فراموشی «واکسیناسیون داوطلبانه» پاسخی به مطالبه عمومی؟

آنطور دکتر سید حیــدر محمــدی گــفته «داوطلبانه بودن تزریق این واکسن‌ها به این معناست که مردم بدانند که این واکسن در فاز سوم مطالعه بالینی قرار دارد و هر کس که تمایل دارد برای تزریق واکسن مراجعه کند. واکسن‌هایی که فاز سوم‌شان تمام شده و از ما مجوز دارند، در حال تزریق هستند که همان واکسن‌های وارداتی است. طبیعتا هر واکسنی که فاز سومش به اتمام برسد، دیگر بحث داوطلبانه بودن را ندارد. بنابراین برای واکسنی که در فاز سوم قرار دارد، باید اعلام کنیم که داوطلبانه باشد تا مردم بدانند این واکسن در فاز مطالعاتی است.» و این گفته‌ها نشان می‌دهد که واکسن‌های ایرانی با صدور مجوز نهایی که وزیر نیز به آن اشاره کرده، فاصله دارند، چون هنوز فاز سوم به اتمام نرسیده و به شکل داوطلبانه است. در این میان رئیس ستاد اجرایی فرمان امام هدف تولید خط یک و دوی این واکسن را تولید سه میلیون دوز در ماه اعلام کرده است که هنوز مراحل خط دو تولید به اتمام نرسیده است. همچنین به‌گفته وزیر بهداشت، واکسن‌های رازی و فخرا هم در آینده نزدیک مجوز (داوطلبانه) و واکسن پاستور نیز به دلیل نقص مدارک، به زودی مجوز مصرف خواهد گرفت. واکسن‌های تولیدی ایران از ویروس کشته شده و پروتئین شاخک‌های ویروس کرونا ساخته شده و مانند اسپوتنیک-وی روسیه و سینوفارم چین عمل می‌کند. به اعتقاد کارشناسان واکسن کووایران برکت سه ویژگی مهم دارد: «ایمنی بالا در بدن ایجاد می‌کند. عوارض بسیار کمی دارد و نسبت به ویروس جهش یافته انگلیسی هم ایمنی کامل از خود نشان داده است.» اما برخی دیگر از کارشناسان نظر دیگری دارند، هرچند که همه آنها متفق القول براین باورند در شرایطی که کشور ما با مشکلات واردات واکسن مواجه است، هر نوع واکسنی که در دسترس قرار گرفت، باید تزریق شود. با این حال سعید نمکی درباره زمان توزیع واکسن‌های برکت گفته است: «از هفته آینده دستور توزیع دوزهای آماده را داده‌ایم» که به احتمال زیاد حدود یک میلیون دوز است.

