آرمان ملی: رئیسجمهور در آیین بهرهبرداری از طرحهای ملی سازمان محیطزیست با بیان اینکه در محیطزیست ما نمادی برای توسعه آن داشتیم و آن دریاچه ارومیه بود، اظهار کرد: دولت یازدهم و دوازدهم بهحق دولت سلامت و محیطزیست بوده است. ما در بخشهای مختلف برای موضوع سلامت وارد عمل شدیم که بخشی مربوط به محیطزیست و برخی هم مربوط به بیمه سلامت میشد. اهم اظهارات حسن روحانی از این قرار است:
* هرکس امروز را با هشت سال پیش مقایسه کند، منصفانه متوجه خواهد شد چه تغییراتی ایجاد شده است. اینکه ما مترو را توسعه میدهیم برای محیطزیست است. اینکه ریل را توسعه میدهیم و بنزین و گازوئیل را به سمت یورو چهار میبریم برای محیطزیست است. روزهای پاک در منطقهای از کشور از ۲۰ روز به ۸۰ روز رسیده و این موضوع را در کلانشهرها هم شاهد هستیم. اینکه مناطق حفاظتشده را پاسداری میکنیم، اینکه در کشور شاهد هستیم که بسیاری از نیروگاههای ما که با مازوت و گازوئیل تأمین میشدند با گاز تامین میشوند؛ یعنی توجه به محیطزیست.
شاهدیم نیروگاههای زیادی که قبلا انرژی آنها با مازوت و گازوئیل تامین میشد امروز بخش بزرگی از آن با گاز تامین میشود که برای محیطزیست است. توسعه گازرسانی به روستاها از ۱۴ هزار به ۳۳ هزار روستا؛ یعنی اهمیت محیطزیست و اینکه بوتهها حفظ شود و مردم در سلامت باشند و برای گرم کردن خود در زمستان، پختوپز و سایر مصارف از سوختی استفاده کنند که مشکلات زیستمحیطی کمتری دارد. اینکه آب را به شرق کشور و کویر رساندیم و استانهای شرقی ما در آینده از آب شیرینشده دریای عمان یا خلیجفارس استفاده خواهند کرد، همه و همه برای محیطزیست است. اینکه همه مشعلها را در جنوب خاموش کرده و از آن برای پتروشیمی استفاده میکنیم و پالایشگاه عظیم بیدبلند را افتتاح کردهایم؛ یعنی اهمیت محیطزیست. محیطزیست ابعاد مختلفی دارد و اینکه تالابها و دریاچهها باید احیا و حق آنها ستانده شود و حقابهها به آنها داده شود؛ یعنی محیطزیست.
در دولتهای یازدهم و دوازدهم در زمینه محیطزیست کار بسیار عظیمی انجام شده است. بخش بزرگی از خوزستان به منظور جلوگیری از گردوغبار نهالکاری شد. کارهای بزرگی در دولت یازدهم و دوازدهم در این استان انجام شد که همه برای محیطزیست است. البته این به معنای رفع کامل مشکلات نیست. در زمینه محیطزیست باید با کشورهای منطقه و همسایه مشارکت کنیم چون برخی مسائل به کشورهای همسایه ما و برخی مسائل هم به این مربوط میشود که همسایگان ما در تصرف آب رودخانهها باید عدالت را رعایت کنند. اینکه دو رودخانه بزرگ و مهم دجله و فرات را فقط یک کشور استفاده کند و کشور پاییندستی خشک شود، آثار آن به کشورهای همسایه که ما هستیم، برمیگردد. اینکه در کشور شرقی ما سدها ساخته شود و آب به اندازه کافی وارد دریاچه هامون نشود؛ یعنی محیطزیست دچار مشکل میشود.
