سخنی با روحانیون بدون‌ماسک در حرم

چندی پیش، شاهد بودم که وقتی در کنار ضریح مطهر امام رضا(ع)، یکی از خدام از یک روحانی خواهش کرد که ماسک بزند با لحنی خاص گفت: «اگر به امام، معرفت داشتی نمی‌گفتی ماسک بزن». متاسفانه این روحانیون محترم و کم‌‌شمار دو نکته را فراموش کرده‌اند؛ فرض کنیم پزشکان و اکثر روحانیان - که بر تبعیت از متخصصان تأکید دارند- همگی در اشتباهند و در حرم هیچ‌گونه ویروسی وجود ندارد. اکثریت بالای افرادی که به حرم مشرف می‌شوند ماسک دارند و این نشان می‌دهد که - درست یا نادرست - از نظر آلودگی ویروسی، تفاوتی میان حرم و غیرحرم قائل نیستند. نکته مهم این است که افراد دارای‌ماسک، با دیدن فرد بی‌ماسک (روحانی یا غیرروحانی)، احساس می‌کنند که احتمال مرگ آنان بر اثر کرونا افزایش می‌یابد؛ بنابراین نه‌تنها آزرده بلکه گاهی عصبانی می‌شوند. آیا اذیت کردن دیگران از محرمات قطعی دینی نیست؟ اذیت مومن در حدیث قدسی به منزله «جنگ با خدا» خوانده شده است: «قَالَ اَللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: لِیَأْذَنْ بِحَرْبٍ مِنِّی مَنْ آذَى عَبْدِیَ اَلْمُؤْمِنَ» (کافی، ج۲، ص۳۵۰). اینکه از نظر تو ای عزیز، ویروسی در حرم نیست «اذیت شدن مردم» را منتفی نمی‌کند. درست مانند این است که لیوانی پر از آب زمزم را به میان مردمی ببری که فکر می‌کنند که این لیوان پر از اسید است و هر لحظه ممکن است روی دست و پایشان بریزد. بدون‌شک چنین کاری مصداق آزار است؛ ولو اسیدی در کار نیست. علاوه بر این، آزار زائران یک «آزار مضاعف» است. ارزش زیارت، وابسته به میزان «حضور قلب» و «خود را در محضر خداوند و امام دیدن» است که نیازمند تمرکز است؛ تمرکزی که به دست آوردنش سخت است و از دست دادنش آسان. متاسفانه این ماسک نزدن، علاوه بر ایجاد احساس عدم‌ایمنی، ضایع ساختن حال معنوی زائران را هم به دنبال دارد؛ لذا آزاری است مضاعف. به قول علامه طباطبایی(ره) بزرگی هر گناه به میزان ظلمی است که دربردارد. سلب حال معنوی زائرانی که برخی از آنان شاید هرگز در عمر خود توفیق زیارت دوباره‌ای پیدا نکنند ظلم کوچکی نیست. اما این تمام مساله نیست. لزوم ماسک‌زدن - ولو کسی آن را نادرست بداند - قانون کشور است و ماسک‌نزدن یک روحانی (طرفدار نظام باشد یا نباشد) به اعتبار روحانیت آسیب وارد می‌کند. ماسک زدن در حرم جفا یا توهین به امام نیست، جفا به امام آنجاست که گمان کنیم مقام ملکوتی امام با باور نداشتن به وقوع یک مصداق از خوارق عادات آسیب می‌بیند. بسیار محتمل است که یک مرتاض هندی که قطار را با نگاه خود از حرکت باز‌می‌دارد بتواند ویروس‌های یک محیط را هم از بین ببرد. اما امام کجا و مرتاض بینوا کجا؟

به‌راستی اینان از مقام امام در عالم هستی - که «واسطه فیض خداوند»، «حجت خدا بر زمین»، «صاحب ولایت تکوینی» و «هدایت‌کننده به هدایت باطنی» بخشی از اوصاف اوست - چه فهمیده‌اند که معرفت و احترام به ایشان را با اعتقاد به نبود‌ویروس در حرم گره زده‌اند؟! بپسندیم یا نپسندیم، زیارت بدون‌ماسک یعنی «زیارت توأم با آزار» و «تشدید بدبینی نسبت به روحانیت». خوب است این عزیزان پای درد‌دل برخی خدام و نیز کادر درمان بنشینند تا بهتر بفهمند بر سر هیچ چه خونی به دل‌ها کرده‌‌‌اند.