آرمان ملی- محمدهادی علیمردانــی: کسی نمیتواند تاثیر سخنان مرحـــــوم آیتا... هاشمیرفسنجانی در میان مردم را منکر شود. ردپای این شخصیت در تاریخ انقلاب آنچنان نمایان است که حتی بخشی از تحلیل شرایط امروز کشور نیز با یار دیرین امام خمینی(ره) گره میخورد. اخیرا کتاب خاطرات آیتا... هاشمی با نام «در جستوجوی مصلحت» پیرامون حوادث سال 1377 منتشر شد. برخی از چهرههای مطرح سیاسی نیز در این مراسم حضور داشته و نسبت شرایط کنونی کشور، خصوصا انتخابات پیشرو، با دیدگاههای رئیس دولت سازندگی را مورد بررسی قرار دادند. در این مراسم از فضای سرد انتخابات ریاستجمهوری و رویکرد مصلحتاندیشانه مرحوم هاشمی سخن گفته شد.
تاریخ تکرار خواهد شد؟
میگویند تاریخ تکرار میشود اما اگر گردش روزگار همیشه بر یک مدار بود، گذار و گسستهایی که در روزهای گذشته و حال مشاهده میکنیم را چگونه میتوان توجیه کرد؟ در دهه 90 کاغذهای زرد و سفید روزنامهها مقابل دکههای روزنامهفروشی یا تیترهای رنگارنگ خبرگزاریها در صفحات نمایش از یک پدیده سخن میگفت: «شور انتخاباتی». «جان در انتظار حماسه مردم ایران»، «دوست و دشمن در انتظار روز انتخابات»، «انتخابات 24 خرداد تاریخساز خواهد شد» و بسیاری دیگر از سخنان جملات حماسی در توصیف حضور مردم پای صندقهای رای نوشته میشد؛ اما آیا تاریخ تکرار خواهد شد؟ این روزها هوای شهرهای شمال، جنوب، شرق و غرب کشور گرم و حال و هوای انتخابات سرد است. این روزها در هر کوی و برزن سخن از انتخابات نیست و با مشاهده وضعیت انتخابات انتخابات اسفند 98، شاید صندوقهای خالی رای بزرگترین کابوس کشور در روزهای اخیر باشد.
ریاســـتجمهوری روحـانـی نتیجــه ردصلاحیتها بود
در سالهای گذشته بسیاری از چشمها به دهان آیتا... اکبر هاشمیرفسنجانی یاور امام و رئیسدولت سازندگی، دوخته شده بود و فعالیتهای او در انتخابات ریاستجمهوری سالهای 84، 88 و 92 بخشی از سرنوشت کشور را تعیین میکرد، تا جایی که اگر ردصلاحیت آیتا... هاشمی در سال 92 نبود، شاید وضعیت امروز ایران بهگونه دیگری رقم میخورد.
ناگفتههای دولت اصلاحات
اگرچه این روزها شخصیت هاشمی در میان مردم نیست اما تاثیر او بر فضای سیاسی تا مدتها باقی خواهد ماند. روز گذشته مراسم رونمایی از کتاب «در جستوجوی مصلحت» با حضور آیتا... سیدحسن خمینی، مسیح مهاجری، مجید انصاری، حسین علایی، علی مطهری، پیروز حناچی، حسین کمالی، علیرضا علویتبار و ... در خانه موزه آیتا... هاشمیرفسنجانی برگزار شد. این کتاب شامل خاطرات هاشمی از وقایع جنجالی سال 1377 است. روزنوشتهای این سال از آن روز اهمیت دارد که ناگفتههایی را از دولت نوپای سیدمحمد خاتمی و وقایعی همچون دستگیری غلامحسین کرباسچی، کتک زدن وزرای کشور و فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت، استیضاح وزیر کشور و قتلهای زنجیرهای را روایت میکند؛ وقایعی که هنوز پرونده آنها باز است. انتشار چنین کتابی میتواند در روشن شدن بسیاری از تاریخ آنچه حدود دو دهه پیش بر ایران گذشت، موثر باشد.
