کمآبی؛ مشکلی جدی اما حلشدنی
این روزها با توجه به گرم شدن زودرس هوا و فرا رسیدن تابستان، درباره کمآبی، خشکسالی و مواردی از این قبیل مطالب زیادی میخوانیم و میشنویم. کارشناسان میگویند در سال جاری، متوسط بارندگی حدود ۵۲ درصد کاهش یافته؛ امری که سبب شده در روزهای اخیر حدود ۱۰۰ شهر در وضعیت قرمز به سر ببرند. توجه به این نکته از این نظر اهمیت دارد که اگر در این زمینه تدابیر لازم اندیشه و دستورالعملهایی اجرایی نشود، مساله بحرانیتر شده و تبعات آن نه تنها آن ۱۰۰ شهر؛ بلکه ممکن است سایر شهرهای کشور را نیز دربربگیرد. وضعیت آب در شرایط موجود را باید به نوعی با چگونگی وضعیت بارندگیها در شرایط موجود بررسی کنیم که به چه صورتی است. آمارها نشان میدهد میانگین بارندگی در سال آبی جاری تاکنون در کل کشور ۱۴۵ میلیمتر است که در سال گذشته این مقدار ۳۰۲ میلیمتر بوده؛ یعنی حدود ۵۲ درصد کاهش بارندگی نسبت به سال گذشته به وجود آمده است. اگر بخواهیم با متوسط ۵۲ ساله مقایسه کنیم، حدود ۳۶ درصد کمبود بارندگی داریم که این رقم، قابلتوجه است. از میانگین ۵۲ درصدی که کل کشور کمبود بارندگی نسبت به سال گذشته دارند، بیشترین کاهش مربوط به حوضه آبریز مرزی شرق کشور است و بعد از آن حوضه آبریز قره قم یا در واقع شمال شرق کشور است. همچنین در فلات مرکزی ۵۸ درصد و خلیجفارس و دریای عمان ۵۴ درصد کاهش بارندگی نسبت به سال گذشته وجود دارد. این آمارها نشان میدهد وضعیت، مناسب و مطلوب نیست. زیرا در سال گذشته در همین تاریخ ۸۰ درصد مخازن سدها پر بودند و در حال حاضر این مقدار حدود ۵۰ درصد است. کاهش بارندگیها به دلیل تغییرات اقلیمی و آب و هوایی بوده است. به طوریکه دمای هوا تاکنون نسبت به موارد مشابه با سال گذشته حدود یک تا دو درجه افزایش داشته است. وضعیت اقلیمی و آب و هوایی که عامل بسیار مهم کمآبی است در کنار سایر مصارف بیرویه سبب شده اکنون با وضعیت جدی و بحرانی روبهرو شویم. از مجموع شهرهای کشور، ۲۸۲ شهر در وضعیت تنش آبی قرار دارند که حدود ۱۰۰ شهر وضعیتشان قرمز است. شرایط قرمز به این مفهوم است که این شهرها در پیک مصرف یعنی زمانیکه دما در بالاترین درجه و نیاز به مصرف آب بیشتر است، حدود ۲۰ درصد با کمبود منابع آبی مواجه هستند. یکی از مهمترین راهکارها کنترل مصرف بهینه آب توسط مردم و رعایت الگوهای مصرف آب است که به طرق مختلف میتوان آن را انجام داد. برای مثال با کاهش زمان استحمام میتوان به این موضوع کمک کرد. زیرا یکی از قسمتهایی که در منازل بیشترین میزان مصرف آب را به خود اختصاص داده، استحمام است. بنابراین کاهش زمان آن و همچنین کاهش زمان شستوشوی ظروف در منزل راهکار دیگر است. اگر در منزل باغچهای وجود دارد، بهتر است در ساعات اولیه صبح یا ساعات انتهایی شب آبیاری شود تا از تبخیر آب جلوگیری گردد. باید از شستوشوی ماشین داخل منزل جلوگیری و به جای آن از کارواش استفاده کرد. همچنین بهرهمندی از تجهیزات کاهنده مصرف در داخل منازل نیز میتواند کمک کند تابستان ۱۴۰۰ بدون مشکل بگذرد. با توجه به کاهش ۲۰ درصدی منابع آب در شهرهایی که در وضعیت قرمز بهسر میبرند، اگر بتوان حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد در مصرف آب صرفهجویی کرد، قطعا میتوان بر این وضعیت قرمز چیره شد و وضعیت مصرف آب را در شهرهای کشور کنترل و مدیریت کرد.
