهره شفیعی: بیتردید فرهنگ یک کشور ارتباط مستقیمی با رشد آن جامعه دارد. بسیاری از متخصصان معتقدند تحمیل فرهنگ به یک جامعه نه تنها سبب رشد و ارتقای فرهنگی نمیشود بلکه سبب رویگردانی جامعه از فرهنگهای اصیل پیشین میشود. برنامه ارایه شده از سوی محمد مهدی اسماعیلی انتقادات زیادی را به دنبال داشت و البته توضیحات او پس از مواجهه با برنامه قابل تامل بود که کاسه کوزهها بر سر دولت روحانی شکسته شد.
برنامه غریب
برنامههای ارایه شده حاشیههای فراوانی داشت. در بخشی از آن آمده است:« تولید فیلمهای ضدارزش، غیرانقلابی و غیراخلاقی با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، عدم اتخاذ موضع شفاف و برخورد دربرابر فعالیت محکومین امنیتی و چهرههای سینمایی همسو با اهداف دشمنان، اثرگذاری زیاد جشنوارههای خارجی بر تولیدات سینمایی داخلی، اعطای کمکهای مالی به تولیدات سینمایی ناهمسو با انقلاب اسلامی و همچنین اعطای کمکهای مالی به خانه سینما که فاقد وجاهت قانونی بوده و معدل فعالیتهای آن در جبهه فرهنگی معارض انقلاب اسلامی دیده میشود» از جمله موضوعات دیگر نگاشته شده در این برنامه که سبب انتقادات زیاد شد، میتوان به این سطور اشاره کرد: «در سال ۱۳۹۷، از ۷۷ فیلم رصد و تحلیل شده، ۵۹ فیلم مروج سبک زندگی غیراسلامی ایرانی و تخریب کننده انقلاب اسلامی، ۶۱ فیلم ارائه کننده تصویر مثبت از زن بیحیا، ۵۰ فیلم سیاهنما و ناامیدکننده، ۶۰ فیلم مربی ۶۰ فیلم مروج وادادگی و تحقیر ملی، ۵۵ فیلم القا کننده واگرایی دینی و ملی و قانونگریزی و نمایش ناکارآمدی نهادها بودهاند.» این برنامه با واکنشهای زیادی همراه بود. منتقدان با اشاره به این بخش از برنامه
نوشتند:« از 77 فیلم رصد و تحلیل شده 61 فیلم با ارائه تصویر مثبت از زن بیحیاء داریم؟ واقعا چه کسانی این فیلمها را رصد کرده و به چنین آماری رسیدهاند؟ تعریف این رصدکنندگان عزیز یا جناب وزیر پیشنهادی از بیحیایی چیست؟ آیا زن بیحیا از نگاه آنان با زن بیحیا از نگاه وزارت ارشاد قبلی تفاوت دارد؟ با جامعه چطور؟»
تفکر شمقدری
در بخش دیگر برنامه همچنین آمده است: «اعطای کمکهای مالی به تولیدات سینمایی ناهمسو با انقلاباسلامی و همچنین اعطای کمکهای مالی به خانه سینما که فاقد وجاهت قانونی بوده و معدل فعالیتهای آن در جبهه فرهنگی معارض انقلاب اسلامی دیده میشود» این ادعاها مصداق بارز تهمت به خانه سینماست و پرسش این که چرا و بر چه اساسی خانه سینما وجاهت قانونی ندارد؟ این اظهارات، بسیاری را به یاد تعطیلی خانه سینما در زمان ریاست جواد شمقدری در سازمان سینمایی انداخت! او اخیرا هم مدعی شده است:« متأسفانه سینمای ایران حتی در ظاهر هم از دین فراری است و این اتفاق بسیار تلخ و نگران کننده است.»
