لندینگ دلارهای افغانی در ترکیه و امارات
در این میان انتظار این بود که ایران هم به عنوان یکی از همسایه های این افغانستان و کشوری همزبان که سال ها میزبان مردم جنگ زده این کشور بوده بتواند شرایطی را فراهم کند که بیشترین سهم را از سرمایههای سرگردان این کشور داشته باشد این درحالی است که خود ایران هم از وضعیت سیاسی مناسبی برخوردار نیست و سرعت تعیین وضعیت کابینه از سرعت تحولات جهان بسیار کمتر است! از طرفی وجه مهم توسعه روابط ایران با افغانستان بویژه در شرایط الان که سرمایه های افغان ها سرگردان هستند دیپلماسی اقتصادی و نشان دادن ظرفیتهای اقتصادی و سرمایه گذاری در ایران است که طی سال ها مسکوت مانده است. در همین زمینه حسین سلیمی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان با بیان اینکه از گذشته اقدامات کوچکی برای جذب سرمایه از افغانستان داشتهایم؛ به «آرمان ملی» گفت: تنها کاری که از یک سال گذشته صورت گرفته این است که برای افغانی هایی که در ایران سرمایه گذاری می کنند آیین نامه جدیدی را پیشنهاد کردیم که تصویب هم شد و براساس آن اگر افغان ها 250 هزار دلار در بازار سرمایه ایران سهم بخرند هم می توانند اجازه اقامت بگیرند که در قوانین قبلی چنین چیزی نبود و
حتما باید سرمایه گذاری مستقیم می کردند. او ادامه داد: خرید 250 هزار دلار یا معادل آن سهام با معیارهایی و نگه داشتن آن باعث میشود اجازه اقامت را از دولت ایران دریافت کنند و این از جمله اقدامات خوبی بود که می توانست گسترش پیدا کند چون برخی نمی خواهند وارد موضوع خرید زمین و ساختمان سازی و غیره شوند. سلیمی اضافه کرد: البته این شرایط در شرف اجرائی شدن بود و حتی تعدای از افغان ها هم در شرف ورود بودند که خود بازار سهام ایران دچار آشفتگی شد و این افراد را دلسرد کرد. ترکیه، یونان و پرتغال و... هم خرید سهام را یکی از راه های اعطای اقامت قرار دادهاند.
سرگردانی دو میلیارد دلاری
رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان در پاسخ به این سوال که در شرایط حاضر افغانستان آیا شرایطی برای ورود سرمایه گذاری آنها در ایران فراهم است؛ گفت: این بهترین موقعیت است چراکه در حال حاضر سرمایه های مردم افغانستان در حال قرار از این کشور است. در این کشور هم تعداد افراد ثروتمند کم نیست و اینها برای حفظ سرمایه های خود همانطور که اشاره کرده به امارات و شهر دوبی می برند. او ادامه داد: ترکیه هم اعلام کرده که در این کشور مستقر و تجارتش برقرار است و پایه های افزایش تجارت در این کشور را با وجود طالبان آماده کرده است. سلیمی در مورد حجم سرمایه های سرگردان در این کشور اظهار کرد: خیلی سخت است که بتوان درباره حجم پول های سرگردان در افغانستان صحبت کرد؛ ولی می توان گفت که پول زیادی سرگردان است و می توان آن را هدایت کرد. به نظر من حجم این پول سرگردان بین 500 میلیون تا یک میلیارد دلار است و حتی ممکن است بیش از اینها هم باشد و می توان آن را جذب کرد. در حال حاضر هم حجم بزرگی از این پول در کشورهای ترکیه و امارات و ایران در حال گردش است و ممکن است با این وضعیت حتی برنگردد و اینجاست که باید برای آن فکری کرد. رئیس اتاق
بازرگانی ایران و افغانستان تاکید کرد: باید برنامه ای برای نگهداشتن این حجم پول در کشور طراحی شود و امتیازاتی هم داده شود تا این پول بیشتر جذب شود.
وضعیت سیاسی آشفته و کم کاری
سلیمی در پاسخ به این پرسش که ایران برای پیشی گرفتن از ترکیه و امارات در جذب سرمایه سرگردان افغانستان چه کرده است، توضیح داد: ما در شرایط حاضر کاری انجام نداده ایم و متاسفانه در مسائل سیاسی خودمان هم مشکل داریم! در گزارشی که 10 ماه پیش یکی از خبرگزاری ها منتشر کرد پیش بینی کرده بود که طالبان در افغانستان ظرف مدت پنج ماه مستقر می شوند که صرفا در این بخش اشتباه کرده بود و طالبان یک ماهه مستقر شد! او ادامه داد: اگر از آن زمان چنین پیش بینی هایی مورد توجه قرار می گرفت می شد با تجار صحبت کرد و آنها را از رفتن به سمت ترکیه و امارات و سایر کشورها منع و به سرمایه گذاری در ایران دعوت کرد ولی متاسفانه ما این کار را نکردیم. عضو اتاق بازرگانی گفت: به نظر میرسد هر دولتی هم در کابل بر سرکار بیاید مجبور است راه را برای روابط تجاری باز کند، گرچه ما احتیاط میکنیم و حتی رانندههای افغان هم نگران هستند. سیدحمید حسینی درباره وضعیت صادرات سوخت و فرآورده به افغانستان بعد از تحولات سیاسی و حضور دوباره طالبان در این کشور اظهار داشت: با توجه به تحولات صورت گرفته برخی مرزها و گمرکات تعطیل شده، بعلت آتشسوزی در مرز دوغارون؛
صادرات مسالهدار شده و منجر به افزایش قیمت فرآوردههای نفتی در افغانستان شده است ولی به این معنا نیست که همه مرزها بسته شده باشند. در ارتباطی که بنده با صادرکنندگان در مرز زاهدان داشتم، عنوان شد اکنون کار بسیار تسهیل شده و در مرز میلک و زابل با پرداخت یک درصد؛ کالا و فرآورده وارد افغانستان میشود. این عضو اتاق بازرگانی تاکید کرد: به نظر میرسد هر دولتی هم در کابل بر سرکار بیاید مجبور است راه را برای روابط تجاری باز کند، گرچه ما احتیاط میکنیم و حتی رانندههای افغان هم نگران هستند. مرزهای استان سیستان و بلوچستان قرار بود، باز شود اما هنوز باز نشده؛ یعنی گمرک به کامیونها اجازه خروج نمیدهد ولی آن سوی مرز آرام است و گفته شده که بزودی باز میشود. با بازگشایی مرزها بزودی فعالیت صادراتی آغاز خواهد شد. حال به نظر می رسد نوبت مقامات ایرانی است که در برابر وضعیت افغانستان و حضور طالبان در راس قدرت این کشور اظهارنظر و موقع گیری کند تا شاید این اتفاق باعث شود تجار افغان و سرمایه داران از حضور قدرتمند ایران در کنار خود احساس آرامش کرده و سرمایه های خود را به جای ترکیه و امارات به ایران بیاورند که در شرایط اقتصادی
بد ایران این اتفاق می تواند به چند برابر شدن درآمدهای ارزی و سرمایهگذاری و رشد بازارهای مختلف کند.
