ماينرها دليل خاموشی نيستند

به اعتقاد کارشناسان فارغ از اینکه هرگونه مصرف مازادی در ایام پیک می‌تواند به شبکه فشار وارد کند اما آنچه می‌تواند به چالش وزارت نیرو خاتمه دهد جلوگیری از قیمت گذاری دستوری در خرید برق نیروگاه‌های بخش خصوصی بوده تا زمینه وورد سرمایه‌گذاران این بخش را برای تکمیل واحدهای نیمه کاره و یا ایجاد شبکه در راستای افزایش صادرات فراهم آورد.
کنترل دقیقی بر تولید رمز ارزها وجود ندارد
علی بخشی، رئیس هیأت مدیره سندیکای برق ایران با اشاره به اینکه در حال حاضر واحدهای استخراج رمز ارز یکی از مصرف‌کنندگان جدی برق در کشور به شمار می‌روند، گفت: تراز مصرفی برق این واحدها بر میزان کل مصرف برق کشور اثرگذار است. البته بخشی از واحدهای این حوزه غیرمجاز هستند، بنابراین نمی‌توان آمار دقیقی از بخش مصرف برق این واحدها از کل برق کشور در نظر داشت.وی میزان حدودی مصرف برق واحدهای استخراج رمز ارزها را ۶ تا ۷ هزار مگاوات اعلام کرد و افزود: این رقم مصرف برق، میزان کمی نیست؛ چنانچه بارها شاهد بودیم که با از دست دادن ظرفیت نیروگاه‌های برق آبی به میزان ۵ هزار مگاوات به دلیل کاهش بارش‌ها، در تابستان به مشکل می‌خوریم. اما علت اینکه این واحدهای استخراج کننده رمز ارز تبدیل به چالش در سیستم برقی کشور شده‌اند، این است که ما ساز و کار یکپارچه و دقیقی برای فعالیت این واحدها تدوین نکرده‌ایم. همین روند موجب شده تا به دلیل وجود چنین نیازی این واحدها شکل گرفته و به عنوان یک مصرف کننده عمده وارد شبکه برق کشور شوند در حالی که ما کنترل دقیقی روی آنها نداریم.این مقام مسئول ادامه داد: این واحدها به ویژه در شرایط پیک مصرف برق می‌توانند در بحث خاموشی مؤثر باشند. ما برق یارانه‌ای در اختیار مصرف‌کنندگان خانگی، کشاورزی و مصرف کنندگان صنعتی بزرگ قرار می‌دهیم. بدیهی است که هزینه تمام شده تولید برق از هزینه دریافتی مشترکین بسیار بالاتر است. اما این یارانه وقتی به بخش خانگی یا کشاورزی تعلق می‌گیرد مفهوم متفاوتی از یارانه به بخش صنایع بزرگ مانند فولاد، مس، آلومینیوم، ذوب آهن و … دارد که واحدهای استخراج رمز ارزها نیز در دل این صنایع بزرگ به شمار می‌روند.به گفته بخشی این صنایع بزرگ که واحدهای استخراج رمز ارز نیز شامل می‌شود، از سود قابل توجهی بهره می‌برند که بخشی از آن از محل یارانه برقی که دریافت می‌کنند، عاید می‌شود. به این ترتیب می‌توان گفت بخش نه چندان کمی از سود واحدهای عظیم صنعتی نشأت گرفته از رانت انرژی است که دولت در اختیار آنها قرار داده است و اختلاف هزینه تمام شده برق با رقم دریافتی از مشترک را دولت از محل منابع خود می‌پردازد. این در حالی است که وزارت نیرو بدهی سنگینی به پیمانکاران خود دارد که نشأت گرفته از این تراز منفی است.