باید کار بسیار عظیم در مجامع بینالمللی و در موضوع سیاسی و علمی در زمینه آب و خاک انجام شود و اگر همه دست به دست هم بدهیم میتوانیم به شرایط محیطزیستی سالم و قابلقبول برسیم. دریاچه ارومیه را با تالابها و رودخانههای دیگر مقایسه نکنید. به برخی از استانها در دولتهای یازدهم و دوازدهم رفتیم و آنجا معترض بودند چرا آنقدر به دریاچه ارومیه تاکید دارید. علت اینکه از روز آغاز دولت به فکر دریاچه ارومیه بودیم و امروز در روزهای پایانی هم به فکر آن هستیم این است که اطراف دریاچه ارومیه صدها کیلومتر تحتتأثیر خشکشدن دریاچه ارومیه قرارمیگرفت.
اگر دریاچه ارومیه با همان روند قبل سال ۹۲ ادامه مییافت و برنامهریزی و سرمایهگذاری نمیشد، امروز به یک محیط خشک پر از نمک تبدیل میشد. در این صورت هر گرد و غبار و هر وزش بادی، همه شهرها، باغها، مزارع، مراتع و درختان و حیات را در منطقه از بین میبرد؛ یعنی جمعیت عظیم ۱۴ تا ۱۵ میلیون نفری تحتتاثیر دریاچه ارومیه است و وقتی دریاچه ارومیه نباشد خطرات بسیار زیادی برای جامعه وارد میشود. در دولت ۱۵ هزار میلیاردتومان برای احیای دریاچه ارومیه هزینه شده است. در اطراف دریاچه ارومیه برای اینکه جلوی گردوغبار گرفته شود، بوتهکاری شده است. کانالها و مسیرها لایروبی شده است برای اینکه از سیمینهرود و زرینهرود و از جاهای دیگر دریاچه ارومیه تغذیه کنند. علاوه بر این از کشاورزان خواسته شده از مصرف آب بکاهند. اگرچه مصرف آب را ۴۰ درصد کاهش دادیم اما تولید محصولات ۱۷ درصد افزایش پیدا کرد.
برنامهای برای ورود سالانه یک میلیارد متر مکعب آب به دریاچه طراحی شده است. از این یک میلیارد مترمکعب حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب به سد کانی سیب مربوط است که این سد در دی ماه افتتاح و آبگیری شد. از این سد تونل ۳۶ کیلومتری زده شد که البته مسیر تونل به دلیل زمینشناسی با مشکلاتی روبهرو شده و کار را به تاخیر انداخته است. اما با این حال ۳۵ کیلومتر تونل ساخته شده و ۶۰۰ تا ۷۰۰ متر آن باقی مانده است. بعد از ساخت تونل کانالهایی نیاز بود که بتوان آب را وارد دریاچه کند که آن کانالها هم به اتمام رسیده است.
قرار است پساب تصفیهشده فاضلاب تبریز وارد ارومیه شود که این هم حدود ۱۲۲ میلیون متر مکعب است. علاوه براین ۵۱ میلیون مترمکعب هم پساب از ارومیه وارد این دریاچه خواهد شد. همه این آبها ظرف دو ماه آینده وارد این دریاچه شد. با افزایش لایروبیها و اقداماتی که در بخش کشاورزی انجام شده، ۱۴۶ میلیون مترمکعب ورودی به دریاچه افزایش یافته است. علاوهبراین حدود ۵ هزار حلقه چاه بسته و۶ هزار حلقه چاه کنترل شده که از آن آب اضافه برداشت نشود. سدچراغ ویس بهزودی تکمیل میشود که با تکمیل آن، آب سد بوکان رها میشود. برای این دریاچه، سد سیلوه و چپرآباد هم در حال تکمیل است. امیدوارم همه این طرحها در زمان کوتاهی تا پایان تابستان و اوایل پاییز افتتاح و عملیاتی شود و شاهد دریاچه ارومیهای باشیم که در مسیر سلامت قرار میگیرد. البته اگر دریاچه بخواهد به سطح اکولوژیکیای که ۴ هزار و ۳۰۰ کیلومتر مربع دریاچه باشد، برسد، چند سال طول میکشد اما مسیر هموار شده است.