علیه آیتا...
اگرچه قریب به 5 ســــــال از درگذشت مرحوم هاشمی مـــیگذرد، هنوز هم سخنان بسیاری درباره او وجود دارد. مسیح مهاجری، مدیر مسئول روزنامه جمهوری اسلامی در مراسم رونمایی از کتاب خاطرات مرحوم هاشمی گفت: «به خاطر دارم در یکی از روزهای ماه رمضـــان ۱۳۹۳ خدمت آیتا... هاشمیرفسنجانی رسیدم، دعوت کرد به اتاقی که کمتر استفاده میشد. چون نگران شنود بود، طوری نزدیک به هم نشستیم که بتوانیم درگوشی حرف بزنیم. در آن گفتوگو واقعه تکاندهندهای به من گفتند. جزئیات آن واقعه را به دلیل شرایط امروز کشور در اینجا نمیتوانم بگویم ولی در بخشی از خاطرات مرحوم هاشمی مربوط به سال ۹۳ که در آینده منتشر میشود، خواهید خواند، فقط امیدوارم در آن سانسور اعمال نشود. آن واقعه اتفاق نیفتاد ولی به کسانی مربوط میشد که مرحوم هاشمی آنها را از مرگ نجات داده بود. یعنی قرار بود بلایی سر آنها بیاید، یا اعدام شوند که هم فیلم و صدای آن موجود است و هم در خاطرات هاشمی اشاراتی به آن شده است. اما هاشمی مانع آسیب رسیدن به آن افراد شد. همین افراد میخواستند علیه آیتا... هاشمیرفسنجانی اقداماتی کنند که فعلا جزئیات آن را نمیگویم.
روحیهاش اینگونه بود و برای مصلحت افراد هم این کارها را نمیکرد، بلکه برای مصلحت نظام بود.»
کاش ناامید نباشیم
دیگر سخنران مراسم رونمایی کتاب در جستوجوی مصلحت نیز علیرضا علویتبار، فعال سیاسی و روزنامهنگار بود که با تأکید بر اینکه نام آیتا... هاشمی با توسعه پیوند خورده است، گفت: «توسعه سیاسی در ایران نوسان زیاد داشته اما متوقف نشده است. ایران افتاده ولی بلند شده است. بهرغم همه مشکلات، حسی به من میگوید که یک نیروی حیاتی در ایران وجود دارد که میتواند به تدریج، افتان و خیزان، بر همه مشکلاتش غلبه کند و انشاءا... روزی برسد که وقتی داریم تاریخ حالا را میخوانیم مثل آقای هاشمی اشک در چشمانمان نچرخد و ناامید نباشیم از اینکه چرا نتوانستیم آن آرمانها را تحقق بدهیم.» حالا باید به مقدمه گزارش بازگردیم و ببینیم آیا سوز سرمای انتخابات اشک را به چهره مسئولین کشور خواهد آورد یا انتخابات باز هم پررونق خواهد بود؟
انتخابات با انفعال
محسن هاشمی نیز در مراسم رونمایی کتاب به همین فضای سرد اشاره کرد و گفت: «آمریکا یک انتخابات پرشور را برگزار کرد و ما به صورتی پیش میرویم که احساس میشود میخواهیم یک انتخابات کمشور را برگزار کنیم و اگر به صورت جدی به این موضوع نپردازیم نقطه ضعف بسیار جدی برای نظام جمهوری اسلامی پیش میآید. در شرایط فعلی فضای انتخابات طوری سرد است که گاهی احساس میشود تمام نیروهایی که میخواهند در انتخابات شرکت کنند حالت انفعال به خودشان گرفتهاند. بنده فکر میکنم که ما باید یک حضور فعال و مشارکت جدی در انتخابات ایجاد کنیم.» این روزها اگر رسانهای از شور انتخاباتی مردم سخن بگوید، مورد تمسخر یا اتهام دروغگویی قرار خواهد گرفت. باید دید سرنوشت ایران بدون چهرهای مانند هاشمی در ماههای سرد انتخاباتی چه خواهد بود.