دستگاه امنیتی افغانستان، پشت انفجار کابل؟

روز شنبه، ۳ انفجار انتحاری در منطقه دشت برچی در غرب کابل، یک مدرسه دخترانه را هدف گرفت و منجر به جان باختن و زخمی شدن بیش از 200 نفر از شهروندان و دانش‌آموزان افغانستانی شد که غالبا شیعه مذهب و از اقوام هزاوه افغانستان بودند. طالبان این انفجار را محکوم کرده و انتصاب آن را به خود نیز رد کرده است. طالبان معتقد است که این انفجار توسط داعش انجام شده و دستگاه امنیتی افغانستان را متهم می‌کنند که در این عرصه دست داشته است. دولت مرکزی نیز این انفجارها را مربوط به طالبان می‌داند و عامل اصلی را طالبان معرفی کرده است. به نظر می‌رسد در واقعیت با توجه به محل انفجار و نوع انفجار، داعش نقش پر رنگی در این عملیات انتحاری داشته است زیرا شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این انفجار در راستای ایجاد اختلاف در افغانستان است. طالبان به دنبال مشارکت در قدرت در افغانستان است و قاعدتا گروهی که چنین هدفی را برای خود ترسیم کرده ، نمی‌تواند مردم را نادیده گیرد و این گونه آنها را قتل عام کند. طالبان در گذشته چنین اقداماتی انجام داده اما امروز بعید به نظر می‌رسد که دیگر اقدام به قتل عام مردم کند زیرا شرایط کاملا متفاوت شده و تنها احتمال انتصاب این انفجار به طالبان از آن جهت است که شاید یک گروهی از درون طالبان منشعب شده باشد و دست به چنین کاری بزند، اما باز هم باید گفت که شواهد حاکی از این است که پای داعش در میان است. باید توجه داشت که طالبان از نظر سیاسی و به دنبال مذاکراتی که با آمریکا داشت در شرایط خوبی قرار گرفت و یک وجهه بین‌المللی پیدا کرد. آنها در عرصه میدانی نیز بر این باور هستند که بر دولت مرکزی چیره هستند و در هلمند و در چند منطقه دیگر نیز تصرفات زیادی انجام داده اند. از سوی دیگر اگر طالبان در مذاکرات استانبول شرکت نکند و راهی دیگر در پیش گیرد و ارتش افغانستان نیز نتواند مقاومت کند، همچون زمان نجیب ا... احتمالا ارتش بر اثر قومیت تجزیه شود. این اتفاق ممکن است در نهایت به تجزیه افغانستان منجر شود. از سوی دیگر اگر طالبان راه‌حل نظامی را انتخاب کند، گروه‌های جهادی دست به سلاح خواهند برد و این تجربه را نیز در گذشته داشته‌اند و اسلحه نیز در اختیار دارند. طالبان شاید بتواند کابل را به تصرف آورد اما قطعا نمی‌تواند منطقه پنجشیر و شمال افغانستان را به تصرف در آورد. در جنگ‌های گذشته نیز مشخص شده است که شمال افغانستان را نمی‌توان به روش نظامی تصرف کرد. در این صورت این احتمال وجود دارد که افغانستان به دو کشور تقسیم شود. کشوری تحت عنوان خراسان که رسانه‌های افغانستانی از آن یاد می‌کنند برای قومیت های غیرپشتون یک کشور نیز برای پشتوها به وجود آید که طالبان مدعی رهبری آنهاست. امروز برای افغانستان راه‌حل سیاسی هنوز وجود دارد و ایران و سایر همسایه‌های افغانستان می‌توانند در این عرصه به توافق رسیده و این کشور را نجات دهند.