روند معکوس رشد اقتصادی

آرمان ملی : گـرچه برآوردهای مراجع خارجــی و داخلــی از منفی بودن رشد اقتصادی در سال گذشته یا در ۹ ماهه سال گذشته حکایت داشته و نشان می‌دهد روند تغییرات در تولید ناخالص داخلی ادامه همان روند سال 98 بوده است اما رئیس کل بانک مرکزی مثبت ۲.۲ درصد را برای این رشد برآورد کرده است؛ موضوعی که چندان در رونـد اقتصاد کشور ملموس نبوده است. در این رابطه بررسی‌ها نشان می‌دهد آنچه در سال گذشته در رابطه با تولید ناخالص داخلی اتفاق افتاد ادامه روند منفی از سال ۱۳۹۸ بود به طوری که رشد اقتصادی با نفت در پایان آن سال منفی ۶.۱ درصد و در بخش بدون نفت مثبت ۰.۶ درصد بود و در فصل پایانی به منفی ۴.۶ با نفت و منفی ۰.۵ بدون نفت رسید. سال ۱۳۹۹ نیز با رشد منفی در هر دو بخش آغاز شد و برای فصل بهار و تابستان این روند منفی ادامه داشت ولی آنچه در پاییز توسط مرکز آمار ثبت شد مثــبت ۰.۸ در رشــد با نفــت و مثــبت ۰.۲ درصد بدون نفت بود، اما مجموع وضعیت ماهانه بیانگر رشد منفی بود؛ به گونه‌ای که در بخش با نفت منفی ۱.۲ و بدون نفت منفی یک درصد برای ۹ ماهه گزارش شد. اما آنچه از کانال منابع دیگر در رابطه با رشد اقتصادی ایران در سال گذشته با توجه به شرایط سخت و ناپایداری که در بخش اقتصادی وجود داشت گزارش شد تقریبا همگی بیانگر رشد منفی بود و به‌تدریج تغییر جهت داد. این در حالی است که بانک جهانی برای سال ۱۳۹۹، در بهار سال گذشته برآورد منفی ۵.۳ درصد و در پاییز منفی ۴.۵ و در بهار امسال مثبت ۱.۷ درصد را اعلام کرده بود. صندوق بین‌المللی پول نیز برای پارسال، در بهار و پاییز سال گذشته به ترتیب منفی شش و منفی پنج درصد برآورد کرد، ولی در بهار امسال برآورد مثبت ۱.۵ درصد داشت. همچنین مرکز پژوهش‌های مجلس در سال گذشته پیش‌بینی کرد که رشد اقتصادی ایران در بازه منفی ۷.۴ تا منفی ۱۱ باشد، اما نظرش در دی‌ ماه تا حدودی تغییر کرد و مثبت نیم‌درصد را مورد توجه قرار داد. سازمــان برنامه و بودجه برآورد بین منفی ۵.۳ تا منفی دو درصد را برای رشد اقتصادی سال گذشته داشت. اما اعلام اخیر رئیس کل بانک مرکزی از رشد اقتصادی مثبت ۲.۲ درصد در ۹ ماهه ابتدایی امسال حکایت دارد. وی گفته که تولید ناخالص داخلی بدون نفت در این دوره ۱.۹ درصد رشد داشته و نویدبخش خروج از رکود اقتصادی در سال جاری است که می‌تواند در فصل‌های آینده ادامه داشته باشد. رئیس کل بانک مرکزی جزئیات رشد اقتصادی و برآوردهای انجام شده را اعلام نکرده که مشخص شود دلیل این رشد مثبت به کدام بخش‌ها برمی‌گردد؟ با این حال سازمان برنامه و بودجه معتقد است که دولت توانسته با وجود شرایط سختی که به دلیل فشار شدید تحریم‌ها و همچنین نوسان ارزی و شوک کرونا و هزینه‌های آن وجود داشته از مرحله سخت عبور کند. اخیرا پورمحمدی، معاون اقتصادی سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد که در تکانه‌های سال گذشته منابع ارزی کاهش یافته و نوسان ارزی به سایر بازارها ازجمله بازار کالا و سرمایه منتقل شده و در مجموع شرایط به نحوی بوده که ساختار اقتصادی و بودجه را تحت تاثیر قرار داد ولی آنچه که اقدام شده موجب عبور هرچند سخت از این شرایط شده است. وی گفته که در حالی که تورم ونزوئلایی و ۱۰۰‌درصدی در ایران پیش‌بینی می‌شد این تورم در حدود ۳۶‌درصد کنترل شده است، از سویی با وجود تمامی پیش‌بینی‌ها در رابطه با رشد اقتصادی منفی ایران باز هم به رشد مثبت حرکت کرده‌ایم. در‌مجموع آنچه تا‌کنون مراجع رسمی برآورد یا اعلام کرده‌اند ارقامی برای کل سال گذشته بوده و اعلام مرکز آمار و بانک مرکزی برای ۹ ماهه است، اما همین دوره هم بیانگر ادامه اختلاف نرخ رشد اعلامی بین این دو مرجع بوده که یکی از مثبت و دیگری از منفی است.