تیغ مجلس انقلابی روی پوست اقتصاد دیجیتال
پس از آنکه طرح نهایی شد به صحن برای رایگیری برگردد. با این حال کاربران فضای مجازی از اجرای این طرح به شدت نگران هستند و معتقدند که این طرح نه تنها به دنبال صیانت نیست که به دنبال محدودیتسازی براساس کاهش پهنای باند است. به عبارت دیگر در صورتیکه این طرح به تصویب و اجرا برسد خبری از فیلترینگ نخواهد بود بلکه دسترسی به پیامرسانهای خارجی به کاهش پهنای باند عملا غیرممکن یا خیلی سخت خواهد شد و این اتفاق به نابودی بخش بزرگی از کسبوکارهایی منجر میشود که امروز بر این بسترها فعالیت دارند. طرح صیانت از کابران فضای مجازی که این روزها در صدر اخبار و حتی جستوجوی بزرگترین موتورهای جستوجوی جهان در ایران قرار دارد و حتی از اخبار تلخ خوزستان هم پیشی گرفته معایب و ابهامات زیادی دارد و صرفا در میان امضا کنندگان این طرح و تندروهای نظامی و سیاسی طرفدار دارد! این طرح که در ظاهر قصدی برای فیلترینگ پیامرسانهای خارجی ندارد و حتی برخی از نمایندگان مجلس معتقدند که حتی ممکن است فیلتر را هم رفع کند در واقع طرحی است که ارتباط مردم ایران را با جهان محدودتر خواهد کرد. موضوعات مختلفی در این طرح بیان شده که مهمترین آنها تاکید
بر دایر کردن دفتر نمایندگی پیامرسانهای خارجی در ایران است که عملا این امکان وجود نخواهد داشت! دلیل آن هم این است که اولا بیشتر این پیامرسانها آمریکایی هستند و از آنجایی که ایران تحریم است نمیتوانند وارد ایران شوند، از طرفی با مشکلاتی که در عرصه ارائه خدمات اینترنتی و زیرساخت در کشور وجود دارد که حتی اپلیکیشنها و سایتهای داخلی مبتلابه آن هستند چطور امکان دارد که شرایط حضور کمپانی پیامرسانهای خارجی فراهم شود. برخی از کارشناسان ارتباطات معتقدند این آگاهی در بین پیشنهاددهنده و امضاکنندگان این طرح وجود دارد و آنها این اقدام را اقدامی انقلابی علیه پیامرسانهای خارجی بهویژه آمریکایی میدانند درحالیکه این اقدام؛ اقدامی علیه آزادی دسترسی به اطلاعات و ارتباطات است که تجربه مشابه آن را به صورت شدیدتر در چین میتوان دید.
چه بر سر کسبوکارها میآید؟
یکی از نگرانیهای بزرگی که در کنار مطرح شدن این طرح شکل گرفته آینده و سرانجام کسبوکارهایی است که در بستر پیامرسانهای خارجی فعالیت میکنند، در همین راستا هم مرکز پژوهشهای مجلس به تعدادی از سوالات پرتکرار این روزهای صاحبان کسبوکارها جواب داده است. محدوده طرح شامل خدمات پرکاربرد کسبوکارهایی نظیر دیجیکالا، دیوار، اسنپ، آچاره و آپارات و مانند اینها نمیشود که خدمات پایه ارائه میدهند. ضمن اینکه گفته شده نهتنها این طرح مشکلی برای کسبوکارها ایجاد نخواهد کرد بلکه در فصل حمایت در ۱۳ ماده محورهای حمایت از خدمات پایه کاربردی را آورده است که از جمله آن میتوان به درنظر گرفتن حقالسهم تولیدکنندگان محتوا، ممنوعیت تبلیغات دستگاههای دولتی در خدمات پایه کاربردی خارجی غیرمجاز، ارائه معافیتهای مالیاتی، الزام ارائه خدمات بانکی اختصاصی و ارائه خدمات دولت الکترونیک اشاره کرد. مرکز پژوهشها در پاسخ به این پرسش که آیا با تصویب این طرح، تبلیغات کسبوکارهای داخلی در سکوهای خارجی ممنوع خواهد شد گفته «خیر؛ در طرح تصریح شده است که مردم و کسبوکارها از ممنوعیت تبلیغات در خدمات پایه کاربردی خارجی غیرمجاز، معاف هستند.» این
مرکز این اطمینان را داده که با تصویب این طرح واتساپ، اینستاگرام، گوگل و سایتهای پرمراجعه خارجی که توسط کسبوکارها مورد استفاده قرار میگیرد، فیلتر نمیشوند چراکه هیچ نمونه جایگزینی ندارند همچنین برای بازاریابی بینالمللی و جهانیسازی محتواهای فاخر ایرانی به استفاده از این سرویسها نیاز داریم.
کم کردن پهنای باند بهجای فیلتر
یکی از سوالاتی که مرکز پژوهشهای مجلس به آن جواب داده کاهش پهنای باند اینترنت با تصویب این طرح است که گفته «نه لزوماً بلکه بهعنوان یک ابزاری برای جایگزینی سیاست مسدودسازی برخی پلت فرمها اعمال میشود» که این خود موید این موضوع است که بدون فیلترینگ دسترسی کاربران محدود خواهد شد! محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در واکنش به تصویب طرح صیانت از کاربران در اینستاگرام نوشت: «طرح در کمیسیونی از منتخبین کمیسیونها بصورت علنی بررسی خواهد شد. عمده ادعاها درباره طرح خلاف واقع است. مسدودسازی اینستا و واتساپ برنامه مجلس نیست» او گفته «تصمیمگیری درباره پلتفرمهای پرکاربرد مانند اینستاگرام و واتساپ که دهها میلیون نفر از آنها استفاده میکنند و هزاران کسب و کار در آنها جریان دارد از اهمیت زیادی برخوردار است و پیچیدگیهای فراوانی دارد و باید در خصوص آنها متغیرهای زیادی را مدنظر قرار داد؛ بنابراین طرح باید بهگونهای اصلاح شود که تصمیمگیری نهایی درباره این پلتفرمها مبتنی بر منطقی عقلانی بصورت مستقیم توسط شورای عالی فضای مجازی صورت گیرد.»
توفان توئیتری علیه طرح صیانت
توئیتر بزرگترین محل اعلام اعتراض کاربران ایرانی به طرحی صیانت است که نمایندگان مجلس آن را طرحی انقلابی میدانند. با وجود اینکه مرکز پژوهشهای مجلس با پاسخ به برخی از سوالات پیرامون این طرح، سعی کرده این اطمینان را به صاحبان کسبوکارهای اینترنتی بدهد که اتفاقی برای آنها نخواهد افتاد، اما همین سیاست یک و بام دو هوای مجلس در نحوه اجرای طرحی که به قول خودشان هنوز پخته نشده باعث نگرانی بیشتر میشود. اگر قرار باشد پهنای باند پیامرسانهای خارجی کم شود و با توجه به وضعیت تنش ایران با جهان این اتفاق دور از انتظار نخواهد بود و از آنجایی که ساخت چنین پیامرسانهایی در داخل آن هم با امکانات و زیرساختهای موجود و عدم اعتماد کاربران به پیامرسانهای داخلی، کسبوکارها باید برای کوچ اجباری در آینده آماده باشند. تغییر پلتفرم کاری برای همه کسبوکارها آسان نخواهد بود این اتفاق ریختن بنزین روی آتش اعتراضات معیشتی و اقتصادی است و میتواند باعث شعلهورتر شدن آن شود.
