آرمان ملی- حمید شجاعی: شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان که کنار رفت بسیاری گفتند نهاد اجماعساز جدیدی میتواند برای اصلاحطلبان خوشیمن باشد و موفقیتهای پیشین را تکرار کند اما پس از گذشت چندی دیدیم ناسا نیز مانند شعسا گرفتار اختلافات درونی و نظرات متفاوت و متناقض شد. چنانکه به باور برخی حتی در مورد حمایت از یک کاندیدا نتوانستند به یک نتیجه کلی برسند. هر چند نتیجه انتخابات نشان میدهد اگر جبهه اصلاحات ایران بهطور تشکیلاتی از همتی حمایت میکرد هم تاثیری در اصل موضوع نداشت؛ چرا که شکاف میان مردم و اصلاحطلبان با حمایت و دعوت تشکیلاتی اصلاحطلبان پر نمیشود. به هر حل ناسا ماموریتی انتخاباتی داشته و حال انتخابات به پایان رسیده است. باید دید بهزاد نبوی و یارانش باز هم به حیات شعسا ادامه میدهند و در جریان اصلاحطلبی به کنشگری در قالب جبهه اصلاحات ایران خواهند پرداخت یا ناسا نیز مانند شعسا به برگی از کتاب خاطرات اصلاحطلبان در سپهر سیاسی ایران تبدیل خواهد شد.
عدمتاثیر در انتخابات 1400
مـاههــا پیــش از بــرگــزاری انتخــابـــات ریاستجمهوری سیزدهم در 28 خرداد 1400 بسیاری از تحلیلگران و جامعهشناسان با مورد توجه قرار دادن مطالبات جامعه و نارضایتیهای موجود و انباشته شده طی سالیان نسبت به کاهش مشارکت جدی و معنادار جامعه در انتخاباتهای پیشرو هشدار دادند و از لزوم توجه به این مساله از جانب دولت و همچنین جریانهای سیاسی سخن گفتند. اما نه دولت به این مساله وقعی نهاد و نه اصلاحطلبان متوجه شکاف و گسست خود با جامعه شدند. حتی آنها در توجیه این امر، کاهش جدی مشارکت مردم در انتخابات مجلس یازدهم در اسفند 98 را نارضایتی مردم از مسائل اقتصادی و همچنین ردصلاحیتهای خودشان عنوان کردهاند. گویی اینکه اگر کاندیداهای آنها تایید میشدند مردم به آنها رای میدانند. اما در این بین نهادها و شوراهای عالی اصلاحطلبان بیش از بدنه و احزاب به این مهم دست یافتهاند که فضا برای مشارکت فراهم نیست و نباید به صورت تشکیلاتی در انتخابات حاضر شد. از همینرو بود که در سال 98 با عدمانتشار لیست درکنار مردم ایستادند. اما شرایط در انتخابات 1400 متفاوت شد و بنا بود اصلاحطلبان با تمام قدرت وارد صحنه انتخابات شوند و در
این میان حتی 14 کاندیدا نیز برای حضور در رقابتهای انتخاباتی مشخص کردند اما در نهایت همه کاندیداهای اصلاحطلبان با ردصلاحیت شورای نگهبان از گردونه انتخابات خارج شدند تا صرفا با دو کاندیدای مستقل حداقلی به نامهای همتی و مهرعلیزاده مواجه باشیم که هیچیک از کاندیداهای مدنظر اصلاحطلبان نبودند. همین امر نیز باعث شد نهاد اجماعساز اصلاحطلبان (ناسا) با انتشار بیانیهای از عدمداشتن کاندیدا و حمایت از کاندیدایی در انتخابات ریاستجمهوری خبر دهد. این در حالی بود که برخی از احزاب اصلاحطلب از لزوم کنش فعال در انتخابات میگفتند و با همین استدلال حمایت خود را از همتی توجیه میکردند که سردمدار آنها را میتوان حزب کارگزاران دانست. با این حال روندها به شکلی پیش رفت که عدممشارکت اصلاحطلبان در انتخابات به رای اعتراضی و سلبی تبدیل شد و احزاب و چهرههای اصلاحطلب یک به یک به حمایت از همتی پرداختند و درهمین راستا ناسا نیز در بیانیهای ضمن تکرار مواضع خود احزاب را برای حمایت از کاندیداها آزاد گذاشت. اما تلاش همه احزاب اصلاحطلب، چهرهها و شخصیتها نیز نتیجه نداد و کاندیدای اصلی جریان رقیب به قدرت رسید. برخی معتقدند
