از اقتصاد تا سلامت زیر تیغ تحریمها
آرمان ملی- محمدهادی علیمردانی: اگرچه کشور از سالها پیش آسیبهای ناشی از تحریم را در حوزه اقتصاد تحمل کرده بود، امروز با وجود شیوع بیماری کرونا، سلامت مردم نیز تحت تاثیر تحریم بیش از پیش در خطر قرار گرفته است. در حال حاضر نشست کمیسیون مشترک برجام با حضور ایران، کشورهای 1+4 و حضور غیر مستقیم آمریکا در جریان است و کشورها به دنبال مسیری برای رفع تحریمهای ایران بازگشت آمریکا به برجام، پس از راستی آزمایی ایران هستند. موانع بسیاری در این مسیر وجود دارد اما امروز نمایندگان روسیه و آمریکا به مذاکره برای رفع مشکلات پیش روی انجام تعهدات طرفین میپردازند. نماینده ایران در وین روز گذشته درباره رفع موانع موجود ابراز امیدواری کرد.
تحریم علیه بهداشت
اخیرا دور سوم مذاکرات ایران و 1+4 در وین در حالی آغاز شده است که با وجود مشکلات کرونا، تحریمها فشار بیشتری را در حوزه سلامت و بهداشت به مردم تحمیل کرده است. در همین زمینه روز گذشته مجید تخت روانچی نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد در سخنرانی گفت: «همه کشورهای جهان از جمله جمهوری اسلامی ایران با خطرناکترین همهگیری عصر جدید دست به گریبانند، اقدامات یکجانبه قهریه، مانع جدی برای مقابله با این بیماری ایجاد کرده است. اقدامات یکجانبه از جمله تحریمهای غیرقانونی، به طور ویژه، عموم مردم و حق حیات و سلامتی آنها را هدف قرار داده است. این اقدامات نامشروع، کاملا در تقابل با برابری دیجیتال بوده است و شکاف دیجیتال میان کشورهای تحت تحریم با سایر کشورها را افزایش میدهد.» با تمامی این احوال عدهای در داخل کشور هنوز مخالف تلاش برای رفع تحریمهای ایران هستند.
غیرسازنده و غیرواقعبینانه
با این حال در ابتدای استقرار دولت بایدن، بنا بود سیاست فشار حداکثری ترامپ ادامه پیدا کند و سیاستهای موشکی و منطقهای ایران نیز به موضوع مذاکرات اضافه شود اما این امر با مخالفت جدی ایران همراه بود. ایران مذاکره در نشست وین را تنها با هدف رفع تحریمهای ایران مطابق برجام آغاز کرد و تاکنون علاقهای به اضافه کردن سایر مسائل مورد نظر بعضی کشورها از جمله ایالات متحده نشان نداده است. روز گذشته به نقل از خبرگزاری تاس، میخائیل اولیانوف نماینده دائم روسیه نزد سازمان های بین المللی در وین، در گفتوگو با نشریه اشپیگل تاکید کرد: «ایده گسترش برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) به گونهای که برنامه موشکی بالستیک ایران را نیز شامل شود، کاملا غیرسازنده و غیر واقع بینانه بود. پس از دور دوم گفت وگو [درباره برجام در وین] تصور میکنم که کاملا برای همه شرکتکنندگان روشن بود که هدف فقط بازگرداندن توافق هستهای اولیه است. بدون هیچ گونه مکمل یا بحث دیگری.» این اظهارنظر نشاندهنده این است که تصمیم ایران از سوی کشورهای حاضر در مذاکرات پذیرفته شده است.
رایزنیهای روسیه و آمریکا
اخبار مثبتی نیز از وین به گوش میرسد. شبکه الجزیره به نقل از هیأت روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین گزارش داد نمایندگان روسیه و آمریکا امروز در وین دیدار میکنند تا درباره توافق هستهای گفتوگو کنند. در هفتههای اخیر، مذاکرات کمیسیون مشترک برجام در راستای احیای توافق هستهای از طریق لغو کامل تحریمهای ایران و بازگشت دوجانبه تهران-واشنگتن به پایبندی کامل به توافق هستهای در وین جریان داشته است. مشارکت کنندگان در این مذاکرات، کیفیت روند آن را به طور کلی سازنده و جامع تلقی کردهاند اما معتقدند با وجود پیشرفتهایی که حاصل شده، هنوز فعالیت مشترک بیشتری از سوی اعضای کمیسیون مشترک و آمریکا برای تحقق احیای توافق لازم است. آمریکا تاکنون به صورت غیرمستقیم در این نشست شرکت داشته و گفتوگوی مستقیمی میان ایران و آمریکا شکل نگرفته است.
لغو تحریمهای کاتسا
به نقل از پرس تی وی، روز گذشته سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزارت امور خارجه و نماینده ایران در وین در پایان دور جدید گفتوگوهای کمیسیون مشترک برجام درباره تحریمهای موسوم به «کاتسا» تایید کرد که ایران بر لغو همه تحریمها از جمله کاتسا تاکید دارد. عراقچی درباره ترتیبات اقدامات آمریکا و ایران تاکید کرد: «مواضع ما هیچ تغییری نکرده است. آمریکا ابتدا باید همه تحریمها را لغو کند و ایران تنها پس از راستی آزمایی لغو تحریمهای آمریکا، به تعهدات برجامی خود بازمیگردد. این موضع ایران تغییر نخواهد کرد. اگر احساس کنیم سایر طرفها جدیت لازم را ندارند، گفتوگوها را متوقف میکنیم.» عراقچی عصر روز سهشنبه بعد از پایان جلسه کمیسیون مشترک برجام در وین در پاسخ به این سوال که آیا کمیسیون وارد پروسه بررسی جزئیات سختتر شده است، گفت: «تقریبا، البته ما هنوز چالشهای سخت و بزرگتری را داریم که هنوز به راهحلهایی برای آنها نرسیدهایم. همه هیاتها در تلاش هستند که برای این چالشها راهحل پیدا کنند. خدمت شما عرض میکنم که ممکن است برسیم، ممکن است نرسیم. چالشهای بزرگی وجود دارد و در کنار آن جزئیات بسیار سخت که لازم است کلمه به
کلمه و عبارت به عبارت بتوانیم در مورد آنها توافق کنیم. در مجموع در روندی که طی میکنیم در یک مسیر درستی قرار داریم ولی هم چالشهای سخت و جزئیات سخت نیز داریم.»
