«آچمز» کمدی نیست

کارگردان سریال تلویزیونی «آچمز» گفت: به‌نظرم این سریال را باید سریالی مفرح دانست که نه قصد دارد مخاطب را به قهقهه بیندازد و نه اشک‌آور باشد. مهرداد خوشبخت» در پاسخ به این سوال که شاید اولین تصویری که با تماشای سریال «آچمز» به‌ویژه بازیگرانی مثل هومن برق‌نورد و امیرحسین رستمی در ذهن مخاطب شکل بگیرد این است که با یک سریال کمدی مواجه است؛ اما سریال «آچمز» به معنای متعارفش کمدی نیست در عین اینکه جدی و عبوس هم نیست، اظهارکرد: به‌نظرم نباید با الگوی آشنایی که از سریال‌های طنز و کمدی در تلویزیون داریم به «آچمز» نگاه کنیم. این سریال نه به معنای متعارفش جدی است نه کمدی. وی ادامه داد: به‌نظرم سریال «آچمز» را باید سریالی مفرح دانست که نه قصد دارد مخاطب را به قهقهه بیندازد و نه اشک‌آور باشد. به‌نظرم حضور بازیگرانی مثل هومن برق‌نورد و امیرحسین رستمی که اتفاقا فقط به نقش‌های کمدی محدود نمی‌شوند و در کارنامه‌شان نقش‌های غیرکمیک هم دارند، به شکل‌گیری فضای مفرح این قصه کمک کرده است. آنها از یک بامزگی و نمک ذاتی و در واقع طنازی‌های فردی برخوردارند که در یک موقعیت جدی هم ممکن است فضای مفرحی ایجاد کنند. حضور بازیگران خوب دیگری مثل سارا خوئینی‌ها و خانم صبرکن و سحرخیر یا آقایان سهند جاهد و ‌هادی عطایی نیز کمک کرده تا نوعی بالانس‌بودن در لحن و شکل‌گیری موقعیت‌های مفرح قوام بگیرد. او افزود: وقتی این سناریو برای ساخت به من پیشنهاد شد، همزمان فیلمنامه‌ای دیگر هم پیشنهاد شد؛ اما به‌خاطر ظرفیت‌های جذابی که در فیلمنامه «آچمز» وجود داشت، ترجیح دادم این قصه را بسازم. در نهایت به‌نظر من این سریال برداشتی از زندگی واقعی است، چون لحظات شاد و غمگین فراوانی در آن مشاهده می‌شود. بنابراین، این سریال شکلی از زندگی است که در آن لحظه‌های متفاوتی وجود دارد. کارگردان «آچمز» از جلسات متعدد با سعید فرهادی نویسنده این فیلمنامه یاد کرد که باعث شد او و فرهادی به نقطه‌نظرات مشترک درباره فیلمنامه برسند.

