هجوم مردم به فرودگاه برای خروج از افغانستان
آرمان ملی- نرگس کارخانهای: خلاصه اخبار مختلف از تخلیه سفارتخانهها و خارجیان در کابل این است که افغانها ماندند و طالبان که این شرایط اما برای طالبان بسیار رضایتبخش است، جنگ را تمام شده و خود را مسئول افغانستان اعلام کردهاند. بایدن هم بالاخره چیزی گفت و طالبان را تهدید کرد اما تهدیدی برای حفظ امنیت آمریکاییهایی که در حال خروج از فرودگاه کابل هستند. فرودگاهی که مورد هجوم مردم عادی برای خروج از افغانستان قرار گرفته است که در فیلمها از فرودگاه منتشر شده به طوری که چسبیده به بدنه بیرونی هواپیمایی هستند که شروع به حرکت میکند. گفته شده دو نفر در نتیجه آویزان شدن از چرخهای هواپیما در حال پرواز کشته شدهاند. صدای تیر نیز بارها در همین فرودگاه شنیده شده که به گفته برخی رسانهها باعث کشتهشدن چند افغان شد. اما برخی دیگر از رسانهها باور دارند علت کشته شدن این افراد مشخص نیست و تیرهای نیروهای نظامی آمریکا تنها تیرهای هوایی برای نظم دادن به شرایط بوده است. اکنون این فرودگاه به دو بخش تجاری و نظامی تقسیم شده که امنیت بخش نظامی برقرار است و افراد مختلف از دیگر کشورهای از این مسیر در حال خروج هستند. آمریکا برای
تحقق این امنیت و خروج افراد، شش هزار نیروی نظامی را به کابل فرستاد.
پنجشیر، سنگر آخر
در میان تمام ولایتهای افغانستان تنها پنجشیر از حضور طالبان در امان مانده است. البته که در روزهای پیش این ولایت نیز در معرض حملات طالبان قرار گرفت، اما جبهه مقابل با داشتن آمادگی کافی این حملات را دفع کردند و اعضای طالبان در همان جا دفن شدند. در افغانستان تصمیمات و اقدامات قومی نقش بسیار پررنگی در وقایع ایفا میکنند. پنجشیر نیز ولایتی است با ساکنان غالبا تاجیک که تعداد کمی هزارهها، نورستانیها و پشتونها در آن زندگی میکنند. مقاومت این ولایت برعهده احمد مسعود فرزند 32 ساله احمدشاه مسعود است که در یک آکادمی نظامی در بریتانیا آموزش دیده و از مدتی پیش به «خانه» برگشته است و جنبشی را شکل داده تا به گفته او «سبب ایجاد امیدواری و پرکردن شکافی شود که بهخاطر حکومت بهوجود آمده». او همچنین گفته که این جنبش برای موازنه قدرت با طالبان در میز مذاکره طراحی شده است. پنجشیر سنگر احمدشاه مسعود بود که سربازان شوروی حتی یکبار هم نتوانستند وارد این دره شوند. او رهبری اتحاد شمال علیه طالبان را برعهده گرفت و تا روز ترورش تلفات سنگینی را بر این گروه وارد کرد. احمدشاه مسعود دو بار تلاش کرد تا برای سازش با طالبان مذاکره
کند، اما موفق نشد.
واکنشهای بینالمللی
از شامگاه یکشنبه تا دوشنبه واکنشهای بسیاری از سوی کشورهای مختلف به مساله افغانستان دیده شد. جایی که پس از تحولات اخیر در افغانستان، شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کرد که روز دوشنبه جلسه اضطراری درباره وضعیت این کشور برگزار میکند. این جلسه به درخواست نروژ و استونی در اسرع وقت برگزار میشود. دیپلماتهای مذکور تاریخ مشخصی برای این نشست مشخص نکردند. بعدا سازمان ملل در بیانیهای زمان این نشست را دوشنبه اعلام کرد. از سوی دیگر، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل روز یکشنبه ساعاتی پس از ورود طالبان به کابل، از این گروه و همه طرفهای افغان دیگر خواست تا «حداکثر خویشتنداری» را داشته باشند. این سازمان در بیانیهای اعلام کرد: «دبیرکل بهویژه نگران آینده زنان و دخترانی است که باید از حقوق بهدست آمده آنها محافظت شود.» از سوی دیگر در پی تحولات اخیر در افغانستان و سقوط دولت در این کشور پس از پیشرویهای طالبان وزارت امورخارجه روسیه تاکید کرد: آمریکا، روسیه، چین، ایران و پاکستان کشورهایی هستند که میتوانند بر اوضاع افغانستان تاثیرگذار باشند. ضمیر کابولوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان در گفتوگویی تلفنی با
