رشد قیمت بیشتر در سکوت شورای رقابت
درنهایت خودروسازان نیز در نامهای که به ریاست کمیسیون صنایع مجلس ارسال کردند، خواستار آزادسازی قیمتها و همچنین واردات خودرو شدند. البته کارشناسان این اقدام خودروسازان را بیشتر نمایشی برای نشان دادن ظرفیتهای تولید عنوان کردند که اگرچه ضرورتی انکارناپذیر است اما مافیای قدرتمند خودرو که برحسب اتفاق در خارج از صنعت وقایع را مرور میکند از روشهای مختلف برای عدم تحقق آن استفاده خواهد کرد. حال در شرایطی که بازار خودرو از تغییرات قیمتی اعمال شده تاثیر نگرفته و همچنان معاملات در رکود کامل بهسر میبرد نرخهای اعلامی در طرحهای پیشفروش نشان میدهد که خودروسازان در سکوت کامل شورای رقابت به خواسته خود رسیده و قیمت محصولات را بیش از میانگین نرخ اعلامی کردهاند؛ موضعی که قطعا این بار اثرات خود را در بازار خواهد گذاشت و حتی درصورت تداوم رکود آما بازار برای حفظ فاصله قیمتی خود با کارخانه واکنش نشان خواهد داد.
شورای رقابت دست خودروسازان را باز گذاشت
سناریوی نخست به قیمتگذاری شورای رقابت برمیگردد. این نهاد که در زمستان سال گذشته به علت ثبات نرخ تورم از اعلام نرخ جدید خودرو برای سه ماهه پایانی سال عقب کشیده و اعلام کرده بود که از این به بعد قیمت خودرو به صورت ۶ ماهه تعیین میشود، در ۱۳ اردیبهشت ماه سال جاری مصوبهای مبنی بر افزایش میانگین ۹درصدی قیمت خودرو را ابلاغ کرد. مسئولان وزارت صمت و خودروسازان از این مصوبه شورای رقابت رضایت نداشتند و در ابتدا در مقابل این مصوبه مقاومت و تلویحاً خواستار افزایش بیشتر قیمت خودروها شدند. در همین راستا، دو گروه خودروسازی بزرگ کشور و انجمن قطعهسازان در نامهای به رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس خواستار آزادسازی واردات خودرو و قیمتگذاری شدند. در این نامه درخواست شده بود تا خودروهای عمومی یعنی خودروهایی که عموم مردم با درآمد کم یا متوسط خریداری میکنند، با فرمول بهای تمامشده و با درنظر گرفتن سود ۵ درصدی با تأیید و نظارت وزارت صنعت قیمتگذاری شوند. اما درمورد خودروهای اختصاصی که لوکس و نسبتاً گران محسوب شده و مشابه خارجی دارند، قیمتگذاری با پیشنهاد هیأت مدیره شرکتها و تأیید و نظارت وزارت صنعت بر اساس شرایط عرضه
و تقاضای بازار صورت گیرد. نکته قابل توجه در این درخواست خودروسازان آن است که با توجه به تعرفههای بسیار بالای واردات خودرو، حتی درصورت آزادسازی این محصول، قطعاً انحصار از بازار خودروی کشور برچیده نمیشود که این اقدام بتواند مجوزی برای آزادسازی قیمت باشد.
در صنعت انحصاری خودرو که بازار به صورت قبضه شده در دست دو خودروساز می چرخد، قطعاً آزادسازی واردات آنهم با تعرفههای بالا نمیتواند راهی برای تنوع بخشی به بازار باشد، بلکه فقط دست خودروساز را برای افزایش غیرعرف قیمتها باز میگذارد و دست مصرف کننده را بیش از پیش از دستیابی به خودرو عقب میراند. پس از ارسال این نامه، خودروسازان اقدام به اجرای مصوبه شورای رقابت کرده و قیمتهای جدید را اعلام کردند. در این رابطه بررسیها نشان می دهد قیمت محصولات ایرانخودرو بین حدودا ۵ تا ۱۵ درصد رشد را تجربه کرده و این در حالی است که محصولات گروه خودروسازی سایپا نیز قیمتی بالاتر از حد میانگین برای محصولات خود تعیین کرده است، موضوعی که در سکوت کامل شورای رقابت رقم خورده است. البته باید توجه داشت که در مجوز شورای رقابت میانگین مجاز افزایش قیمت 9 درصد عنوان شده. این به معنای آن است که در برخی از محصولات افزایش میتواند بیشتر و در برخی از محصولات کمتر از عدد مورد نظر شورای رقابت باشد اما آنچه اهمیت دارد آن است که میانگین افزایش قیمتها در محصولات خودروسازان بیش از 9درصد است، بهگونهای که ایرانخودروییها در بیشتر محصولاتشان
افزایش قیمتی بالغ بر ۱۴ درصد داشتهاند و تنها دو محصول بین ۸/۴ و ۲/۵ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند. بنابراین به نظر میرسد شورای رقابت در شیوه جدید خود، دست خودروسازان را برای افزایش قیمت محصولات زیانده و دارای رانتشان باز گذاشته است. با اعمال قیمتهای جدید از سوی خودروسازان اما سرانجام کف قیمت خودروهای تولید داخل از ۱۰۰ میلیون تومان نیز عبور کرد و این موضوع میتواند جمعیت بیشتری از شهروندان را به سمت خودروهای دست دوم سوق بدهد. در حال حاضر ارزانترین خودروی داخلی (تیبای صندوقدار) کمی بیش از ۱۰۰ میلیون تومان قیمت دارد و گرانترین محصول تولید داخل نیز دناپلاس توربو شارژ ایرانخودرو با قیمتی حدود ۳۹۰ میلیون تومان است.
