افغانستان فرصت درآمدزايی و توسعه

توسعه کشورها باعث کاهش تنش‌های سیاسی و تقویت پایه‌های امنیتی و درنهایت رشد سرمایه‌گذاری می‌شود؛ افغانستان در شرایط مناسبی قرار ندارد و نیازمند کمک سایر کشورها برای توسعه است؛ از این‌رو کشورهایی نظیر چین و ترکیه و آمریکا سال‌هاست که در این کشور حضور دارند و از هر فرصتی برای سرمایه‌گذاری استفاده می‌کنند. ایران به‌عنوان نزدیک‌ترین همسایه این کشور از این فرصت استفاده چندانی نکرده و حالا که خبر سرمایه‌گذاری 3/5 میلیارد دلاری منتشر شده این امید در بین تجار و فعالان فنی و مهندسی شکل گرفته تا بتوانند خدمات خود را به این کشور صادر کنند. هر چند که بدبینی‌هایی نسبت به این سرمایه‌گذاری وجود دارد، با این حال تصمیم گرفته شده است! سیدحسین میرشفیع، مشاور وزیر راه و شهرسازی در امور افغانستان از مذاکره دو کشور ایران و افغانستان در مورد این سرمایه‌گذاری در زمینه صدور خدمات فنی و مهندسی و اجرای پروژه‌های زیرساخت حمل و نقل در کشور افغانستان خبر داده و گفته بود: «هماهنگی‌هایی انجام شده تا ایران 5/3 میلیارد دلار در پروژه‌های عمرانی و زیربنایی حمل‌ونقل افغانستان و صدور خدمات فنی- مهندسی سرمایه‌گذاری کند. این کار در قالب مذاکراتی درباره جزئیات پروژه‌ها و شرکت‌هایی که قرار است در افغانستان فعالیت کنند در حال پیگیری است. در زمینه مسکن نیز پیش‌نویس تفاهم‌نامه‌ای در حال تدوین است که علاوه بر زیرساخت‌های حمل‌ونقل بخش خصوصی ایران در زمینه ساختمان‌سازی نیز در افغانستان مشارکت کند. این سرمایه‌گذاری‌ در شهرهای جدید و همینطور احداث ساختمان‌های بلند در شهرهای بزرگ آن کشور همچون کابل، هرات، مزارشریف و قندهار امکان‌پذیر خواهد بود. تفاهمنامه در این خصوص هم‌اکنون تهیه شده و از طریق مراجع دیپلماتیک در حال پیگیری است. برآورد می‌شود پنج تا ۱۰ هزار واحد مسکونی توسط سرمایه‌گذاران ایرانی و با مشارکت شرکت‌های افغانستانی در این چارچوب اجرا شود.» میرشفیع تصریح کرد: «ایران در زمینه صدور خدمات مهندسی و همچنین در زمینه مبادله دانش مهندسی آمادگی دارد تا مشارکت جدی در افغانستان، داشته باشد. جامعه مهندسان ایران تمایل و آمادگی دارند تا در افغانستان دفتر نمایندگی تاسیس کنند. توسعه ارتباطات، آموزش و بهبود استانداردهای ساخت‌وساز از اهم برنامه‌هایی است که جامعه مهندسان و سازمان نظام مهندسی در خصوص آن اعلام آمادگی کرده‌اند. مجموعه این کارها کمک خواهد کرد تا شاهد توسعه افغانستان باشیم. امیدواریم با کاهش ناامنی‌ها و خروج آمریکا از آن کشور، افق‌های روشنی برای کشور افغانستان و توسعه مناسبات دو کشور فراهم شود.»

رشد صادرات به افغانستان

سیدحسین سلیمی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان در این باره به «آرمان‌ملی» گفت: «هر نوع سرمایه‌گذاری‌ای از طرف ایران در کشور افغانستان صورت بگیرد باعث خواهد شد تا مواداولیه ایرانی در این کشور به مصرف برسد. اگر این سرمایه‌گذاری در بخش مسکن باشد قطعا مصالح ساختمانی از کاشی و سرامیک گرفته تا آجر و دیواره‌های پیش ساخته از ایران باید به این کشور صادر شود؛ اگر در توسعه راه‌ها سرمایه‌گذاری صورت بگیرد هم که باید آسفات و سیمان و قیر آن هم از ایران به افغانستان صادر شود. بنابراین هر نوع سرمایه‌گذاری از سوی ایران در این کشور می‌تواند منافع وسیعی را برای کشور ما به ارمغان بیاورد.» او ادامه داد: «وزات امورخارجه باید تلاش کند تا قراردادهای مناقصه توسعه‌ای در این کشور به ایران سپرده شود ولی چین و ترکیه سال‌هاست که در افغانستان فعال هستند و با دادن وام‌های سنگین و طولانی بیشتر قراردادها را به‌دست می‌آورند. با این حال هر پروژه‌ای در این کشور به‌دست ایرانی‌ها انجام شود قطعا باید بیش از 90 درصد موارد مصرفی‌اش از سوی ایران تامین شود چراکه ایران نزدیک‌تر از چین و ترکیه به افغانستان است و صادرات از کشور ما به افغانستان هم ارزان‌تر صورت می‌گیرد.» سلیمی‌ تاکید کرد: «وزارت راه و شهرسازی و وزارت خارجه باید بیشتر تلاش کنند تا ایران بتوانند در مناقصه پروژه‌های توسعه این کشور دست بالا را داشته باشند.»

تفکیک موضوعات داخلی و خارجی

رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان در واکنش به اینکه برخی معتقدند ایران باید به‌جای سرمایه‌گذاری در بخش مسکن افغانستان در بخش مسکن خودش سرمایه‌گذاری می‌کرد تا با ایجاد رونق در بازار داخلی؛ سایر کشورها را جذب توانایی مهندسی ایران شود؛ توضیح داد: «این دو موضوع کاملا متفاوت هستند، زمانی هست که از دولت می‌خواهیم به‌دلیل کمبود در بخش مسکن با دادن زمین و تسهیلات مشارکت داشته باشد و زمانی از دولت می‌خواهیم تا با گرفتن پروژه‌های ساختمانی در خارج از کشور با صادرات بیشتر خدمات فنی و مهندسی و مصالح و... کمک کند. دلیل کاهش تولید مسکن در ایران کمبود مصالح نیست بلکه دلیل آن کمبود زمین و محدودیت منابع آبی و افزایش حاشیه‌نشینی و ازدحام جمعیت است.» او افزود: «ساختمان‌سازی در افغانستان به مناقصه کشورها گذاشته می‌شود و این ما هستیم که باید این مزایده‌ها را ببریم تا پیمانکاران ما در این پروژه‌ها مشارکت کنند و در این راستا خدمات فنی و مهندسی به این کشور صادر شود. در حال حاضر تعداد زیادی از مهندسان مشاور هستند که در این پروژه‌ها می‌توانند مشغول به‌کار شوند یعنی این اتفاق می‌تواند به افزایش اشتغال مهندسان ایرانی هم کمک کند.» سلیمی‌ تصریح کرد: «افغانستان با استفاده از کمک‌های بین‌المللی نظیر سازمان ملل برخوردار است و حضور ایران در این کشور می‌تواند هم به توسعه افغانستان کمک کند هم به رشد درآمدهای ارزی ایران.» رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان اضافه کرد: «در این حضور موضوع سرمایه‌گذاری مطرح است؛ یعنی زمانیکه پروژه‌ها پس از مناقصه در صورتی که در اختیار شرکت‌های ایرانی قرار بگیرد قطعا می‌تواند به توسعه صادرات کشور در بخش‌های مختلف کمک کند.»