رفع تحریم‌ها؛ با سیاست خارجی متوازن

سیاست خارجی دولت سیزدهم و اظهارت سید‌ابراهیم رئیسی مبنی‌بر اتخاذ سیاست متوازن در قبال جهان، است. سیاست خارجی متوازن به این معناست که با همه کشورها به استثنای یکی دو کشور در پی ایجاد ارتباط و بهبود روابط باشیم. براساس سیاست متوازن، جمهوری اسلامی به دنبال تنوع‌بخشی دوستان خود در جهان است. در مقطع فعلی، کشورهای غربی رویکرد مثبتی نسبت به جمهوری اسلامی نداشته‌اند. سال‌های متمادی است‌ که ما از برخورد منفی کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا و بعد کشورهای بزرگ اروپای غربی رنج می‌بریم و آنان رویکردی خصومت‌آمیز منفی‌ای در قبال ایران داشته‌اند. اروپایی‌ها در راه تامین حقوق مسلم هسته‌ای ایران، که صلح‌آمیز بودن آن به استناد گزارش‌های متعدد آژانس اثبات شده است، سنگ‌اندازی می‌کنند و قصد دارند ما را از این حق محروم کنند. به‌رغم پایبندی کامل ایران به‌تعهداتش در حوزه برجام، شاهد بدعهدی‌ها و مجموعه‌ای از رویکردهای منفی نسبت به ایران بوده‌ایم. طبعا اگر دولت‌های اروپایی حاضر در برجام، این رویکرد را تغییر دهند می‌توانند در زمره دوستان ما قرار گیرند و در این سیاست متوازن جایی داشته باشند. سیاست متوازن به این معنی است که به این کشورها هم توجه بیشتری کنیم و با آنها ارتباطات راهبردی داشته باشیم. ارتباطات ایران با این کشورها همچون قرارداد ۲۵ ساله با چین یا قرارداد راهبردی با روسیه و عراق نباید تابع نیازهای مقطعی باشد و اهداف بلندمدت را دنبال کند و حتی اگر روابط ما با غرب بهتر شد هم مجددا از این کشورها غافل نشویم. سیاست متوازن می‌تواند به معنای یافتن دوستان بیشتر در عرصه جهانی و ارتباط با آنها بر اساس احترام متقابل و منافع ملی باشد. در این چارچوب، ارتباط متقابل با همسایگان هم می‌تواند معنای خاصی پیدا کند. ایران با ۱۵ کشور همسایه ارتباطات نزدیکی دارد و همیشه در سخت‌ترین شرایط کنار همسایگانش بوده است. در آسیای مرکزی و قفقاز، ما با همه کشورها دوست هستیم و ارتباطات اقتصادی، تجاری و ترانزیتی خوبی در حوزه‌های انرژی و برق داریم. میان کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، ارتباطات ما با عربستان و امارات به دلیل موضوع یمن با فراز‌و نشیب‌هایی همراه بوده است اما با بقیه کشورها روابط خوبی داریم. روابط ایران با روسیه در همه حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، امنیتی و فرهنگی بسیار گسترده و تنگاتنگ است. کشورهایی چون ترکیه، افغانستان، عراق و پاکستان از دوستان خوب ما هستند و ما ارتباطات نزدیکی با این کشورها داریم. ما با همسایگان دورتر، که با فاصله یک کشور به آنها متصل هستیم، مثل هند هم روابط خوبی داریم و با توجه به ظرفیت‌های فراوان و اشتراکاتی که داریم در اولویت سیاست متوازن مورد نظر دولت آیت‌ا... رئیسی هستند. لغو تحریم‌ها در دستور کار دولت رئیسی هم خواهد بود. تحریم‌ها یک ظلم به ملت ایران است و همه باید تلاش کنند تحریم‌ها از طریق مکانیسم‌های دیپلماتیک و به‌طور مشخص برجام برطرف شود. به‌رغم مذاکرات خوبی که بین ایران و کشورهای 1+5 برگزار شده و به نتایجی هم رسیده است اما به دلیل بدعهدی آمریکا و خروج دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری سابق آمریکا از این معاهده بین‌المللی، شاهد خلل در روند برجام بوده‌ایم و متاسفانه دولت‌های اروپایی هم در کنار آمریکا به تعهدات‌شان عمل نکرده‌اند. سیاست خارجی ایران را مجموعه‌ای از اهداف آرمان‌گرایانه و واقع‌گرایانه تشکیل می‌دهد. ما آرمان‌های بلندی داریم که در بیانیه گام دوم انقلاب به آن اشاره شده و دستیابی به تمدن نوین اسلامی، تبدیل‌شدن به مهمترین قدرت در منطقه به لحاظ فرهنگی، علمی و سیاسی و اتحاد جهان اسلام و تحقق اتحاد اسلامی از جمله این آرمان‌هاست. ما واقع‌گرایانه به مسائل نگاه می‌کنیم و برای دستیابی به این آرمان‌های بلند، واقعیت‌های جهان را هم در نظر می‌گیریم و بر اساس این واقعیات، سیاست خارجی را تنظیم می‌کنیم. آرمان‌ها را هرگز فراموش نمی‌کنیم اما برای دستیابی به این آرمان‌ها حتما به صورت واقعی به تحولات و حوادث جهان نگاه می‌کنیم تا دچار خطای محاسباتی نشویم. این سیاست خارجی یک سیاست اصولی است که در دولت‌های گذشته هم پیگیری شده و در دولت آیت‌ا... رئیسی هم ادامه پیدا می‌کند.