فرش قرمز مجلس برای پلتفرمهای خاص
مروری بر طرح پر حاشیه
در رابطه با طرح صیانت از فضای مجازی مهمترین نگرانی متوجه بند 11 آن است که عرضه و فعالیت خدمات پایه کاربردی در فضای مجازی منوط به رعایت قوانین کشور، ثبت در درگاه خدمات پایه کاربردی و اخذ مجوز فعالیت خدمات اثرگذار پایه کاربردی داخلی و خارجی است. همچنین بر اساس تبصره یک این بند «عرضه و فعالیت خدمات پایه کاربردی خارجی اثرگذار مستلزم معرفی نماینده قانونی و پذیرش تعهدات ابلاغی کمیسیون است»، بنابراین مسأله چگونگی تاسیس نمایندگی از سوی شرکتهای فناوری دنیا باوجود تحریم و نپیوستن به FATF هنوز به قوت خود باقی است. این در حالی است که در تبصره۲ این ماده، مسئولیتی که بهعهده «سازمان فناوری اطلاعات» گذاشته شده بود، اکنون در حیطه مسئولیتهای «سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی» تعریف شده است. در واقع در طرح قبلی، اگر خدمات پایه کاربردی خارجی (پیامرسانها و شبکههای اجتماعی، موتورهای جستوجو و مرورگرها، سرویسهای ایمیل، نقشهها و مسیریابها، سرویسهای ابری و...) شرایط اعلام شده را رعایت نمیکردند، براساس ماده۲۷ طرح قبلی فیلتر میشدند. این در حالی است که اکنون براساس تبصره۲ ماده۲۸ این اصلاحیه، خدمات پایه کاربردی
خارجی که پیش از تصویب این قانون با تشخیص کمیسیون از مصادیق خدمات پایه کاربردی اثرگذار بودهاند، موظفند ظرف ۴ماه پس از لازمالاجرا شدن این قانون، نسبت به انجام تعهدات مندرج در ماده۱۲ اقدام کنند. در غیر این صورت، اعمال بند «ج» این ماده (فیلترینگ) برای آنها تا زمان تأمین جایگزین مناسب داخلی یا خارجی (با تشخیص کمیسیون) یا یک سال پس از لازمالاجرا شدن این قانون لازم نیست. درصورت عدمانجام تعهدات توسط خدمات پایه کاربردی مزبور در زمان معین شده، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است ظرف مدت ۸ماه نسبت به ایجاد خدمات پایه کاربردی جایگزین برای آنها اقدام کند. اما نکته حائز اهمیت آن است که با توجه به معرفی پلتفرمهای جایگزینی که از هم اکنون مجلسیان تعداد آنها را 5 شرکت عنوان میکنند پس از گذشت زمان در نظر گرفته شده عملا با معرفی هر نوع جایگزینی برای اینستاگرام، واتساپ یا حتی جستوجوگر گوگل، این سرویسها بهطور کامل فیلتر خواهند شد. ضمن اینکه محدودیت یکساله عنوان شده در این تبصره، فیلتر شدن پلتفرمهای خارجی پس از یکسال از تصویب این طرح را محرز کرده است. ضمن انهکه در این تبصره به این موضوع اشاره نشده که درصورت
ارائه جایگزینها و فیلترینگ مثلا اینستاگرام، کسبوکارها چگونه میتوانند مشتریان خارجی خود را قانع کنند که از پلتفرمهای ایرانی استفاده کنند و چهکسی مسئول ضرر و زیان آنها با اجرای فیلترینگ گسترده است.
