پیامدهای توافق دوحه میان طالبان و آمریکا
امضای توافــق دوحـه میـان طالبان و آمریکا را که در فوریه ۲۰۲۰ انجام شد، واجد سه پیامد عمده بود. با امضای این توافق روند صلح در افغانستان عمیقاً توسط یکطرف به فراموشی سپرده شد. درنتیجه این توافق، وقتی یکطرف در منازعه احساس پیروزی کرد و موقعیت خود را ارتقاءیافته دید، طبیعی بود که با طرف مقابل که دولت کابل بود، حاضر به مذاکره و توافق نشود. القای روحیه پیروزی به طالبان که نتیجه رفتار آمریکا بود، مهمترین عاملی شد که بعد از توافق دوحه هرگونه روند صلح را به محاق برد. بعد از امضای توافق دوحه عملاً کار دفتر سیاسی طالبان در دوحه بهصورت واقعی پایان یافت و مسئولیت اصلی کار بر عهده بخش نظامی طالبان در داخلی افغانستان قرار گرفت. بعد از امضای توافق، دوحه هیچ نقش کلیدی را نمیتوان برای دفتر سیاسی طالبان در دوحه در نظر گرفت. عبور آمریکا از مرحله نظامی در افغانستان و ورود به مرحله امنیتی سومین پیامد توافق دوحه بود. پسازاین توافق، آمریکا بهصورت جدی خود را درگیر منازعه افغانستان بهصورت نظامی نخواهد کرد. در متن این توافق طرف آمریکائی تلاش نمود عملاً تهدیداتی که میتوانسته از ناحیه افغانستان امنیت ملی آنها را به مخاطره بیندازد، با اخذ تعهداتی از طالبان برای خود به حداقل برسانند. اگر تهدید امنیت ملی آمریکا از ناحیه افغانستان برطرف شود، طبیعی است که آنچه در افغانستان از منظر آنان جریان دارد، منازعه داخلی بر سر قدرت است و آمریکا ترجیح داد به ادامه حضور خود را در این منازعه بدون توجه به اینکه چه ساختاری در آینده میتواند افغانستان را اداره کند، خاتمه دهد. توافق دوحه دو ضمیمه محرمانه داشت و دریکی از این ضمایم بندی وجود دارد که طالبان را تا پایان خروج نظامی آمریکا از حمله به مراکز استانهای افغانستان نهی میکند. هرچند از یک منظر، این بند بهمنزله چراغ سبز به طالبان بوده که همه افغانستان، بهجز مراکز ۳۴ استان را میتوانند تصرف کنند، اما طالبان با عدول از این بند، به مراکز استانها حمله کردند و تمام بمبارانهایی که آمریکا حدود یک ماه اخیر علیه طالبان انجام داده، مرتبط با نقض صورت گرفته توسط طالبان در این مورد بود و نباید آن را آغاز دوبارهای برای درگیر شدن نظامی آمریکا در منازعه افغانستان تلقی کرد. قطعنامه شماره ۲۵۱۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد متن توافق دوحه را که شامل جدول زمانی خروج نیروهای نظامی خارجی نیز بود را مورد تائید قرار داد، در مورد موضوع خروج غیرمسئولانه با توجه به این قطعنامه و حمایت همه اعضای دائم و غیر دائم شورای امنیت از آن نمیتواند ابراز نظری داشته باشد، خصوصاً با توجه به اینکه متأسفانه این قطعنامه مورد اعتراض دولت افغانستان که قراردادهای دوجانبه امنیتی با آمریکا داشت، نیز قرار نگرفت. نیروهای خارجی باید افغانستان را ترک میکردند، اما شرایط امروز نتیجه سیاست آنهاست.
