احیای برجام؛ نقطه شروع حداقلی با غرب

ادامه از صفحه اول/ همچنین تصویب دو کنوانسیون مدنظر FATF برای داشتن روابط عادی با همه جهان خارج مهم است. اما فکر نمی‌کنم اینها به تنهایی کافی باشد. ادامه تحریم‌های اولیه آمریکا، تحریکات و سم‌پاشی‌های اسرائیل و دشمنی‌ برخی از کشورهای عربی ممکن است همچنان موجب ادامه تنش در سیاست خارجی و در سطحی کمتر با جهان غرب باشد. می‌توان احتمال داد فشارهای آمریکا برای آنچه «قوی‌تر و طولانی‌تر کردن برجام» می‌نامند و نیز اصرار بر مذاکره در مورد برنامه موشکی و سیاست‌های منطقه‌ای ایران ادامه یابد. در چنین شرایطی مشکل می‌توان امید داشت که روابط اقتصادی ایران با جهان خارج به طور کامل عادی شود و شرکت‌ها و بانک‌های بزرگ بین‌المللی رغبت چندانی برای کار جدی در ایران از جمله سرمایه‌گذاری داشته باشند. بی‌شک، ترجیح مقامات ما کار با بلوک شرق است که فی‌النفسه خوب و بی‌ضرر است، باید ادامه یابد و تقویت شود؛ اما به تنهایی کافی نیست. کار همزمان با شرق و غرب غیرممکن نیست و اگر یکی از دو طرف مخالف همکاری ما با طرف دیگر باشد، قطعا مداخله در امور داخلی ما خواهد بود و مردود است. تجربه دیگر کشورها نیز نشان داده کار با هر دو بلوک ممکن است. کشورهای اطراف ما، از جمله ترکیه، تجربیات با‌ارزشی در کار با همه مجموعه‌های جهانی دارند. گزارش وزارت امور خارجه حاکی از آن است که دولت دوازدهم و به ویژه وزارت امور خارجه کار خود را انجام داده و تمام کرده است. به طور مشخص تلاش و دستاورد تیم مذاکره‌کننده قابل‌تمجید و شایسته تحسین است. البته دولت بعدی حق دارد که شانس خود را بیازماید، تلاش خود را بکند و اگر توانست امتیازات بیشتری از آمریکا بگیرد، باید به آن دست مریزاد گفت. باید در مذاکره برای کسب امتیازات بیشتر نیم‌نگاهی نیز به سیاست داخلی آمریکا داشت، باید دید که آیا سیاست داخلی و ساختار حقوقی - سیاسی نظام سیاسی آمریکا تا چه حد امکان گرفتن امتیازات بیشتر را می‌دهد. مثلا آیا با توجه به این ساختار می‌توان انتظار داشت که دولت بایدن عدم‌خروج از برجام و مانند اینها را تضمین کند. تلاش برای گرفتن امتیازات بیشتر اگرچه خوب است اما نباید به‌گونه‌ای باشد که موجب ادامه بیشتر تحریم‌ها و نیز سائیده شدن بیشتر برخی از مبانی برجام برای طرف مقابل شود.