بازار خودرو نیز اگرچه به دلیل رکود انتظاری حاکم تاکنون تاثیری از این افزایش قیمتها نگرفته است اما به اعتقاد فعالان بازار درصورتی که خودروسازان عرضه قطرهچکانی محصولات خود را انجام دهند در بازار راکد خودرو افزایش قیمتها دور از انتظار نخواهد بود.
میزان رشد قیمتها
گفتنی است هماکنون قیمت سمند الایکس ۱۲.۶درصد افزایش قیمت داشته و از ۱۱۷ میلیون و ۵۹۸ هزار تومان به ۱۳۲ میلیون و ۴۵۵ هزار و ۷۰۰ تومان، قیمت پژو ۲۰۷ دندهای با ۱۲.۷درصد افزایش از ۱۶۰ میلیون و ۷۱۱ هزار تومان به ۱۸۱ میلیون و ۱۷۳ هزار و ۳۰۰ تومان، قیمت پژو پارس با ۱۴.۵ درصد افزایش از ۱۲۲ میلیون و ۴۱۰ هزار تومان به ۱۴۰ میلیون و ۲۷۳ هزار و ۵۰۰ تومان، قیمت پژو ۲۰۶ تیپ ۲ با ۱۴.۵ درصد افزایش از ۱۱۰ میلیون و ۹۷۴ هزار تومان به ۱۲۷ میلیون و ۱۲۲ هزار تومان، قیمت سمند ایافسون با ۱۴.۵ درصد افزایش از ۱۱۵ میلیون و ۸۲۵ هزار تومان به ۱۳۲ میلیون و ۷۰۱ هزار تومان، قیمت سمند ایافسون دوگانهسوز با ۱۴.۵ درصد افزایش از ۱۲۱ میلیون و ۷۹۵ هزار تومان به ۱۳۹ میلیون و ۵۶۶ هزار و ۳۰۰ تومان، قیمت پژو پارس الایکس با ۱۴.۶ درصد افزایش از ۱۲۷ میلیون و ۲۱۲ هزار تومان به ۱۴۵ میلیون و ۷۹۵ هزار و ۴۰۰ تومان و قیمت دناپلاس با ۱۴.۷ درصد از ۱۶۶ میلیون و ۹۸۵ هزار تومان به ۱۹۱ میلیون و ۵۳۴ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
همچنین بررسی قیمتهای جدید سایپا نشان میدهد که ساینا دندهای با ۱۲.۶ درصد افزایش از ۹۲ میلیون و ۹۲۸ هزار تومان به ۱۰۴ میلیون و ۶۴۹ هزار و ۶۰۰ تومان، ساینا S معادل ۱۴۲ میلیون و ۵۳۶ هزار و ۷۰۰ تومان، تیبا صندوقدار با ۱۴.۶ درصد افزایش از ۸۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به ۱۰۰ میلیون و ۶۳۰ هزار و ۵۰۰ تومان، تیبا ۲ با ۱۱.۶ درصد افزایش از ۹۵ میلیون و ۴۲۶ هزار تومان به ۱۰۶ میلیون و ۵۱۸ هزار و ۸۰۰ تومان، کوییک دندهای با ۸.۷ درصد افزایش از ۱۲۹ میلیون و ۷۵۵ هزار تومان به ۱۴۱ میلیون و ۶۱ هزار و ۴۰۰ تومان، کوییک S معادل ۱۵۴ میلیون و ۹۹۴ هزار و ۹۰۰ تومان و شاهین با ۹.۳ درصد افزایش از ۲۶۷ میلیون تومان به ۲۹۱ میلیون و ۸۷۱ هزار و ۲۰۰ تومان قیمت خوردهاند.