بیانیهها و متون اعتراضی
خانه تئاتر هم به برنامه وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد اسلامی واکنش نشان داد و در بیانیهای آورد:«خانواده بزرگ تئاتر از شما و مسئولان طلبکارند نه بدهکار؛ و برای حصولِ طلبِ خویش یکقدم پا پس نخواهند کشید. دوسال بیکاری، بیدرآمدی، بیماری، بیدارویی، بیتوجهی، تنهایی و سکوتِ دولت و کشور را تاب آوردیم؛ اما از آنجا که مُرده را اعدام نمیکنند، ما هم چیزی برای از دست دادن نداریم، از ممنوعالکاری هم نمیترسیم» همایون اسعدیان، کارگردان سینما، هم در پستی اینستاگرامی چنین واکنش نشان داد: «برنامه پیشنهادی شما را خواندم، کمی دیر آمدید. همفکرانتان در این سالها آنقدر ما را خنداند که نه دیگر حوصله داریم به این شوخیهای بیمزه بخندیم، نه اشکی برای ریختن به حال خودمان داریم. اینجا ایران است.» آتیلا پسیانی بازیگر با سابقه کشور نوشت:« آقای وزیر پیشنهادی وزارت ارشاد، من امروز غمگین نگاه شما به حرفه و همکارانم و تلاش بیش از نیم قرن خودم هم هستم. آیا فیلمها و تئاترهای ما را دنبال کردهاید ؟آیا موسیقی گوش کردهاید ؟ آیا به تماشای نقاشی و مجسمه نشستهاید؟ آیا فرهنگ و هنر روح شما را نوازش کرده؟ اگر جواب مثبت است که سخت متعجبم
از گفتههای شما و اگر جواب منفی است که وای بر ما !» همایون غنی زاده کارگردان، فیلمنامهنویس و هنرپیشه تئاتر و سینما با انتقاد از رویکرد اسماعیلی در برنامههای ارائه شده او، در صفحه اینستاگرامش نوشت: «جناب وزیر ارشاد پیشنهادی! شما باید پای درس و کتاب ما بنشینید نه آنکه پای منبر امثال رائفی پورها!تو باید سعدی و حافظ میخواندی! باید بیضایی میخواندی! باید سمندریان و رفیعی را میدیدی! باید شجریانها را میشنیدی! یاحقیها و نراقیها را باید برابر ابراهیم گلستانها گردنت خم میشد و با کلمات شاملو بیدار میشدی! و با عباس کیارستمی خوابت میبرد و با حاتمی بغض میکردی از تاریخت!»
دولت روحانی متهم است
نکته قابل تامل پس از علنی شدن انتقادات اصحاب فرهنگ وهنر آنجاست که وزیر پیشنهادی به انتقاد کردن دولت روحانی پرداخت و منابع برنامه ارایه شده از سوی خود را آنچه معرفی کرد که در دولت دوازدهم موجود بوده است. اسماعیلی 26 مرداد گفته است:« بخشی که در فضای مجازی پررنگ شده، بخش وضع موجود پیشنویس برنامه است که از منابع مختلف پژوهشی مربوط به خود وزارتخانه، یکی از مراکز بررسی وابسته به ریاست جمهوری و برخی گزارشهای نهادها استفاده شده که در برخی از قسمتها، منبع در پینوشت آورده شده و موجب شده برنامه که همگی رویکرد مثبت به موضوعات بوده، دیده نشود.» موضوع زمانی جالبتر میشود که وزیر پیشنهادی ارشاد میگوید:« تحلیل فیلمهای سال ۹۷، متعلق به گزارش رسمی از نهاد ریاست جمهوری در دولت دوازدهم است.» او در پاسخ به انتقادات خانه سینما، تائتر و... چنین توصیخ داد:« در برنامه ذکر شد که خانه سینما، خانه موسیقی، خانه تئاتر و دیگر نهادهای صنفی تخصصی برای واگذاری بخشی از تکالیف و مسئولیتهای دولتی، پیگیری مطالبات صنفی و معیشتی اهالی فرهنگ به رسمیت شناخته میشوند و به یقین، تقویت خواهند شد»
