حتما واکسن بزنید

با آغــاز واکـسیناسیــون علیــه همه‌گیری کوویــد ۱۹، مـمکن است سوالات متعددی برای شهروندان در این باره ایجاد شود، از نگرانی درباره اثر واکسن‌ها روی DNA گرفته؛ تا حد مجاز برای فاصله بین تزریق دوز اول و دوز دوم واکسن کرونا. در ادامه گفت‌و‌گو با دکتر علیرضا ناجی، عضو هیات علمی دانشگاه و رئیس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی را می‌خوانید. احتمالا پاسخ بسیاری از پرسش‌های شما در این مصاحبه باشد.

آیا سنجــش آنتی‌بادی‌ها بعد از تزریق واکسـن توصیه می‌شود؟

سنجش سطح آنتی‌بادی بعد از تزریق واکسن توصیه نمی شود. اطمینان از اینکه واکسن‌ها میزان آنتی‌بادی لازم را برای کفایت می دهند در کارآزمایی های بالینی تایید شده است و نیازی به بررسی این مهم نیست.

کسـانی که قبلا تحت پلاسما‌درمانی قرار گرفته‌اند می‌توانند واکسن بزنند؟

فاصله انداختن بعد از دوره بیماری با زمان واکسیناسیون لازم است؛ چرا که هیچ‌گونه توصیه مدونی نداریم و افراد می توانند بعد از دوره درمان واکسن بزنند، اما واکسیناسیون برای افرادی که پلاسما‌تراپی شده‌اند، از دوره بیماری تا تزریق باید سه ماه فاصله داشته باشد.

افرادی که واکسن زده‌اند می‌توانند ماسک نزنند؟

ایمنی بعد از واکسن اگر چنانچه واکسن ها دو دوزی باشد حدود ۲۱ روز بعد از تزریق دوز دوم است و ماسک زدن یا نزدن به پوشش واکسیناسیون در جامعه بستگی دارد، هر‌چه قدر پوشش واکسیناسیون بالاتر برود می‌توانیم محدودیت‌های اجتماعی را کمتر کنیم. دلیل اینکه می‌گوییم بعد از واکسیناسیون هم ماسک بزنیم این است که حتی بعد از واکسیناسیون هم ممکن است برای سایرین خطرناک باشد؛ چرا که هدف اصلی واکسن‌ها، جلوگیری از بیماری‌های علامت دار است و این دلیل نمی شود که افرادی که واکسن زده‌اند عفونت را نگیرند و به سایرین منتقل نکنند. برای رعایت حال دیگران افرادی که واکسینه شده‌اند رعایت کنند و باید به سطحی از واکسیناسیون عمومی برسیم تا بتوانیم راحت تر محدودیت‌ها را کاهش دهیم.

آیا فرد واکسینه شده باید قرنطینه شود؟

اصلا این‌طور نیست؛ با توجه به پلتفرم‌هایی که وجود دارد و با توجه به اینکه تا‌کنون هیچ واکسنی با ویروس زنده ضعیف شده برای بیماری کووید مجوز نگرفته است؛ هیچ یک از واکسن‌هایی که افراد می‌زنند اعم از واکسن‌های ژنومی، وکتوری، غیرفعال شده یا پروتئینی به تولید ویروس در بدن منجر نمی‌شود و به همین علت نیز هیچ احتیاجی به قرنطینه کردن افراد واکسینه شده وجود ندارد.

