اختلاف برای وظیفه‌ای که تعریف نشده

و در این مسیر از ظرفیت‌های بخش خصوصی نیز بهره گیری کنند در این رابطه با ورود بخش خصوصی و پیش‌قدم شدن اتاق بازرگانی تهران برای واردات واکسن و تزریق به کارگران خط تولید اگرچه اقدامات و رایزنی‌هایی برای خرید و واردات واکسن صورت گرفت اما به دلیل آنچه رئیس اتاق بازرگانی تهران از آن به عنوان کارشکنی وزارت بهداشت نام می‌برد تاکنون موفقیتی حاصل نشده است حال مجادله اتاق تهران با وزارت بهداشت بر سر واردات واکسن و در حالیکه هر یک سعی دارند تا با توضیحات و جوابیه انگشت اتهامی را به سمت یکدیگر بگیرند در حالی ادامه دارد که به اعتقاد کارشناسان اساسا واردات جزو وظایف اتاق بازرگانی نیست و اتاق به عنوان پارلمان بخش خصوصی می‌تواند تنها زمینه ساز و تسهیل کننده واردات باشد. به گفته فعالان این حوزه اگر هم وظیفه‌ای بر دوش‌ آنها گذاشته شده باشد این اقدام باید از سوی اتاق بازرگانی ایران صورت بگیرد که مرجع بالادستی اتاق بازرگانی تهران محسوب می‌شود. مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی ایران در همین رابطه به «آرمان‌ملی» گفت: «وظیفه اتاق بازرگانی براساس قانون واردات و صادرات نیست و اگر یکی از اعضای اتاق بازرگانی قصد دارد که چنین اقدامی را انجام بدهد این موضوع دیگری است با این حال اینکه رئیس اتاق بازرگانی می‌گوید نگذاشتند اتاق بازرگانی به واردات واکسن ورود کند مگر وظیفه اتاق واردات واکسن است؟» او تاکید کرد: «نمی‌توان در کشور هرج و مرج درست کرد. واکسن را باید سازمان و نهادی وارد کند که مرتبط با این مساله بهداشتی است و آن هم وزارت بهداشت است. اینها حرف‌هایی است که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد. مطلقا در اساسنامه و قانون اتاق بازرگانی چنین چیزی وجود ندارد و ماده یک این قانون هم این موضوع را تایید می‌کند.» دانشمند معتقد است: «اگر براساس احتمالات کسی هم بخواهد این کار را انجام دهد این وظیفه اتاق ایران است و نه اتاق تهران که شعبه اتاق بازرگانی ایران در استان تهران است. حتی اگر این اقدام صورت بگیرد این اتاق ایران است که باید اقدام کند و به شعبات خود سهمیه بدهد تا در این حوزه وارد شوند.»
وزارت بهداشت باید مجوز بدهد
عضو اتاق بازرگانی ایران افزود: «حتی اگر اتاق بازرگانی ایران بخواهد برای چنین اقدامی سرمایه‌گذاری و واردات واکسن انجام بدهد تا آن را در بین تجار و خانواده‌‌های آنان توزیع کند باید از وزارت بهداشت اجازه بگیرد. وزارت بهداشت هم سازوکار خودش را دارد و حتی اگر هم اجازه بدهد خواهد خواست تا تامین سرمایه صورت بگیرد و شرکت‌هایی که در این حوزه تجربه و تبهر دارد وارد شود تا واردات را انجام بدهد.» او با بیان اینکه اتاق بازرگانی جزو بخش خصوصی نیست، اضافه کرد: «اتاق یک سازمان غیرانتفاعی محسوب می‌شود که وظیفه‌اش هماهنگی برای توسعه روابط بازرگانی است نه انجام امور بازرگانی.» دانشمند در پاسخ به این سوال که اتاق چه نقشی در رایزنی برای ایجاد زمینه واردات واکسن از سوی شرکت‌ها و تجار بخش خصوصی دارد، تصریح کرد: «قطعا می‌تواند چون وظیفه اصلی اتاق بازرگانی هم همین است؛ به‌عنوان مثال فرض کنید 10 میلیون دز واکسن آسترانزکا در اتریش موجود است و رایزنی برای تحویل به ایران انجام شده، حالا وزارت بهداشت است که باید این واکسن‌ها را وارد کند.» او با بیان اینکه این اتاق می‌تواند هماهنگی را برای هر کاری انجام داد؛‌ ادامه داد: «کمااینکه اتاق بازرگانی می‌تواند برای توسعه روابط بازرگانی با همه این رایزنی‌ها را داشته باشد.»
