اول رفاه مردم، بعد تحقق فرزندآوری

نرخ رشد جمعیت در ایران روبه کاهش است، وقتی صحبت از نرخ رشد می‌شود، ۲ واژه را باید مد نظر قرار داد. یکی نرخ رشد طبیعی جمعیت است که به میزان موالید و مرگ‌و‌میر و تفاضل آنها بستگی دارد و آماری که از این طریق و براساس درصد محاسبه می‌شود، یعنی در ازای هر صد نفر جمعیت به چه میزان در طول یک سال به آن اضافه می‌شود؛ اما وقتی مهاجرت را نیز به نرخ رشد جمعیت بیفزاییم با یک گونه دیگر از نرخ رشد روبه‌رو هستیم. یعنی علاوه بر تفاضل مرگ و میر و موالید؛ مهاجرت‌هایی را که به برون یا درون کشور صورت می‌گیرد، هم در نظر گرفته‌ایم. در کشور ما متاسفانه این نرخ رشد جمعیت به شدت روبه کاهش است و این امر پیر شدن جمعیت را به دنبال دارد، برای نمونه در حال حاضر جمعیت بالای ۶۰ سال ایران حدود ۸ یا ۹ درصد جمعیت کل را تشکیل می‌دهند و این هر روز بیشتر می‌شود اما مشکل بزرگ‌تری که ایران با آن مواجه است آن جمعیت فعال کشور یعنی ۱۵ تا ۶۰ سال است؛ افرادی که در عرصه تولید نقش دارند هر چه میزان این قشر کمتر شود به اقتصاد آن مملکت صدمه می‌زند و مشکلاتی پیامد آن پیش می‌آید. بنابراین در حال حاضر وضعیت جمعیت ما نرخ رشد خوبی ندارد. در ۱۳۶۵ خورشیدی نرخ رشد جمعیت انفجاری شده بود، انفجاری یعنی ۳ درصد به بالا؛ اما بعد از آن مسیری که طی شد منفی و کاهشی بود و اکنون به جایی رسیده که از ۳ درصد به حدود به 2/1 درصد رسیده و نگرانی از این است که ظرف ۳۰ یا ۴۰ سال آینده حتی جمعیت ایران صفر یا منفی شود. بخش گسترده‌ای از بحران کنونی کاهش جمعیت، مربوط به مسائل اقتصادی است و بخش دیگری که به آن کمتر توجه می‌شود، تزلزل خانواده است. به‌طور طبیعی و غریزی تشکیل خانواده و داشتن فرزند، باعث آرامش افراد می‌شود، هر چقدر سن ازدواج بالاتر برود به فرزندآوری ختم نمی‌شود یا به‌طور کلی، تجردگرایی را به دنبال دارد و این بسیار چالش بزرگی است و در واقع اگر این روند ادامه داشته باشد، تبدیل به فاجعه خواهد شد، به طوری که حدود ۵ میلیون از جمعیت ایران بالای ۳۵ سال هستند و به تجرد قطعی نزدیک می‌شوند، این افراد بیشتر دهه شصتی‌ها هستند که دهه هفتاد نیز به این جمعیت افزوده می‌شود. تجرد قطعی یعنی تنهایی که به دنبال خود، افسردگی و مشکلاتی را به همراه دارد. بدین ترتیب در آینده نه چندان دور ما با کمبود نیروی مولد دست به گریبان خواهیم بود. حتی اگر در سنین بالا ازدواج صورت گیرد، میزان باروری کمتر شده و امکان اینکه خانواده بتواند فرزند سالمی به دنیا بیاورد، کاهش می‌یابد، همچنین برقراری تعامل میان والدین و کودکان با اختلاف سنی زیاد به مشکلات بسیاری منجر می‌شود. بنابراین برای تغییر نمودار جمعیت، توجه به معیشت و رفاه مردم از اولویت خاصی برخوردار است، همچنین توجه به مرخصی زنان باردار و امنیت شغلی این افراد نیز از نکته مهم به شمار می رود، بنابراین باید اقدامات جدی در این زمینه صورت بگیرد که جوان ما از تشکیل خانواده دلهره نداشته باشد، نیازهای امروز بچه‌دار شدن با آن جامعه سنتی گذشته متفاوت است. الان ۸۰ درصد مردم در شهرها زندگی می‌کنند و حتی روستاها هم شکل سنتی خود را از دست داده‌اند.