آرمان ملی- نرگس کارخانهای: تیترهای اخبار افغانستان از هفته گذشته تاکنون هر روز از سقوط شهری خبر میدهند که کنترل آن بهدست طالبان میافتد، به خصوص شهرهایی که مرکز ولایتها هستند و طالبان پیشتر متعهد شده بود به آنها دستدرازی نکند. این پیشرویهای بیسابقه از سوی طالبان مدتی پس از دیدارهای متعدد با سران کشورهای مختلف و توافق با آمریکا آغاز شد. حالا بیش از 65درصد نقشه افغانستان به رنگ خون درآمده و پیشرویها نیز ادامه دارند. از 34 ولایت افغانستان شهرهای بسیاری از ولایتهای مختلف و 9 مرکز ولایت تاکنون توسط طالبان تصرف شدهاند که در شمال افغانستان عبارتند از قندوز مرکز ولایتی با همین نام، تالقان مرکز تخار و فیضآباد مرکز بدخشان در مرز تاجیکستان، آیبک مرکز سمنگان، سرپل مرکز همین ولایت، شبرغان مرکز جوزجان در مرز ترکمنستان، پل خمری مرکز بغلان، و در مرز ایران زرنج مرکز ولایت نیمروز، فراه مرکز ولایتی با همین نام. علاوه بر تمام این مراکز شهرهای بسیاری در بسیاری نقاط دیگر از افغانستان نیز تصرف شدهاند. در دیگر شهرهایی هم که هنوز تحتتسلط طالبان درنیامدهاند تلفات، زخمی نظامی و غیرنظامی بسیار است که در این
باره استفان دوژاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل گفته آمار واقعی این کشتهشدگان بسیار بیشتر از تعداد واقعی است و نمیتوان تعداد درست را -که بسیار بیشتر از این آمارهاست- بهدست آورد. آنچه از این تصرفات و درگیریها برمیآید هجوم مردم جنگزده افغانستان به تمامی کشورهای همسایه است.
افغانستان؛ بدونحمایت
طالبان به دروازههــای شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، رسیده است. اشرف غنی، رئیسجمهور این کشور روز گذشته برای بررسی وضعیت امنیت این ولایت به مرکز آن سفر کرده، به سخنرانی پرداخته و با مقامات سیاسی و نظامی مختلف همچون مارشال عبدالرشید دوستم رهبر حزب جنبش ملی افغانستان دیدار کرده است. دوستم پس از این دیدار با اتخاذ موضعی محکم برابر طالبان، آنها را بیگانه دانسته و در حضور رسانهها اظهار کرده است: شبهنظامیان طالبان چندینبار به شمال آمدهاند و به دام افتادهاند. خروج و فرار از ولایت شمال کار آسانی نیست. آنها به سرنوشت ملافاضل، از فرماندههان سابق طالبان گرفتار خواهند شد. طالبان اجنبی هستند. باید مردم علیه این گروه قیام کنند. معاون سابق ریاستجمهوری افغانستان درخصوص تصرف جوزجان به دست طالبان تصریح کرده است: در زمان عدمحضور من که بهدلیل درمان به خارج رفته بودم شهر شبرغان مرکز ولایت جوزجان سقوط کرد. اگر خودم حضور داشتم تمامی پاکستان را جمع میکردند، نمیتوانستند کاری کنند. در این میان ولیمحمد احمدزی، رئیس ستاد ارتش افغانستان، در جریان حملات شدید و تصرف شهرها توسط طالبان مورد حملات گسترده قرار گرفته و روز
گذشته برکنار و هبتا... علیزی جایگزین او شده است. روز گذشته در مزارشریف ضمن بررسی وضعیت عمومی امنیت ولایات شمال، در زمینه هماهنگی، تجهیز و انسجام خیزشهای مردمی زیر چتر نیروهای امنیتی و دفاعی بحث کردهاند. باوجود اینکه شاهد پیشروی سریع طالبان در افغانستان هستیم، بهرغم هشدار سازمان ملل درخصوص جنگها شهری، بایدن روز سهشنبه در یک کنفرانس خبری با اشاره به تلفات و هزینه یکتریلیون دلاری آمریکا و تلاشیهایی که در طول 20 سال گذشته برای آموزش و تجهیز نیروهای افغان صورت گرفته، اعلام کرده است از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان پشیمان نیستیم و اکنون رهبران افغان باید گردهم آیند، متحد شوند و برای کشور خود بجنگند، ما به تعهدات خود در پشتیبانی هوایی، تامین مواد غذایی و تجهیزات نیروهای افغان و پرداخت حقوق به آنها پایبند هستیم، البته اگر آنها بخواهند بجنگند.
سقوط کابل؛ بهزودی
پیشروی طالبان بهحدی سریع است که مقامات آمریکایی پیشبینی کردهاند کابل در کمتر از 90روز و دولت مرکزی در کمتر از ششماه سقوط خواهد کرد؛ پیشرویای که گاهی بدونکوچکترین درگیری و با خالی کردن میدان از سوی دولت مرکزی حاصل شده است، اما در بسیاری از مناطق، درگیریهای شدید باعث کشتهشدن صدها نفر از طالبان و بسیاری از غیرنظامیان از جمله کودکان شده است. از همینروست که بسیاری از مردم در حال فرار به سوی کشورهای همسایه هستند، اما بهگفته یکی از افراد بومی، بسیاری از مردم امکان فرار از کشور را ندارند و در این شهرهای زیر سلطه طالبان یا درگیر جنگ همچنان حضور دارند.