عدممشارکت فعال ناسا در انتخابات در این نتیجه و نوع نگرش مردم به انتخابات موثر بوده است. چنانکه با موضع نگرفتن نهاد اجماعساز در انتخابات، بسیاری از مردم نیز به تبعیت از این جریان و در انتقاد به مهندسی شدن انتخابات و نابسامانی وضع موجود، با هشتگ رای بیرای، در این انتخابات حضور پیدا نکردند. اما بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران نیز عکس این موضوع را مطرح کردند که اگر ناسا هم پای کار میآمد بازهم توفیقی حاصل نمیشد. چون اصلاحطلبان همانطور که نتوانستند به درک وضع اقتصادی، معیشتی و اجتماعی مردم بپردازند و برای حل آن نامهریزی کنند قدرمسلم اگر نامزدهایشان نیز تایید میشدند در انتخابات 1400 بهطور اولی نمیتوانستند مردم را پای صندوق رای دعوت کنند. حال اینکه حمایت نهاد اجماعساز اصلاحطلبان چقدر میتوانست تاثیرگذار باشد نتیجه پایانی نشان داد در صورت حمایت ناسا نیز چندان تغییری در اصل موضوع به وجود نمیآمد. حال باید دید نهاد اجماعساز اصلاحطلبان، که برای انتخابات تشکیل شده بود، ادامه کار خواهد داد یا اینکه روند شورای عالی سیاستگذاری را پیش خواهد گرفت.
اعلام موضع واحد
سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی در ارتباط با پیروزی اصولگرایان در انتخابات ریاستجمهوری و شوراها و پروژه حاکمیت یکدست اظهار داشت: تجربه کارکرد و عملکرد حاکمیت یکدست پیش از این سنجیده شده و هرگز این تجربه موفق نبوده است. اعتماد آنلاین نوشت، حسین مرعشی در خصوص تشتت میان نهاد اجماعساز اصلاحطلبان موسوم به ناسا در ارتباط با حمایت یا عدمحمایت از همتی بیان کرد: واقعیت این است که حتی در صورت اعلام موضع واحد باز هم نتیجه اصلی هیچ تفاوتی نمیکرد. وی ادامه داد: خیلی روشن در شورای شهر تهران، اصفهان، مشهد و شهرهای بزرگ همه اصلاحطلبان با تصمیم جمعی حضور داشتند اما هیچ تفاوت معناداری بین اینکه همه گروهها میآمدند یا تصمیم جمعی اتخاذ نشد، دیده نمیشود. کما اینکه در شورای شهر تهران و شهرهای بزرگ همه گروهها با وحدت در عرصه انتخابات لیست داده بودیم و حضور داشتیم اما نتیجه تغییری نکرد. مرعشی درباره سرنوشت جبهه اصلاحطلبان ایران و مساله تداوم فعالیت آن بعد از انتخابات و در آینده عنوان کرد: قرارمان در این جبهه پیش از این بر مبنای ادامه کار بود؛ اما باید باز هم در این رابطه بحث کنیم و بعد تصمیم بگیریم.
فرصت بازخوانی سیاستها
یک فعال سیاسی اصلاحطلب با بیان اینکه جریان اصلاحات باید به یک بازخوانی در قالب سیاستهای خود دست بزند، اظهار داشت: من فکر میکنم مهمترین اتفاقی که باید رخ دهد، این است که کار مطالعاتی و آسیبشناسی از وضعیت موجود صورت بگیرد. رویداد 24 نوشت، محمدجواد حقشناس گفت: طبق قاعده باید بتوانند به درک واقعیتر و دقیقتری از جامعه و واقعیتهای قدرت برسند؛ این امر نیازمند زمان و فاصله گرفتن از هسته سخت قدرت است. آنها نیازمند بازسازی در درون نیروهای خود که امکان مطالعه و کارهای پژوهشی دارند، هستند تا بتوانند با رویکرد پژوهشمحور، راهی برای برونرفت از وضعیت موجود پیدا کنند.