گنجینه فنی تئاتر ایران را دریابیم

مجتبی گیویان از همکاران باسابقه واحد نور مجموعه تئاترشهر و اداره تئاتر است، وی در نیمه دوم دهه ۸۰ و زمانی‌که اداره تئاتر همچنان برقرار بود اقدام به برپایی نمایشگاهی کرد که در آن حدود ۳۰ پروژکتور قدیمی تئاتر در معرض دید مخاطبان و علاقه‌مندان به تئاتر قرار گرفته بود. وی درباره آن نمایشگاه و پروژکتورهایی که در آن به نمایش گذاشت، توضیح داد: نیمه‌دوم دهه ۸۰ بود که تعدادی از پروژکتورهای قدیمی بلااستفاده در اداره تئاتر را به‌صورت شخصی تعمیر و با استفاده از تجربیات افراد فنی قدیمی تئاتر شناسنامه‌ای برای هر کدام از آن پروژکتورها تهیه کردم. در این نمایشگاه نزدیک به ۳۰ پروژکتور از برندهای رنک استراند، هوفمایستر، گراش اندفوگل، سینوتار، زیمنس، میتسوبیشی و تعدادی مدل ساخت ایران و تعدادی با هویت نامعلوم و متفرقه گردآوری و نمایش داده شد. گیویان درباره سرانجام این پروژکتورها یادآورشد: این پروژکتورها چون جزو اموال اداری و دولتی بود در اداره تئاتر باقی ماند و وقتی از اداره تئاتر بیرون آمدم و بعدهم که اداره تئاتر تعطیل شد دیگر خبری از این پروژکتورها ندارم. بعداز کاری که من در اداره تئاتر کردم، در تماشاخانه سنگلج نیز چنین کاری انجام و تعدادی از امکانات فنی این تماشاخانه نیز آرشیو شد. وی ادامه داد: در حال حاضر تعدادی پروژکتور قدیمی در مجموعه تئاترشهر، تعدادی در تالاروحدت و تعدادی هم در تماشاخانه سنگلج هست ولی نمی‌دانم بعداز تعطیلی اداره تئاتر پروژکتورهای قدیمی موجود در آن در چه وضعیتی هستند. این فعال باسابقه عرصه نور و نورپردازی تئاتر معتقد است اجازه دسترسی به این امکانات قدیمی نور تئاتر داده شود و زیر نظر فرد و مدیریتی مشخص همه آنها جمع‌آوری شوند.
گنجینه‌ها در حال ازبین‌رفتن هستند
گیویان با بیان اینکه برخی پروژکتورها و امکانات نوری تئاتر ایران از قدمت بسیار بالایی برخوردارند و ارزش تاریخی و مادی بالایی دارند، متذکر شد: برخی دیگر از امکانات و گنجینه عجیب و غریب نور و فنی تئاتر در انبارهای احمدآباد مستوفی و جاده کرج وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تلنبار شده و در حال از بین رفتن هستند. وی تاکید کرد: در دوره‌های مختلف امکانات و تجهیزات نور برای تئاتر ایران خریداری، نگهداری و استفاده شد و در حال حاضر شکل ابزار بلااستفاده را دارند. این اقلام نظیر دستگاه‌های نوروصدا و پروژکتور در بحث اجرایی تئاتر همراه با هنرمندان و چهره‌های با سابقه تئاتر فعالیت کرده‌اند، ولی از آنجایی‌که این امکانات زبان ندارند در انبارها و به‌عنوان وسایل اسقاطی نگهداری می‌شوند. نیاز است با اجازه دسترسی این امکانات و تجهیزات گردآوری و آرشیو شوند تا به‌عنوان گنجینه فنی تئاتر ایران از آنها مراقبت و برای مخاطبان و علاقه‌مندان به تئاتر نمایش داده شوند. گیویان با اشاره به ارزش و قدمت تاریخی پروژکتورهای استفاده شده در تئاتر، گفت: به‌طور مثال خانواده رنک استراند و همینطور برند زیمنس و هوفمایستر دارای زیر مجموعه وسیعی از مدل‌ها بوده، از پــروژکتورهــای نمــایشگــاهی ۱۰۰ وات گرفته تا مدل‌های تئاتری با توان ۶۵۰ وات تا ۲۰۰۰ وات و با شکل‌ها و کارکردهای متفاوت. دیمرهای فلکه‌ای و پروژکتورهای آنالوگ جزو امکانات تاریخی تئاتر ما محسوب می‌شوند که متاسفانه در حال خاک‌خوردن هستند. وی در پایان سخنان خود درباره ارزش پروژکتورهای قدیمی تئاتر تصریح کرد: سال ۹۱ از طریق ایمیل درباره مدلی از پروژکتور برند رنگ استراند با این کمپانی مکاتبه و اطلاعات فانی آن را خواستم تا بتوانم مدل مدنظر را که در اختیار داشتیم تعمیر کنم. شرکت تولیدکننده در پاسخ به من ایمیلی زد و پرسید که آیا این مدل از پروژکتور را دارم یا نه زیرا خود شرکت دیگر این مدل را نداشت و برای قراردادن آن در موزه کمپانی حاضر بود این مدل را به قیمت بالایی از من خریداری کند. من به آنها پاسخ دادم که این پروژکتور از اموال دولتی است و فروش آن امکانپذیر نیست. متاسفانه چنین امکانات ارزشمند و تاریخی تئاتری در حال ازبین‌رفتن و خاک‌خوردن هستند و ما نسبت به آنها بی‌توجه هستیم.