حد مجاز برای فاصله بین تزریق دوز اول و دوز دوم واکسن کرونا چقدر است؟

موسسه گامالیا که تولید‌کننده واکسن اسپوتنیک وی است، درباره فاصله بین تزریق دوز اول و دوم این واکسن می‌گوید اگرچه فاصله استاندارد برای تزریق این واکسن ۲۱ روز است (که در ایران با ۲۸ روز فاصله تزریق می شود)، اما این فاصله می‌تواند تا ۶۰ روز نیز ادامه داشته باشد. درباره واکسن آسترازنکا نیز در تمام دنیا بین ۱۰ تا ۱۲ هفته بین تزریق دوز اول و دوم فاصله وجود دارد و این مساله باعث می‌شود که تولید آنتی‌بادی توسط این واکسن بیشتر و به 5/2 برابر برسد؛ یعنی مجاز هستیم که بین تزریق دوز اول و تزریق دوز دوم واکسن سه ماه فاصله بگذاریم. در مورد واکسن سینوفارم نیز طبق استعلامی که از کارخانه سازنده این واکسن گرفته شده، ۲۸ روز فاصله بین تزریق دوز اول و دوز دوم را تا شش هفته نیز می‌توان افزایش داد. در‌واقع این میزان فاصله حد اطمینانی است که در طول آن واکسن می تواند بهترین عملکرد را داشته باشد، اما اگر کسی دوز دوم واکسن را در مدت زمانی بیشتر از زمان مجاز دریافت کند، دلیل بر این نمی‌شود که واکسن کاملا بی اثر شده باشد؛ یعنی کفایت واکسن و اثر‌بخشی آن کمتر می‌شود. بنابر‌این در شرایط فعلی قبل از اینکه زمان طلایی به سر برسد درباره واردات واکسن و یا پیدا کردن واکسن های جایگزین که البته می‌تواند خیلی چالش برانگیز باشد، باید تصمیم‌گیری مناسب انجام شود.

آیا واکسن کرونا می‌تواند باعث مرگ شود؟

اصلا و ابدا، تمام واکسن‌هایی که تا‌کنون مجوز گرفته‌اند در کارآزمایی‌های بالینی مورد بررسی قرار گرفته‌اند که آیا زدن واکسن می‌تواند باعث به خطر افتادن جان یا تظاهرات و عوارض مرگ‌آمیز شود؟ اگر چنین بود هیچ وقت مجوز نمی‌گرفتند. رخدادهای هم زمان مرگ‌و‌میر با زدن واکسن می‌تواند به صورت تصادفی صورت گیرد. البته با توجه به اینکه واکسن‌هایی که در حال حاضر از آنها استفاده می‌کنیم مجوز اورژانسی گرفته‌اند، همچنان به دنبال این هستیم که اگر در افراد واکسینه‌شده مرگی اتفاق می‌افتد، رابطه علت و معلولی را بررسی کنیم. واقعیت این است که تا‌کنون چنین موردی اتفاق نیفتاده است مگر درمورد عارضه لخته‌شدن خون با تزریق واکسن‌های وکتوری که توصیه‌های لازم برای سنین خاصی در مورد آن وجود دارد. به‌طوری که در تمام کشورها معمولا در سنین بالای ۵۵ سال این واکسن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند تا کمترین خطر را داشته باشند. در کشور انگلیس با تحلیل‌هایی که انجام داده این واکسن‌ها در افراد بالای ۴۰ سال استفاده می‌شوند.

سوال آخر؛ واکسن بزنیم یا نزنیم؟

برای پاسخ به این سوال شما را به تمام داده‌هایی که در دنیا وجود دارد؛ به اثرات خارق‌العاده‌ای که در کشورهایی که واکسیناسیون کرونا انجام می‌شود و به کشور انگلیس که به‌رغم واریانت‌های بسیار زیادی که در این کشور وارد می‌شود، اما تاثیری بر افزایش روند بستری شدن و مرگ‌و‌میرها ندارد، ارجاع می‌دهم. در حال حاضر مشاهده می‌کنیم در انگلیس آی‌سی‌یو‌ها خالی شده‌اند و بعضی از روزها مرگ‌و‌میر بر اثر کرونا به صفر می‌رسد. در کشوری مانند آمریکا حتی با شیوع بالایی ویروس و جمعیت زیادی که باید آنها را با تلاش زیاد تشویق به زدن واکسن کرد، پوشش بالای واکسیناسیون باعث شده است که مرگ‌و‌میر از روزی چندین هزار نفر به چند صد نفر کاهش پیدا کند. پس واکسن تنها راه خلاصی ما از پاندمی کروناست و غیر از این راه دیگری وجود ندارد. حتما واکسن بزنید.