حذف عنوان کالای قاچاق
همچنین یکی از انتقاداتی که نسبت به این طرح میشود در ماده 24 این طرح است به گونهایکه در طرح قبلی واردات تجهیزات الکترونیک و هوشمند که خدمات پایه کاربردی خارجی فاقد مجوز را بهصورت پیشفرض نصب کردهاند یا امکان نصب پیشفرض خدمات پایه کاربردی اثرگذار داخلی دارای مجوز را نداشته باشند، ممنوع بود و مشمول مقررات قاچاق کالاهای مجاز مشروط موضوع ماده۱۳ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز میشد. این در حالی است که براساس ماده۲۴ این اصلاحیه، «کمیسیون میتواند عوارض ورودی تجهیزات الکترونیکی هوشمندی که خدمات پایه کاربردی خارجی فاقد مجوز را بهصورت پیش فرض نصب کردهاند، تا ۳۵درصد افزایش دهد. همچنین میتواند عوارض مزبور را برای تجهیزات الکترونیک هوشمندی که خدمات پایه کاربردی مجاز را بهصورت پیش فرض نصب کردهاند، تا همان سقف کاهش دهد.» این ماده در واقع، بهمعنای افزایش قیمت گوشی، تبلت و لپتاپهایی است که بهعنوان مثال، موتور جستجوی گوگل بهطور پیشفرض روی آنها نصب شده است.
نگرانی کسب و کارهای اینترنتی
البته اجرای این طرح در حالی که به نظر میرسد اهداف حمایتی از پلتفرمهای داخلی را یدک میکشد اما نگرانیهای زیادی را برای فعالان و کسب و کارهای اینترنتی ایجاد کرده به گونهایکه این شرکتها اعلام کرده اند: طرحی که این روزها با نام «حمایت از حقوق کاربران» در مجلس شورای اسلامی در دست بررسی است، کسبوکارهای آنلاین ایرانی را هم در کنار عموم جامعه نگران کرده است. این طرح اشکالات متعددی دارد که در روزهای اخیر توسط کارشناسان مختلف تبیین و بررسی شده و ما از تکرار آنها اجتناب میکنیم اما لازم میدانیم که تاکید کنیم این طرح قطعا به نفع کسبوکارهای اینترنتی ایرانی هم نیست و تدوینکنندگان آن بدانند صدمات و خسارات این طرح به کسبوکارهای بومی، به مراتب بیشتر از کمک به آنهاست. ما صریحا اعلام میکنیم محدود سازی سرویسدهندگان خارجی و مسدود کردن آنها به هیچ وجه به کسبوکارهای ایرانی کمک نمیکند. رشد در فضای رقابت ایجاد میشود و کیفیت خدمات با تنوع انتخابهای کاربران بالا میرود. ما با تکیه بر نیروی توانمند انسانی و شناخت بهتر از سلیقه هموطنان، بخت رقابت و جذب اعتماد کاربران را داریم و بدون نیاز به مداخلات سلبی هم
میتوانیم به رشد خود ادامه دهیم. مهمترین حمایتی که دولت و نهادهای سیاستگذار میتوانند از کسب و کارهای ایران داشته باشند کاهش دخالتها و رفع دهها مجوز و محدودیت غیرضروری است که هر روز بر ما تحمیل میشود. مهمترین سرمایه ما اعتماد کاربران و امید همکارانمان است. اینگونه اقدامات سلبی هم به اعتماد کاربران لطمه میزند و هم امید نیروی انسانی فعال در این صنعت را کاهش میدهد. ما مصرانه میخواهیم از تجربههای شکستخورده پیشین درس گرفته شده و از اقداماتی که با منطق دنیای دیجیتال سازگار نیست اجتناب شود. ما هم کنار مردم که اعتراض خود را با صدها هزار امضا در کارزاری اینترنتی نشان دادند، خواهان تجدید نظر در رابطه با مطرح شدن این طرح در مجلس و توقف آن هستیم. بازار، آپارات، ابر آروان، دیوار، فیلیمو، بلد، ستون، ایوند، زرین پال، ترگمان، تیزلند، پاکت، کاموا، پیاده، بیدبرگ، ویرگول، الوفود، یکتانت، کرفس، شیپور، سینماتیکت، صباویژن، تیوال، فلایتیو، سازیتو، علیبابا ، جاباما، دیجیاتو، نشان، اخبار رسمی، آیتول، رسمیو، آدرس، آیو،شاتل، نماوا، پادرو، کوییز آو کینگز، ایسی مانیتور، تیستایران، اسپارد، شنوتو، زیتل، سیمیاروم،
دیجیکالا، شنوتو، پیپینگ و اسنپ از شرکتهای اینترنتی است که از طرح ساماندهی فضای مجازی در مجلس ابراز نگرانی کردهاند.