شرایط خاص نداریم
دانشمند در پاسخ به این سوال که آیا این وظایف در شرایط خاص می‌تواند تغییری داشته باشد؛ تاکید کرد: «زمانیکه واردات واکسن وظیفه اتاق نیست پس شرایط خاص هم ندارد! آیا کسی که کارش واردات و صادرات نیست می‌تواند اینکار را انجام دهد؟ مسلما خیر، حتی اگر هم قرار است این کار را صورت دهد باید اول کارت بازرگانی بگیرد و در کشور به‌عنوان بازرگان شناخته شود تا بتواند واردات و صادرات کند.» او افزود: «مگر می‌شود در شرایط خاص و استثنایی هر کاری انجام داد. اتاق بازرگانی می‌تواند بگوید به دلیل شرایط با توجه به داشتن منابع مالی، منابع مالی بازرگانان را تامین می‌کند نه اینکه خودش بخواهد مستقیم واردات کند. صرفا هماهنگی برای تسهیل واردات را می‌تواند انجام دهد.» پیش از این مسعود خوانسازی، رئیس اتاق بازرگانی تهران درباره واردات واکسن با اشاره به کارشکنی وزارت بهداشت، گفته بود: «خط یک اعتبار اسنادی، ال سی برای واردات ۳ میلیون دز واکسن کرونا در هند باز کرده‌ایم، اما با توجه به شرایط این کشور دادگاه هند جلوی آن را گرفته است. الان هم واکسن جانسون اند جانسون را می‌توانیم وارد کنیم، اما به مجوز وزارت بهداشت نیاز داریم که تا امروز این مجوز را به ما نداده است. شرکت‌های متقاضی واردات واکسن کرونا، همان شرکت‌هایی هستند که نمایندگی بزرگ داروسازی‌های بزرگ دنیا مانند آسترازینکا و جانسون اند جانسون در ایران هستند و تمام واکسن‌هایی که تاکنون به ایران وارد شده است توسط همین شرکت‌ها وارد کشور شده است و پس از این نیز واکسن‌های مورد نیاز کشور را وارد می‌کنند.» توانمندی‌ اتاق‌های بازرگانی در هماهنگی با سایر کشورها برای تهیه اقلام مورد نیاز کشور غیرقابل انکار است و انتظار می‌رود تا در آینده این اتاق در توسعه روابط بین‌المللی تجاری ایران نقش‌ بیشتر و بهتری را بازی کند اما ورود به حوزه واردات واکسن از جمله وظایفی نیست که کسی انتظار آن را داشته باشد ولی به هر حال رایزنی بخشی از وظایف و تخصص‌های اتاق بازرگانی محسوب می‌شود که در این شرایط سخت سیاست خارجی می‌تواند یاری‌رسان به کاهش زمان تامین اقلام مورد نیاز و ضروری مردم شود.
نگاهی برگفته‌ها
در بخشی از توضیحات اتاق تهران آمده است: «با تعللی که در پاسخ به درخواست از سوی وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو مشاهده شد، باتوجه به ضرورت پاسخ‌دهی سریع به تامین‌کننده بین‌المللی واکسن اتاق بازرگانی تهران در نامه‌ای در تاریخ ۲۱ فروردین ماه ۱۴۰۰، به رئیس‌جمهور اعلام کرد که بخش خصوصی توان تامین ۶ میلیون دز واکسن کرونا را دارد. این نامه‌نگاری با برقراری تماس‌های متعدد با واعظی، رئیس دفتر رئیس‌جمهور و حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور، از سوی اتاق تهران پیگیری شد تا اینکه در نهایت روحانی، رئیس‌جمهور در تاریخ ۲۶ فروردین ماه ۱۴۰۰ طی سخنانی اعلام کردند: «هر شرکتی که برای ورود واکسن کوچک‌ترین مشکلی دارد، به دفتر رئیس‌جمهور نامه بنویسد. من مستقیم مسأله را دنبال می‌کنم زیرا در هفته‌های آینده به‌راحتی می‌توانیم میلیون‌ها دز واکسن وارد کنیم. واکسن می‌تواند مردم را از مرگ به‌خوبی مراقبت کند. متاسفانه با وجود سخنان ریاست‌جمهوری، وزارت بهداشت روی خوش به فعالیت بخش خصوصی در حوزه واردات واکسن نشان نداد و وزیر بهداشت یک روز پس از موافقت و سخنان رئیس‌جمهوری، در ۲۷ فروردین ماه ۱۴۰۰ با استفاده از ادبیات نامناسب با ارجاع به بیت «ندهد هوشمند روشن رای/ به فرومایه کارهای خطیر...» گفتند: «ماست‌فروش و سیمان‌فروش و پلاستیک‌فروش می‌خواهد واکسن بیاورد. من در سازمان غذا و دارو بساط دلالان را جمع کردم... باج هم به کسی نمی‌دهیم. سخنانی که نشان از موضع کاملا منفی و البته توهین‌آمیز وزارت بهداشت با ورود واکسن کرونا توسط شرکت‌های معتبر دارویی بخش خصوصی داشت. جان کلام آنکه طی ماه‌های گذشته بخش خصوصی از هیچ تلاشی در جهت واردات واکسن کرونا با اهداف غیرانتفاعی و برای کمک به مردم خودداری نکرده است. درحالی که انتظار این بود که دولت با استمداد از بخش خصوصی، فعالان اقصادی را برای کمک به کشور بسیج می‌کرد و نه اینکه در مقابل اقدام خودجوش و خیرخواهانه آنها مانع‌تراشی کند.» رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت در واکنش به ادعای رئیس اتاق بازرگانی تهران، از وی خواست نام شرکتی که وزارت بهداشت مانع واردات واکسن از سوی آنها شده را اعلام کند. دکتر کیانوش جهانپور در صفحه توییتر خود نوشت:«آقای مسعود خوانساری رئیس اتاق بازرگانی تهران است، ادعایی کرده‌اند. از آنجا که ظاهرا تمایل به شفافیت هم پیدا کرده‌اند، همین جا درخواست می‌کنم اسم شرکت مورد نظر که به ادعای ایشان وزارت بهداشت مانع از واردات واکسن توسط آنها شده است را اعلام کنند.»