خلأ خدمات مشاوره‌‎ای بر روان مردم

توجــه به سلامت روان در سبد هزینه‌های اقتصادی خانوار تاثیرگذار است. این روزها که کشور درگیر شیوع بیماری کروناست و از نگاه اکثرا کارشناسان مشکلات سلامتی و اقتصادی بر روح و روان جامعه تاثیر گذاشته، خدمات مشاوره‌ای کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، این موضوع باعث نگرانی بسیاری شده است. متاسفانه خدمات مشاوره‌ای کمتر در لیست بیمه قرار دارند، اما از لحاظ قانونی بیمه‌ها مکلف به پرداخت هزینه‌های ناشی از درمان بیماران در بخش‌های روانپزشکی و روانشناسی هستند. امروزه به دلیل بروز بیماری‌های نوپدید در بخش بیماران روانی مزمن سازمان‌های بیمه‌گر آنطور که باید و شاید به وظایفشان عمل نمی‌کنند. این در حالی است که درمان بیماری‌های نوپدید و نگهداری بیماران در مراکز درمانی برای خانواده‌های آنها با صرف هزینه‌های گران همراه است. باید هر گونه اقدام ناشی از بی‌توجهی سازمان‌های بیمه‌گر در انجام وظایفشان به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس منعکس شود و مورد رسیدگی قرار گیرد. بی‌شک در سال‌های اخیر اجرای طرح تحول سلامت در کاهش پرداخت هزینه‌های از جیب مردم تاثیرگذار بوده است. با وجود اینکه هنوز منابع پایدار در اختیار حوزه بهداشت و درمان کشور قرار نگرفته و مشکلات متعدد در زمینه خدمات دهی بروز کرده است، اما اجرای این طرح در ارتقای خدمات رسانی در حوزه‌‌های مختلف درمان موثر بوده است. مردم با اجرای طرح تحول سلامت از خدمات درمانی رضایت نسبی دارند، اما پزشکان، پرستاران، بهیاران و دیگر فعالان در این حوزه از دستیابی به حقوقشان محروم هستند. مسئولان باید با استفاده از ظرفیت طرح تحول سلامت مشکلات ناشی از سلامت روان را حل و فصل کنند. امروزه به دلیل ورود فناوری‌های نوین در جوامع شاهد افزایش اضطراب،‌ استرس، افسردگی و دیگر مشکلات روحی و روانی در بین افراد هستیم. در اغلب جوامع افزایش بیماری‌های روان به ویژه افسردگی باعث بروز رفتارهای پر خطر همچون آسیب به خود و خودکشی شده است. هم اکنون در کشور ما میزان بیماران افسرده و رفتارهای پرخطر رو به افزایش است. این امر به دلایل مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... بروز کرده است. افراد در جوامع صنعتی به دلیل بروز شرایط نامناسب همچون بیکاری، طلاق، پرخاشگری و... متحمل به پرداخت هزینه‌های فراوان مادی، روحی و روانی هستند. این در حالی است که در کشورهای پیشرفته با استفاده از راهکارهای علمی نسبت به ارائه خدمات درمانی در حوزه‌های مختلف اقدام می‌شود. در کشور ما نیز می‌توان با توسعه خدمات مشاوره و مددکاری اجتماعی در ارتقای سلامت روان تاثیرگذار بود. برای مثال با استفاده از مشاوره مناسب می‌توان یک خانواده یا یک فرد را از شرایط نامناسب نجات داد. درضمن می‌توان با استفاده از ظرفیت مشاوره، مددکاری و بازتوانی اجتماعی (حمایت‌های اجتماعی دولت‌ها در سبد حمایتی خانوار) در ارتقای سلامت روان در جامعه تاثیرگذار بود. این در حالی است که در ایران مقوله‌ای تحت عنوان بازتوانی اجتماعی وجود ندارد. مددکاری اجتماعی هم در گذشته نسبت به حال وضعیت مناسب‌تری داشته است. در حالی که سالانه رقم قابل توجهی فارغ التحصیل در رشته مددکاری اجتماعی از دانشگاه‌های کشور وارد بازار کار می‌شوند، اما مسئولان به این رشته و فارغ التحصیلان آنها چندان بها نمی‌دهند و این نگرش مددکاری اجتماعی را به حاشیه برده است. هم اکنون در کشورهای پیشرفته استفاده از ظرفیت روانشناس و مشاوران اجتماعی در زندگی افراد تاثیرگذار است. در کشور ما نیز این بینش با افزایش مراکز مشاوره رایگان از سوی وزارت بهداشت و درمان، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و... توسعه می‌یابد. هر گونه اقدام در زمینه توسعه مددکاری و مشاوره پرداخت هزینه‌ها در حوزه درمان، آسیب‌‌ها و بزه‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد. همچنین می‌توان با توسعه فرهنگ مشاوره افراد را در زمینه حل مساله یاری کرد.