توجه به مساله کم‌آبی

خوشبخت اظهارکرد: مثلا من دوست داشتم قصه را از جایی شروع کنم که «مصیب» با 3 جوان داستان روبه‌رو می‌شود؛ اما سعید معتقد بود که داستان نیاز به یک مقدمه دارد و در گفت‌وگوهایی که باهم داشتیم به‌نظرم رسید توصیه او منطقی است و بر آن اساس عمل کردیم. او در پاسخ به این پرسش که با توجه به نقش دوگانه هومن برق‌نورد، این کاراکتر موقعیت دشوارتری به لحاظ کارگردانی داشته است؟ بیان کرد: هومن در دو نقش به شکل همزمان بازی می‌کرد و باید در قالب یک برادر دوقلو ظاهر می‌شد که اینجا به‌جایی نقش و شخصیت کار ساده‌ای نیست؛ به‌خصوص اینکه قرار است یک بازیگر هر دو نقش را ایفا کند. ضمن اینکه برای تمایزپذیری این دو نقش، باید گریم سنگینی روی صورت آقای برق‌نورد صورت می‌گرفت و ما هم باید در میزانسن‌دادن‌ها به تمایزپذیری این دو کاراکتر و باوپذیرکردن آن کمک می‌کردیم و این کار را کمی سخت می‌کرد. این کارگردان اضافه کرد: ضمن اینکه به‌طورکلی سعی کردیم این سریال میزانسن‌های متنوعی داشته باشد، برخلاف بسیاری از آثار که صرفا محدود به یک فضای آپارتمانی‌‌ هستند. تصویربرداری در صحنه‌های متفاوت و بالابردن کیفیت اجرایی هیچ ربطی به طول زمان فیلمبرداری ندارد، زیرا در این مجموعه ثابت شد زمان فیلمبرداری با وجود افزایش تعداد قسمت‌ها، از زمان‌بندی اولیه کمتر بود. یکی از ویژگی‌ها و مولفه‌های این سریال که به‌نظر می‌رسد در پس سرگرمی، قصد آموزش و فرهنگسازی داشته، توجه به مساله کم‌آبی است. خوشبخت درباره این مساله از سریال و اینکه چه تمهیداتی برای این کارکرد آموزشی در نظر گرفته شد، توضیح داد: یکی از اهداف ساخت این مجموعه، آموزش و فرهنگسازی در الگوی مصرف آب بود. آنچه که در اینگونه از آثار مهم است، انتقال پیام در بستر یک موقعیت دراماتیک و جذاب است و اینکه در دام پیام‌ها یا نصیحت‌های مستقیم نیفتیم. بنابراین ما تلاش می‌کردیم که حواسمان به ظرافت و حساسیت این مساله باشد. به‌هرحال یکی از موضوعات و دغدغه‌های اصلی در این سریال، بحث کم‌آبی است و آموزش مصرف درست می‌تواند ما را در بهبود شرایط یاری کند، به‌ویژه در شرایط فعلی که کشور به‌شدت درگیر این مساله است.

افراد این سریال اخلاق‌گرا هستند

او تصریح کرد: به‌نظرم باید فرهنگ‌سازی درستی در زمینه صرف‌جویی در آب صورت گیرد و در این میان برای این‌که به کسی برنخورد و برای سریال مشکلی پیش نیاید، یک سازمان تخیلی به‌نام سازمان توسعه و منابع ایجاد کردیم. در واقع این یکی از همان تمهیداتی بود که برای نمایشی‌کردن پیام انجام دادیم. سازنده «آچمز» گفت: ما در این سریال به مسائل مختلفی پرداخته‌ایم. در عین حال حرف بد در این سریال بین کاراکترها و افراد خانواده زده نمی‌شود و به نوعی با یک سریال اخلاقی مواجه هستیم. خیلی اوقات در فیلم‌های ما حرف‌های زشتی زده می‌شود که این سریال به‌دور از این موارد است؛ اما آدم‌های این سریال اخلاق‌گرا اما در عین حال بامزه هستند. در واقع طنازی آنها به‌سمت بی‌ادبی یا لودگی نمی‌رود. خوشبخت با تایید اینکه در واقع مجموعه این تمهیدات یا مفاهیم در نهایت قرار است در خدمت تبیین یا تبلیغ یک سبک زندگی ایرانی مطلوب در سریال این روزهای آی‌فیلم باشد، تاکید کرد: دقیقا. به‌ویژه نقد برخی از معضلات و آسیب‌های اخلاقی که در جامعه ما وجود دارد. ببینید نقد تزویر و دورویی از توصیه‌ها و آموزه‌های دینی و اسلامی است و ما هم این اثر را با همین نگاه ورویکرد تولید کردیم. سال‌هاست که درباره سبک زندگی بحث‌های فراوانی در سطح جامعه و نخبگان و البته جامعه هنری وجود دارد، به‌ویژه درباره سبک زندگی ایرانی و اسلامی. ما هم در این اثر تلاش کردیم با نشان‌دادن آسیب‌های که در این حوزه وجود دارد، به این موضوع ورود کنیم و به نقد تزویر و ریاکاری بپردازیم و سعی کردیم بیان کنیم که تمسک به این شیوه‌ها محکوم به فناست و به نجات و رستگاری منجر نمی‌شود.