مهار «آلزایمر» با تغذیه سالم

بیماری آلزایمر که با افزایش سن و زوال‌عقل بروز می‌یابد بیش از ۷۰۰ هزارنفر را در ایران مبتلا کرده است این بیماری به عوامل مختلفی همچون استرس‌های روانی، آلودگی‌هوا و سابقه خانوادگی و غیره بستگی دارد که می‌توان نقش تغذیه را از همه عوامل یادشده، مهمتر دانست. باتوجه به روند پیرشدن جمعیت کشور که رو به افزایش بوده، آلزایمر یکی از مهمترین بیماری‌هایی است که با افزایش سن و زوال‌عقل، بروز می‌یابد و باید با تغذیه سالم بتوان آن را کنترل کرد. بیماری آلزایمر شایع‌ترین نوع دمانس با شروع تدریجی و پیشرفت مداوم است که به‌مرور حافظه و توانایی‌های ذهنی دیگر مانند تفکر، استدلال و قضاوت فرد را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و فرد را در انجام وظایف روزانه زندگی با مشکل مواجه می‌کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد، ۵۰ درصد کسانی‌که از این بیماران مراقبت می‌کنند، دچار افسردگی می‌شوند. به همین دلیل مراقبت باید بین اعضای خانواده تقسیم شود. در حال حاضر نیز درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد به همین دلیل تمام سیاست‌گذاری‌ها در این زمینه در تشخیص زودهنگام و کاهش سرعت رسیدن افراد به بیماری آلزایمر است. براساس آمار ارائه شده، فقط 3 درصد افراد بین سنین ۶۵ و ۶۹ سال مبتلا به زوال‌عقل هستند اما این میزان بین سنین ۸۵ تا ۸۹ سالگی تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد. این بیماری را اولین‌بار یک روانپزشک آلمانی به‌نام «آلویزآلزایمر» در سال ۱۹۰۶ میلادی معرفی کرد، آلزایمر اغلب بسیاردیر تشخیص داده می‌شود. سه چهارم مبتلایان خود از این بیماری آگاهی ندارند. جهان ۵۰ میلیون بیمار مبتلا به آلزایمر دارد و این تعداد تا سال ۲۰۵۰ به ۱۱۵ میلیون بیمار می‌رسد. به‌طوری‌که در سال ۲۰۵۰ از هر ۸۵ نفر یک نفر مبتلا به آلزایمر دیده می‌شود. معصومه صالحی، مدیرعامل انجمن آلزایمر ایران گفت: روند آسیب مغز در بیماری آلزایمر از حافظه کوتاه‌مدت شروع می‌شود و سپس با درگیرشدن قسمت‌های مختلف مغز، طیف وسیعی از علائم متفاوت ایجاد می‌شود. وی، اختلالات‌شناختی، ضعف در حافظه و فراموش‌کردن مطالب، اختلال در زبان، اختلال درتفکر، ناتوانی در قضاوت و استدلال، اختلال در جهت‌یابی و آگاهی به زمان‌ومکان، کاهش توجه‌وتمرکز، آشفتگی و بی‌ثباتی خلق و تحریک‌پذیری، ترس و اضطراب و افسردگی، از دست‌دادن لذت‌ها و علایق گذشته، ضعف تدریجی عواطف، شکاکی، سوءظن، بدبینی و بی‌اعتمادی، بی‌خوابی و آشفتگی خواب، تغییر تدریجی شخصیت فرد مبتلا، مخفی و انبارکردن وسایل یا خوراکی‌ها، کاهش تعادل فیزیکی و مهارت‌های حرکتی و هماهنگی میان آنها در راه‌رفتن، غذاخوردن، لباس پوشیدن، استحمام، بروز رفتارهای ناپسند را از علایم آلزایمر بیان کرد.

این بیماری پیشرونده است

صالحی افزود: آلزایمر یک بیماری پیش‌رونده و تحلیل برنده است و طول دوره بیماری از سه تا ۲۰ سال متغیر بوده و علائم بیماری به‌تدریج ظاهر می‌شوند و یکی از مشکلات عمده سلامتی است که با بالارفتن سن رواج پیدا می‌کند. وی ادامه داد: در واقع آلزایمر یک نوع اختلال عملکردی مغز است که به‌تدریج توانایی‌های ذهنی بیمار تحلیل می‌رود، بارزترین تظاهر زوال‌عقل و اختلال‌حافظه است و اختلال حافظه معمولا به‌تدریج ایجاد شده و پیشرفت می‌کند. در ابتدا اختلال حافظه به وقایع و آموخته‌های اخیر محدود می‌شود ولی به‌تدریج خاطرات قدیمی‌ آسیب می‌بینند. وی خاطرنشان کرد: این بیماری یکی از مشکلات عمده سلامتی است که با بالارفتن سن رواج پیدا می‌کند، باید با پیروی از سبک زندگی سالم بتوان از ابتلا به آلزایمر در پیری جلوگیری کرد. مهدی رمضانی متخصص تغذیه نیز در این باره گفت: تغذیه سالم نقش کلیدی در پیشگیری از بروز آلزایمر در میانسالی دارد و مبحثی که در این بیماری مطرح است، ذخایر آهن بوده که با مراکز حافظه و عمل فکر‌کردن در ارتباط هستند و افزایش آهن باعث فشردگی این مناطق در مغز می‌شود. وی با اشاره به اینکه عمده این آسیب و خطرها در بافت‌ها و سلول‌ها مشاهده می‌شود، اظهارداشت: غلظت آهن معمولا در نواحی که بیماری آلزایمر در پاتولوژی دیده می‌شود، آشکارشده و همچنین تولید بیش از حد انواع رادیکال‌های آزاد در این نواحی را موجب می‌شود. رمضانی افزود: کمبود ویتامین B نیز در بروز آلزایمر نقش دارد، توصیه می‌شود، میوه و سبزیجات، نان‌ها و دیگر مواد تهیه‌شده از غلات، سیب‌زمینی، حبوبات و دیگر دانه‌ها و روغن زیتون که از منابع اصلی تامین‌کننده چربی است استفاده شود. این متخصص تغذیه با بیان اینکه موادی مانند توت‌فرنگی، و بادام‌زمینی خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش می‌دهد، گفت: لازم است در هفته چهار عدد تخم‌مرغ استفاده و گوشت‌قرمز به میزان کم مصرف شود، موادغذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان‌، رادیکال‌های آزاد را خنثی می‌کنند که این موادغذایی سرشار از ویتامین‌های E و C هستند.