چرایی سفر وزیرخارجه به قطر و عراق

سفر روز یکشنبه وزیر امورخارجه ایران به دوحه در چارچوب گسترش و تعمیق روابط دوجانبه با قطر، به ویژه پس از تحولات اخیر در سطح منطقه و جهان بسیار مهم است. وزیرخارجه همچنین سفری به عراق خواهد داشت و این سفرها برای ایجاد هم گرایی منطقه صورت می‌گیرد. به این علت که مذاکرات سیاسی و امنیتی مقامات ایران و عربستان در بغداد از تاریخ 9 آوریل آغاز شده است، این سفرها ممکن است ارتباطی با این موضوع نیز داشته باشد. تغییراتی که در جهان شکل گرفته است به نظر می‌رسد عربستان را به سمت بازنگری در سیاست‌های تهاجمی خود علیه ایران سوق داده است. مشخصا تیم جو بایدن نیز نگاهی منفی به دولتمردان فعلی عربستان دارد و گزارش‌ها نشان می‌دهد که جو بایدن به صورت جدی به دنبال برکنار کردن محمد بن سلمان ولیعهد فعلی این کشور است و می‌خواهد چهره‌ای را جایگزین او کند که به سیاست‌های خود نزدیک‌تر است و آن چهره نیز بن نایف است که امروز در حصر خانگی به سر می‌برد. این شنیده‌ها به شدت حاکمیت عربستان را نگران کرده است. تیم بایدن قصد دارد تا پرونده‌های حقوق بشری حاکمیت فعلی عربستان را به جریان انداخته و آنها را تحت فشار قرار دهد. تجربه ثابت کرده است هرگاه عربستان با آمریکا و کشورهای اروپایی به مشکل برخورد کرده است به دنبال ترمیم روابط خود با ایران و کشورهای نزدیک به ایران می رود. مذاکراتی که در بغداد جریان دارد نتیجه سفر اخیر مصطفی الکاظمی به ریاض بوده که آمادگی عراق را برای میانجیگری میان تهران و ریاض را اعلام کرده است و عربستان نیز به علت شرایط منطقه و شکست در عرصه میدانی یمن و همچنین زیر فشار بودن از سوی غرب، نرمش از خود نشان داده و رو به گفت و گو آورده است. سفر وزیرخارجه ایران به قطر و عراق به این علت صورت می‌گیرد که این کشورها نقشی تعیین کننده در کاهش تنش‌های سیاسی در ایام اخیر ایفا می‌کنند و همین امر سفرها را مهم کرده است. در این میان قطر هم ظرفیت میانجی گری میان ایران و عربستان را دارد و هم می‌تواند در سایر عرصه ها نیز به فعالیت بپردازد. از سوی دیگر امروز به وضوح از اختلافات ایران و عربستان ابراز نگرانی می‌کند زیرا این اختلافات تاثیر خود را بر محیط و منطقه گذاشته و عراق را به جامعه‌ای دو قطبی تبدیل کرده است. امروز مصلحت ایران، قطر، عربستان و عراق در این است که تنش‌ها در منطقه کاهش یابد و وزیرخارجه کشورمان نیز برای پیگیری گفت و گوهای هیات ایرانی و عربستانی این سفر را انجام می‌دهد. باید توجه کرد که اگر تلاش‌های این کشورها در منطقه به نتیجه ختم شود، نفوذ رژیم صهیونیستی در منطقه کم می‌شود و امنیت و ثبات به خاورمیانه باز خواهد گشت.