همتای آمریکایی خود درباره وضعیت افغانستان رایزنی کرد. از طرف دیگر جیک سالیوان مشاور امنیت ملی آمریکا گفت: مقامات دولت بایدن از سرعت تسلط طالبان بر افغانستان و سقوط نیروهای امنیتی این کشور متعجب شدند، اما با وجود همه اینها، بایدن به تصمیم خود برای خروج نظامی از افغانستان پایبند است . وی همچنین خطاب به طالبان گفت که اگر افغانستان به محل امن برای عوامل القاعده تبدیل شود، مسئولیت آن برعهده طالبان خواهد بود. سخنگوی وزرت خارجه چین نیز در واکنش به تحولات افغانستان اظهار کرد: تحولات بزرگی در اوضاع افغانستان رخ داده و ما به تمایل و انتخاب مردم این کشور احترام میگذاریم. هوا چون اینگ گفت: چین مایل به توسعه روابط دوستانه و تعامل با افغانستان است. در آلمان اما برنامهای از سوی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان ارائه شده است و قرار است پارلمان فدرال در روزهای آینده آن را تایید کند. طبق این برنامه قرار است همکاران محلی سازمانهای آلمانی و همچنین زنان، فعالان حقوق بشر و کارمندان سازمانهای غیردولتی از افغانستان بیرون کشیده شوند. شاه محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان هم در توئیتر اعلام کرد در یک «زمان بسیار حیاتی» نشستی با
نمایندگان برخی رهبران سیاسی افغانستان به رهبری محمد یونس قانونی برگزار شده است و در ادامه اعلام کرد: هدف نهایی ما به وجود آمدن یک افغانستان آرام، متحد، دموکراتیک، باثبات و شفاف است. روز یکشنبه هیاتی از چهرههای سیاسی افغانستان برای بهبود اوضاع به پاکستان رفتند.
طالبان در افغانستان چه میکند؟
حالا آنچه در افغانستان میگذرد ترکیبی است از آنچه طالبان پیدرپی اعلام میکند و آنچه انجام میدهند در این میان واکنشهای مردم در مقابل دیده میشود. حال خبرنگاران زن خارجی در کابل با پوشش کامل جلوی دوربین رفتند. طالبان نیز در میان اقدامات اولیه پس از استقرار اعلام کرده است: «ما درک میکنیم که مردم افغانستان برای امنیت خود سلاح نگهداری میکردند، اما اکنون امنیت برقرار است و دیگر نیاز به سلاح نیست؛ ما هیچ آسیبی به غیرنظامیان نخواهیم زد.» و در نتیجه آغاز به جمعآوری سلاحهای مردم کرده است. حتی مالک شرکت رسانهای MOBY در کابل نیز در حساب توئیتری خود اعلام کرده نیروهای طالبان به دفتر وی مراجعه کرده و خواستار تحویل همه سلاحهای شخصی شدهاند. از سوی دیگر سرپرست وزارت صحت عامه افغانستان و مسئولان کمیسیون صحت طالبان با یکدیگر دیدار کردند و در نتیجه گفته شد تمام کارمندان ادارات در 34ولایت میتواند کار خود را از سر گیرند. همچنین طالبان اعلام کرد تمام دانشآموزان دختر و پسر میتوانند به تحصیل خود در مدارس ادامه دهند، اما فیلمی منتشر شد که در آن یک مقام طالبان اعلام میکند تا اطلاع ثانوی دانشگاهها در هرات تعطیل است
و روسای بسیاری از ادارات تحت کنترل طالبان هستند.
جنگ تمام شده
سخنگوی دفتر سیاسی طالبان گفت: این روز یک روز بزرگ برای مردم افغانستان و مجاهدان است. آنها ۲۰ سال است که شاهد تلاشها و فداکاریهای خود بودهاند. به لطف خدا جنگ در کشور به پایان رسیده است. محمد نعیم بیان کرد: نوع و شکل دولت جدید در افغانستان بهزودی مشخص میشود و افزود که طالبان نمیخواهند در انزوا زندگی کنند و خواستار روابط بینالمللی مسالمتآمیز است. وی افزود: ما به آنچه که به دنبال آن بودیم، یعنی آزادی کشور و استقلال مردم رسیدهایم. ما اجازه نخواهیم داد که از سرزمینهای ما برای هدف قرار دادن کسی استفاده شود و نمیخواهیم به دیگران آسیب برسد. ما فکر نمیکنیم نیروهای خارجی تجربه شکست خورده خود را در افغانستان بار دیگر تکرار کنند. نعیم تاکید کرد: ما آماده گفتوگو با همه شخصیتهای افغان هستیم و حفاظت لازم را برای آنها تضمین میکنیم. سخنگوی طالبان تصریح کرد که طالبان میخواهد روابط مسالمتآمیزی داشته باشند و مشتاق توسعه چندین کانال ارتباطی است که قبلا با کشورهای خارجی باز کرده بود. وی اذعان کرد: ما از همه کشورها و نهادها میخواهیم برای حل هرگونه مشکل با ما وارد گفتوگو شوند.
