دولت سیزدهم ؛ تغییر افراد یا تغییر رویکردها
دنیا بهطور مداوم در حال تغییر و تحول است و بهتعبیر
«پیتر دراکر» یگانه امر ثابت در دنیای امروز تغییر است. امروزه تمامی ابعاد زندگی بشر از جمله دانش، فناوری و مدیریت با شتابی بیمانند در حال تحول است. سازمانها و نهادها برای بقا و پويايی خود ناگزير به نوآوری و تغييرات مستمر و دائمی هستند. اگر تغيير، تحول و نوآوري ضرورت نداشت، بشر هنوز در زندگی انسانهای اوليه و شايد هم در سطح زندگی جانوران باقی میماند. گاهی برای عبور از چالشهای پیشرو لازم است از افکار قدیمی و سنتی دست برداشت و گزینههای جدید را امتحان کرد. عوامل بسیاری وجود دارند که باعث میشود مدیران سازمان تصمیم بگیرند تغییراتی را در سازمان ایجاد کنند؛ چه در حوزه کسبوکار، چه درحوزه فناوری و چه در حوزه مدیریت اجرایی کشور. اگر تغییر وجود نداشت مدیریت کار سادهای بود؛ هرچند بسیاری از فرآیندهای مدیریت تغییر سازمانی با شکست مواجه میشود، اما اعمال تغییر در مواردی ضروری است. تغییرات ممکن است مثبت و مطلوب یا منفی و نامطلوب باشند. اما از آنجا که تغییر، اتخاذ یک رویکرد آیندهنگر و تنها راهی است که به کمک آن میتوان آینده را؛ چه بهعنوان یک فرد و چه بهعنوان یک سازمان در دست گرفت، بنابراین باید پذیرای تغییر
بوده و عناصر مثبت آن را در سازمان و بهویژه تیمهای پروژه توسعه داد. کلمه« تغییر» در شعارهای انتخاباتی بسیاری از نامزدهای ریاستجمهوری به چشم میخورد ولی چگونه این تغییر میتواند مشکلگشا باشد و جامعه و مدیریت اجرایی کشور را به سوی روی رویکردهای جدید رهنمون شود؟
به طور کلی تغییر میتواند دو نوع باشد: تغییر افراد - تغییر رویکردها. اما کدام تغییر تحولآفرین بوده و میتواند نقش مهمتری داشته باشد؟ مسلماً تغییر رویکرد خیلی مهمتر از تغییر صرف افراد برای حصول به مقصود در مدیریت اجرایی کشور است، چراکه افراد جدید در سیستم معیوب قبلی نتایج و برونداد مشابه گذشته خواهند داد و عملاً چرخه معیوب قبلی با تفاوتهایی جزئی تداوم خواهد یافت. پس بههمراه کنار گذاشتن افراد مستهلک و تکراری، باید در بطن ماجرا رویکردهای جدیدی بهنفع سیستم مدیریت اجرایی کشور و نهایتا به سود مردم تغییر کنندد تا انتظارات و مطالبات به حق جامعه برآورده شود و شاهد تحولاتی در حل بحرانها و مشکلات کشور عزیزمان ایران باشیم. با مدیریتی که طی چندین دهه گذشته تجربه کردهایم، اکثر دولتها در ایستگاهی مشابه متوقف شدهاند و نارضایتی و بیعدالتی به قوت خود باقی مانده است. با وجود همه تلاشهایی که دولتهای مختلف داشتهاند همچنان هدف اصلی انقلاب که حاکمیت عدالت است، تحققنیافته است. درتمام سیستمهای اداری کشور همواره برنامهها و طرحهای فراوانی در بایگانیها وجود دارند که در حال خاک خوردن هستند و معمولاً مدیران ارشد
کشور جسارت اجرای آنها را ندارند. همچنین مجریان و مدیران فراوانی با طرز فکرهای متفاوتی تاکنون داشتهایم اما همچنان مشکل اصلی کشور پابرجاست. همه برنامهها و طرحها باید در بستر قانون و مقررات تدوین و اجرایی شوند و تغییراتی مهم و رویکردی در برنامههای سازمانها و ادارات صورت پذیرد. متأسفانه از سوی دولتها در سالهای گذشته خیلی به این موضوع توجه نشده است و امیدواریم در دولت سیزدهم به این مهم پرداخته شود تا بلکه بسیاری از چالشها و مسائل کشور مرتفع شود. البته مجلس شورای اسلامی نیز آنطور که باید در اجرای قوانین و مقررات موفق نبوده و در ریلگذاری این مسیر نتوانسته است قوانین لازم را اجرایی کند و به همین دلیل است که طرحها و برنامههایی که تاکنون تدوین و به مرحله اجرا رسیده است ناکام ماندهاند. تغییر رویکرد مدیریتی در تمام وزارتخانهها و ادارات بهویژه سیستم آموزش، سلامت، محیطزیست، کشاورزی، منابع و معادن کشور و... لازم و ضروری است و با تغییر دولتها و تغییر افراد نمیتوان شاهد رشد و تحول درکشور در همه زمینهها بود. آنچه مهم است تغییر رویکردها و آماده شدن برای تغییرات جدید و رویارویی با بحرانها و حوادث
پیشبینی نشده در عصر حاضر است. امروزه مسأله تغيير و تحول يكي از مسائل بسيار مهم و حياتي است كه سازمانهاي كنوني درگير آن بوده و بقا و دوام خود را وابسته به آن ميدانند، لذا راهكارهايي لازم است تا مديران و كاركنان هر سازمان نسبت به پذيرش تغيير و نوآوري مقاومت كمتري از خود نشان داده و تغييرات مفيد و اساسي را به راحتي بپذيرند. کارشناسان پنج فعاليت ضروري براي مديريت تغيير اثربخش بيان کردهاند که عبارتند از:
1 - ايجاد انگيزه براي تغيير
2 - ايجاد تصويري از آينده مطلوب مورد نظر
3 - ايجاد نوعي حمايت اساسي از تغيير اثربخش
4 - تعيين مديريت گذار از وضع موجود به وضع مطلوب
5 - حفظ ميزان شتاب تغيير
امیدواریم دولت سیزدهم که به عنوان دولت کرامت و عدالت و با تکیه بر جوانگرایی در حال تشکیل و انتخاب کابینه خود است، بتواند با تغییر رویکردها و حمایتهای جدی، در مدیریت اجرایی کشور تحولات سازندهای را رقم بزند تا هرچه سریعتر شاهد رشد و شکوفایی بیش از پیش ایران اسلامی باشیم و آنچه شایسته مردم غیور ایران است را به نظاره بنشینیم.
