تنبیه یا تقویت انحصار در بازار لوازم خانگی

آرمان‌ملی: وزارت صنعت، معدن و تجارت در حالی بر تشدید برخورد با قاچاق لوازم خانگی و لزوم بهبود و ارتقای کیفیت محصولات داخلی خبر داده که در هفته‌های اخیر و همگام با سیگنال‌های مثبتی که از رفع محدودیت‌های تحریمی خبر می‌دهند، موضوع بازگشت لوازم‌خانگی برندهای خارجی مطرح شده است. موضوعی که با ابتدا با مخالفت شدید انجمن تولیدکنندگان داخلی و سپس نمایندگان مجلس و همچنین معاون دادستان کشور همراه شد به‌گونه‌ای‌که مخالفان حضور برندهای خارجی معتقد بودند رد شرایطی که این شرکت‌ها در اوج تحریم‌ها ایران را تنها گذاشته‌اند باید از ورود مجدد آنها جلوگیری شود و یا حضور این برندها باید با اخذ تضمین صورت گیرد. در این رابطه اگرچه به‌نظر می‌رسد مخالفت تولیدکنندگان داخلی جنبه ملی دارد، اما باید توجه داشت که در اوج تحریم‌ها حتی شرکت‌های چینی نیز به‌واسطه نگرانی حذف از بازارهای جهانی فعالیت‌های خود را قطع یا محدود کرده بودند، بنابراین نمی‌توان انگشت‌اتهام سودجویی را تنها متوجه برندهای مطرح کرد. دو سال پیش و با تشدید تحریم‌های آمریکا دو شرکت کره‌ای ال‌جی و سامسونگ که در صنعت لوازم خانگی سرمایه‌گذاری کرده بودند، ایران را ترک کردند. در حال حاضر برند این دو شرکت در ایران به جی‌پلاس و سام تغییر کرده و قطعات آنها از کشورهای دیگری به‌جز کره به ایران وارد می‌شود. وضعیت تقریبا مشابهی در صنعت خودرو با برند رنو و پژو نیز رخ داد. اما حالا با آغاز مذاکرات ایران با کشورهای اروپایی و تقویت احتمال بازگشت برجام، گمانه‌زنی‌هایی از بازگشت شرکت‌های خارجی به ایران مطرح شده که موافقان و مخالفانی دارد. معاون دادستان کل کشور گفته اجازه واردات هیچ محصولی که مشابه داخلی دارد را نمی‌دهد و انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی نیز پیشنهاد ورود ممنوع و تنبیه برای خارجی‌هایی که ایران را ترک کردند مطرح کرده، اما یک عضو هیات‌مدیره کنفدراسیون صنعت با این رویه مخالف بود حالا موضع رسمی وزارت صمت نیز این است که ضرورتی برای بازگشت خارجی‌ها نیست. در این رابطه کیوان گردان، درباره بازگشت شرکت‌های خارجی تولید لوازم خانگی به ایران می‌گوید: موضع وزارت صمت این است که بازگشت برندهای خارجی ضرورتی ندارد. وی همچنین در پاسخ به سوالی در رابطه با وجود تقاضا در بازار برای محصولات کره‌ای و قاچاق این کالاها به کشور تصریح کرد: در سالجاری برخورد جدی با قاچاق لوازم خانگی انجام می‌شود، به‌طوری‌که با سامانه‌های خوبی که ایجاد شده لوازم خانگی قاچاق قابل رهگیری است. بنابراین بازرسان و دستگاه انتظامی می‌توانند با حضور در مغازه‌ها به‌سرعت کالای قاچاق را تشخیص دهند. «گردان» با بیان اینکه شناسه کالا یک کد عمومی است که برای مثال همه یخچال‌های ۲۰ فوت را شامل می‌شود، تصریح کرد: اما کدرهگیری که در سالجاری اجرایی می‌شود، مانند پلاک خودرو است که روی دستگاه لوازم خانگی نصب می‌شود. تولیدکنندگان مکلف هستند تا ۲۰ اردیبهشت‌ماه کدرهگیری را دریافت و نصب کنند. از طرف دیگر به گفته این مقام مسئول کالای ایرانی در حال حاضر با بهترین کیفیت و قابل رقابت با مشابه خارجی است، بنابراین هم مسئولان و هم مردم وظیفه دارند از تولید و سرمایه ایرانی حمایت کنند. کره‌جنوبی نیز با حمایت داخلی خود توانست دروازه‌های جهانی را بگشاید. وی افزود: در حال حاضر وضعیت مشابهی در حوزه لوازم‌خانگی در کشور در حال رخ‌دادن است. مردم چند سال مشکلات را تحمل کردند، اما حالا تاکید داریم که کالاها باید باکیفیت، قیمت و خدمات پس از فروش مناسب‌تر عرضه شود و رقابت مناسب نیز بین بنگاه‌ها شکل بگیرد تا مردم بتوانند واحدی که کالای بهتری عرضه می‌کند را انتخاب کنند. مدیرکل دفتر صنایع برق، الکترونیک و لوازم خانگی تاکید کرد که وزارت صمت به‌دنبال ایجاد انحصار در بازار لوازم خانگی نیست.