سهم ماینرها در مصرف برق 1.5 درصد است
در حالی‌که برخی از کارشناسان میزان مصرف ماینرها را در ایام پیک بین 6 تا 7 هزار مگا وات عنوان می‌کنند که قطعا می‌تواند تاثیر بسزایی در کاهش برق شهری و صنعتی داشته باشد به اعتقاد فعالان این حوزه میزان برق ماینرها رسمی و غیر رسمی حدود یک هزار مگا وات است که سهمی کمتر از 1.5 درصدی از برق مصرفی را به خود اختصاص می دهند.دراین رابطه حمیدرضا صالحی دبیرکل کنفدراسیون صادرات انرژی و نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در خصوص نقش ماینرها در خاموشی‌های تابستان به «آرمان ملی» می گوید: میزان ظرفیت نیروگاه‌های کشور 83 هزار مگا وات برآورد می‌شود که از این میزان قادر به تولید 6 هزار مگا وات برق درایام پیک مصرف هستند . وی در خصوص دلایل فاصله 23 هزار مگاواتی برای رسیدن به ظرفیت تولید گفت: تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها به همراه برق‌های محبوسی که در نتیجه عدم احداث شبکه برای برخی نیروگاه‌ها به ویژه واحدهای بخش خصوصی رقم خورده و سایر عوامل باعث شده تا امکان تحقق تولید بر مبنای ظرفیت اسمی فراهم نشود. بنابراین طبیعی است که در ایام پیک هرمیزان مصرفی بیش از توان 60 هزار مگا واتی به شبکه فشار وارد خواهد کرد.صالحی در ادامه گفت: 87300 ساعت برق تولید می‌شود که از این میزان تنها 300 ساعت آن در پیک قرار دارد . از سوی دیگر مصرف ماینرها حدود هزار مگا وات است که سهمی حدود 1.5 درصدی از برق مصرفی در زمان پیک را به خود اختصاص می‌دهند. همچنین فارغ از اینکه سهم ماینرهای غیررسمی چندان حائز اهمیت نیست و وزارت نیرو نیز در حالی شناسایی این واحدهای خرد است در تفاهم نامه‌ای که وزارت نیرو با ماینرها منعقد کرده مجوز قطع برق تولیدکنندگان رمز ارز در زمان 300 ساعت اوج مصرف لحاظ شده بنابراین اینکه ماینرهای رسمی عامل کمبود برق و خاموشی ها اعلام شود با توجه به نظارت وزارت نیرو فاقد توجیه بوده و بیشتر برای فضاسازی و بهره گیری‌های سیاسی صورت می‌گیرد. دبیرکل کنفدراسیون صادرات انرژی به نقش تولدکنندگان بخش خصوصی در تامین برق اشاره کرد و گفت: متاسفانه از آنجایی‌که تنظیم بازار در اختیار دولت است تعیین نرخ برق از سوی دولت صورت می‌گیرد، بنابراین بخش خصوصی نه تنها قادر به پرداخت اقساط خود نیست بلکه تمایلی نیز برای سرمایه گذاری جدید ندارد به گونه‌ای‌که در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری خاصی نه از سوی دولت و نه بخش خصوصی در حوزه احداث نیروگاه‌ها صورت نگرفته است .وی در پاسخ به امکان صادرات برق در شرایطی که نسبت به کمبود هشدار داده می‌شود، گفت: صادرات برق در زمانی که پیک مصرف نیست مشکلی را برای شبکه ایجاد نمی‌کند از سوی دیگر دولت صادرات برق را کاملا در اختیار خود قرار داده است این در حالیست که می‌توانست از ظرفیت‌های بخش خصوصی در تولید و صادرات برق بهره گیری کند اما وزارت نیرو برق نیروگاه‌های خصوصی را ارزان می‌خرد و قصد دارد با صادرات بیشترین سود را کسب کند .
برق ارزان ماینر جذب می‌کند
محمودرضا حقی فام معاون وقت هماهنگی توزیع شرکت توانیر در خصوص فعالیت تولیدکنندگان بین المللی ارزهای مجازی می‌گوید: پایین بودن تعرفه برق در ایران، موجب استقبال این تولیدکنندگان شده است.وی با اشاره به به یارانه‌دار بودن برق در کشور که عامل افزایش فعالیت این تولیدکنندگان ارز مجازی شده است، گفت: اکنون نگرانی ما حضور بیشتر تولیدکنندگان ارز مجازی بین‌المللی با توجه به نرخ پایین برق و استفاده بیش از حد از برق است.البته در حالی که تمایل تولیدکنندگان رمز ارز برای استفاده از برق یارانه ای یکی از عوامل موثر در افزایش مصرف عنوان می‌شود اما به گفته مسئولان وزارت نیرو آنچه بیشترین صدمه را به شبکه برق می‌زند ماینرهای غیرمجازی هستند که با سرمایه خرد و در فضای مسکونی به تولید غیرمجاز رمز ارز اقدام می‌کنند.مصطفی رجبی مشهدی سخنگوی صنعت برق در این رابطه می‌گوید: افزایش نرخ رمز ارز سبب ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاری در این بخش شده است به گونه ای‌که صاحبان سرمایه‌های خرد، به صورت غیرمجاز اقدام به خرید دستگاه‌های کم بازده می‌کنند که این موضوع سبب افزایش قابل توجه مصرف برق خواهد شد.وی با بیان اینکه نصب این دستگاه‌ها در منازل سبب بروز خسارت به وسایل داخل واحد مسکونی و همچنین همسایگان و شبکه برق می‌شود، گفت: در صورت شناسایی این گروه از استخراج کنندگان رمز ارز، برق واحد متخلف به نرخ برق صادراتی که رقم بسیار بالایی است، محاسبه می‌شود.سخنگوی صنعت برق افزود: طبق برنامه‌ریزی وزارت نیرو، متقاضیان استخراج رمز ارز می‌توانند در سطح گسترده این مزارع را در شهرک‌های صنعتی مشخص شده نصب کنند و البته برق آن‌ها نیز با نرخ مشخص و بدون دریافت یارانه محاسبه خواهد شد