سنگینی کفه ترازو در معاملات غیربانکی

ادامه طرح مالیات بر عایدی

نمایندگان مجلس اوایل خردادماه سالجاری، کلیات «طرح مالیات بر عایدی سرمایه» را تصویب کردند. طرحی که طبق آن افرادی که خودرو ، مسکن، طلا و ارز خریداری و سپس اقدام به فروش آن می‌کنند، باید از محل سود این معامله، بخشی را به‌عنوان مالیات پرداخت کنند. براساس این طرح که مطابق با قانون مالیات‌های مستقیم تدوین شده همه افرادی که سال ۹۹ از بانک‌مرکزی سکه خریده‌اند باید مالیات آن را بپردازند. افرادی که یک تا پنج عدد سکه خریده‌اند معاف از مالیات هستند اما خرید بیش از ۵ سکه ، بسته به تعداد سکه، مشمول مالیات می‌شود. مالیات سکه در سال ۹۹ بیش از دو برابر افزایش‌یافته و خریداران باید به ازای خرید هر سکه مازاد، بین ۹۶۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان مالیات بدهند. همچنین تعداد سکه‌های معاف از مالیات از۲۰ سکه به ۵ سکه کاهش یافته است. در سال ۹۷ خریداران ۲۰۰ سکه باید در مجموع ۵۰ میلیون تومان مالیات می‌دادند. اما در سال ۹۹ دارندگان ۱۰۵ سکه باید ۱۶۰ میلیون تومان مالیات بدهند. هرچه تعداد سکه خریداری شده بیشتر باشد، رقم مالیات به‌صورت تصاعدی بیشتر می‌شود.

نگرانی خریداران از آینده بازار

در این رابطه ابراهیم محمدولی، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در گفت‌وگو با «آرمان‌ملی» گفت: با این طرح اشخاص حقیقی که سکه خریداری می‌کنند باید مالیات حاصل از سود خریدوفروش سکه را پرداخت کنند، اما در زمان ثبت‌نام درباره وضع مالیات بر عایدی سکه به ثبت‌نام‌کنندگان اطلاع‌رسانی درستی نشده بود. بهتر بود این قوانین در زمان ثبت‌نام به‌صورت شفاف اعلام می‌شد تا خریداران با اعتماد بیشتر خرید کنند. اینکه قوانین مالیات بر سکه بعداز خرید و در این مقطع به خریداران اعلام شده است برای آنها نگرانی‌هایی به‌وجود آورده و این بر آینده بازار سکه اثر خواهد گذاشت. ممکن است تقاضا کاهش یابد یا خریداران برای فرار از مشکلات این‌چنینی در آینده به بازار آزاد روی آورند. محمدولی درباره تاثیر این تصمیم بر تغییر قیمت در بازار سکه اظهارکرد: دو عاملی که بر این بازار اثرگذار هستند یکی میزان تقاضا و دیگری نوسانات ارز است. اثر تقاضا بر قیمت سکه درصد چشمگیری نیست و وضعیت ارز است که بیشترین تاثیر را می‌گذارد. بنابراین برآورد می‌شود طرح «مالیات بر عایدی سرمایه» تاثیری بر قیمت سکه نگذارد. او همچنین افزود: فعالان صنف طلا و جواهر مالیات خود را در اظهارنامه مالیاتی پرداخت می‌کنند و نیازی به پرداخت این مالیات ندارند. محمد کشتی‌آرای، نایب‌رئیس اتحادیه طلا و جواهر، نیز در این باره گفت: در بازار طلا و سکه، طلافروشان هر دادوستدی که انجام می‌دهند از جمله خریدوفروش سکه، طلاوجواهر در دفاترشان ثبت می‌شود و با توجه به ثبت این معاملات مالیات خود را پرداخت می‌کنند اما اشخاصی هم که طلا، سکه و جواهر خریداری می‌کنند نیز باید مالیات خود را پرداخت کنند وزارت اقتصاد و اموردارایی حساب‌های بانکی که گردش حساب آن در یکسال از ۵ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده باشد را ملزم به رسیدگی می‌داند و سودی که از این دادوستد و گردش‌حساب عاید شخص شود می‌تواند ملزم به پرداخت مالیات شود. کشتی‌آرای افزود: میل به سرمایه‌گذاری در بازار طلا و سکه به‌دلیل اینکه کالاهایی هستند که قابلیت نقدشوندگی آنها بسیار بالاست، کم نمی‌شود و این بازار همچنان جاذبه دارد، اما امکان دارد سرمایه‌گذاری در آن محدود شود.

کاهش معافیت همگام با افزایش مالیات

نکته قابل‌توجه افزایش رقم مالیات در این بخش و کاهش سطح معافیت مالیاتی خریداران سکه نسبت به سال ۹۷ است. گرچه این طرح در ابتدا با هدف حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری مولد، کاهش نوسانات بازارهای دارایی از جمله خودرو، مسکن، طلا و ارز و همچنین جلوگیری از افزایش قیمت ناگهانی این بازارها، پیشنهاد شد اما برخی معتقدند دولت برای جبران کسری بودجه ناشی از کاهش درآمدهای نفتی از طریق مالیات اقدام به اجرای این طرح کرد. براساس لایحه بودجه سالجاری، دولت امسال باید ۲۴۷ هزار میلیاردتومان مالیات دریافت کند. رقمی که با توجه با وضعیت نابسامان کسب‌وکارها در دوران کرونا نگرانی‌هایی درباره دستیابی به آن وجود دارد. شاید به‌واسطه همین نگرانی‌هاست که سازمان امورمالیاتی به خریدارانی که امکان پرداخت مالیات مقطوع را به‌صورت کامل تا پایان خرداد ندارند فرصتی چهارماهه داده است تا مالیات خود را به‌صورت اقساط پرداخت کنند. باوجود خوش‌بینی‌هایی که درباره عدم تاثیر اجرای «قانون مالیات بر عایدی سرمایه» در بازار سکه وجود دارد، نمی‌توان گفت این بازار پس از این دچار‌ ‌‌‌ریزش تقاضای قانونی نخواهد شد. اجرای این قانون از یکسو و اطلاع‌رسانی دیرهنگام از سوی دیگر، نگرانی‌هایی برای متقاضیان این بازار به‌وجود آورده است که ممکن است آنها را نسبت به سرمایه‌گذاری در حوزه سکه دلسرد کند و آنها به‌سمت بازارهای مطمئن‌تر و قابل اعتمادتری روی آورند و بدون‌تردید این روی‌گردانی بر آینده بازار سکه تاثیرگذار خواهد بود.