ایران و آمریکا در مرحله موازنه تهدید

آنچه که در وین و در مذاکرات میان ایران و طرف‌های دیگر برجام رقم می‌خورد، متفاوت از آن اتفاقاتی است که در ایران و در مجلس دیده می‌شود. باید توجه داشت که رهبری به صراحت اعلام کرد که وزارت خارجه فقط مجری است و سیاست خارجی و کلان کشور باید به تصویب شورای عالی امنیت ملی رسیده و وزارت خارجه آن را اجرا کند. تصمیمات شورای عالی امنیت ملی نیز زمانی قابلیت اجرا پیدا می‌کند که با موافقت رهبری همراه شود. بنابراین اینکه در این میان مجلس چه نظری دارد تابع متغیر رده‌های بالای نظام است و در این رابطه نمی‌تواند تصمیمی اتخاذ کند زیرا این امر یک امر حاکمیتی است. امروز در وین ایران و آمریکا در مقابل یکدیگر قرار گرفته و هر دو کشور در موازنه تهدید قرار گرفته‌اند. به این معنا که هم ایران طرف مقابل را تهدید می‌کند و هم آنها اقدام به تهدید ایران می‌کنند. ایران با اتکا به برنامه هسته‌ای خود و با تهدید به اینکه برنامه هسته‌ای خود را بی حد و اندازه شتاب خواهیم داد، طرف مقابل را در فشار قرار می‌دهیم و آنها نیز با اتکا به تحریم هایی که دونالد ترامپ وضع کرده بود، بر ایران فشار وارد می‌کنند. امروز اثرات تحریم بر کشور ایران مشخص است و طرف‌های برجام نیز آن را مشاهده می‌کنند و می‌دانند در ایران چه خبر است. آنها تا آخرین حد ممکن ایران را تحریم کرده و بیشتر از این نمی‌توانند تحریم کنند و ابزار آنها کاهش دهنده تحریم‌هاست و این بند را به عنوان امتیاز برای ایران در نظر گرفته‌اند. آنها به مرحله‌ای رسیده‌اند که همچنان عنوان می‌کنند تمام گزینه‌ها روی میز است اما دیپلماسی را فعلا انتخاب کرده‌اند. طرف‌های برجام یک کوچه فرعی برای خود ایجاد کرده‌اند و به نحوی در مقابل تهدیدهای ایران یک تایم اوت برای خود گرفته‌اند تحت عنوان تمدید توافق ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که امروز در هفته‌های پایانی این مهلت هستیم. این مسیر برای تعامل بیشتر شکل گرفته و هدف از آن نیز رسیدن به توافق احتمالی است. امروز عنوان می‌شود که آمریکا تمامی تحریم‌ها را لغو خواهد کرد که به نظر می‌رسد تحریم‌های اصلی باشد که در زمان ترامپ وضع شده است زیرا بایدن نمی‌تواند به کلی هر چه تحریم علیه ایران است را لغو کند. قانون کاتسا و داماتو و امثال این را کنگره وضع کرده و دولت بایدن نمی‌تواند آنها را لغو کند. این مذاکرات به نظر می‌رسد تا نزدیکی انتخابات ایران ادامه داشته باشد. ایران در گذشته با تسخیر سفارت آمریکا که با انتخابات ریاست جمهوری این کشور تطابق پیدا کرد یک بازی در آن عرصه انجام داد که به نظر می‌رسد آمریکا نیز امروز همان بازی را با ایران آغاز کرده است. به نظر می‌رسد در این میان طرف‌های مقابل برای نهایی کردن توافق به یک تایم اوت دیگر نیاز دارند و صحبت‌های معاون سیاسی وزیرخارجه نیز در این خصوص بود. معمولا طرف‌هایی که در حال امتیاز دادن هستند زمان را خریداری می‌کنند تا به صورت سنجیده به توافق رسند. امروز به نظر می‌رسد که غربی‌ها در حال مذاکره میان خود نیز هستند تا با اجماع با ایران توافق کنند و برای همین علت در حال خریدن زمان هستند هرچند گذشت زمان به نفع هیچ یک از طرفین نیست امروز باید باور کرد که تحریم‌ها فشار را بر ایران زیاد کرده و دولت هرچه ارز در اختیار دارد در بازار تزریق می‌کند تا وضعیت را خوب نگه دارد. دولت تلاش می‌کند مسائل دیگر همچون موضوع هفت تپه را نیز حل کند اما به علت تحریم‌ها ادامه دادن این اتفاقات خوب سخت است و زمان به ضرر ایران نیز است. طرف‌های غربی نیز از پیشرفت هسته‌ای ایران نگران هستند و مدعی هستند ایران یک ماه تا تولید بمب هسته‌ای فاصله دارد و به همین علت نمی‌خواهند وقت را از دست دهند.