پاسخ به مطالبات مردمی یا ادعای کاندیداها

مخالفان بر این باورند که شتابزدگی در گفته‌ها و صدور مجوز واکسنی که هنوز مراحل پایانی آزمایشات خود را به اتمام نرسانده، به دلیل پاسخگویی به مطالبات جامعه و فشارهای سیاسی است که دولت و وزیر بهداشت برای شیوع کرونا تحمل می‌کند. بر اساس آمار وزارت بهداشت، بعد از ۱۲۴ روز از شروع واکسیناسیون، 15.5 درصد از مردم، حداقــل یــک دوز و 0.98 درصد نیز هر دو دز واکسن کووید- ۱۹ را دریافت کرده‌اند. سرعت متوسط تزریق در هفت روز گذشته حدود ۴۷ هزار دز بوده. ۸۸درصد از واکسن‌های وارد شده تا الان تزریق شده و حدود ۶۹۳ هزار دوز دیگر باقی مانده است. بنا بر آخرین آمار وزارت بهداشت ایران، چهار میلیون و ۳۵۴ هزار و ۴۴۵ نفــر نوبت اول و ۸۵۱ هزار و ۲۰۷ نفر نوبت دوم واکسن کرونا را تزریق کرده‌اند. در مجموع پنج میلیون و ۲۰۵ هزار و ۶۵۲ دوز واکسن تزریق شده است. در این میان تعداد زیادی از مراکز واکسیناسیون تعطیل شده و بسیاری از افرادی که واکسن‌ در دوز نخست زده‌اند، سرگردان هستند تا دز دوم را بزنند. درحالی که استانداردهای جهانی می‌گوید فاصله میان تزریق دوز اول و دوم باید 24 روز باشد، روز گذشته کیانوش جهانپور، سخنگوی سازمان غذا و دارو در اظهار نظری عجیب در توئیت نوشت: «تاخیر در دریافت دوز دوم واکسن با دانسته‌های فعلی لزوما تاثیری بر اثربخشی واکسن نخواهد داشت. در بسیاری از واکسن‌ها تاخیر در دریافت دوز یادآور نیاز به شروع مجدد واکسن ندارد. البته پاسخ متقن در مورد هر واکسن نیاز به مطالعه دارد. لکن با دانسته‌های فعلی نیاز به تجدید دوز اول نیست.» همچنین روند کُند واکسیناسیون موجب شده که طی برگزاری مناظره‌ها، یکی از کاندیداها به کمبود واکسن اشاره کند وعده بدهد که می‌تواند کشور را در مدت سه ماه واکسینه کند، اما در پاسخ به این گفته، روز گذشته سخنگوی ستادملی مقابله با اشاره به اینکه برخی از خواب بیدار می‌شوند و می‌گویند سه ماهه کشور را واکسینه می‌کنند، گفت: «اینها یا شمردن بلند نیستند یا تاکنون چوب نخورده‌اند. اگر با واقعیت با مسائل برخورد کنیم، می‌توانیم موفق باشیم. با شعار فایده‌ای ندارد.»

واکسن فایزر 20 میلیونی در شمال تهران؟

اما در میان همه این اتفاقات و سرگردانی مردم برای تهیه واکسن، خبرنگار فرانس 24 مدعی شده در شمال تهران واکسن فایزر در قبال ۲۰ میلیون تومان تزریق می‌شود! خبرنگار ایرانی این رسانه‌ در توئیت‌هایش مدعی شده «عکس و اسناد متعددی به دست من رسیده که نشان می‌دهند در ساختمانی در شمال تهران، واکسن فایزر در قبال ۲۰ میلیون تومان تزریق می‌شود. همچنین برگه گواهی رسمی تزریق نیز برای افراد صادر می‌شود. این واکسن‌های فایزر از کردستان عراق به ایران وارد می‌شود و گواهی‌های تزریق نیز از سوی یک مرکز درمانی در اربیل به نام افراد تزریق شده، صادر می‌شود. ساختمانی که در تهران واکسن‌های فایزر تزریق می‌شود، یک ساختمان اداری شده است، هفته‌ای حدود۵۰۰۰ تزریق در آن صورت می‌گیرد.!» اما این شایعات با واکنش جهانپور مواجه شد و او در این خصوص گفت: «افرادی که ارقام این چنینی را بیان می‌کنند، احتمالا نه می‌دانند واکسن چیست و نه نسبت به دز آگاهی دارند. اما به هر حال احتمال دارد که واکسن قاچاق وارد کشور شده باشد که طبیعتا باید توسط دستگاه‌های امنیتی و انتظامی و مسئولان کشور شناسایی و با متخلفین برخورد شود.» با این حال روز گذشته اعلام شد که ۱۰هزار و ۷۱۵ بیمار کووید ۱۹ شناسایی شدند و متاسفانه ۱۱۹ بیمار نیز جان خود را به دلیل این بیماری از دست دادند.در حال حاضر ۱۳ شهر کشور در وضعیت قرمز، ۲۰۸ شهر در وضعیت نارنجی، ۲۲۷ شهر در وضعیت زرد قرار دارند.