سرنوشت مذاکرات وین

ایــالات مــتحده از روزی که انقلاب اسلامی پیروز شد، نگرانی‌هایی نسبــت به به خطر افتادن منافع خود در ایران و منطقه غرب آسیا داشت. این نگرانی سال به سال افزایش پیدا می‌کرد و همانطور که عمر جمهوری اسلامی و قدرت اثرگذاری او در مسائل داخلی، منطقه‌ای و سپس جهانی افزایش پیدا کرد، این نگرانی‌ها گسترش یافت. حالا نیز طیف وسیعی از موضوعات وجود دارد که موجب نگرانی آمریکا می‌شود. در داخل آمریکا نیز بسیاری از افراد درباره مذاکرات در حال اجرا معتقدند، باید فرصت بیشتری به سیاست فشار حداکثری داده می‌شد. تحلیل آنها مبتنی بر این اطلاعات است که اقتصاد ایران به شدت تحت فشار بوده و اگر بایدن مقداری صبر پیشه کند، ایران زیر فشار تحریمی به امتیازاتی تن خواهد داد. کلیت جمهوری‌خواهان، مقاماتی که در دولت ترامپ بودند و تعدادی از دموکرات‌ها دیدگاه مذکور را دارند. گروه دیگری معتقد هستند، علاوه بر موضوع هسته‌ای مسائل دیگری نیز باید به بحث گذاشته شود، در خود برجام ایران باید به مذاکرات مجدد تن بدهد، در مورد برجام متمم‌هایی در نظر گرفته شود و موضوعات غیر هسته‌ای مانند موشکی که از نظر آمریکا در زمره تهدیدها است، در قالب برجام 2 و 3 یا برجام پلاس مطرح شود. این دیدگاه در دولت بایدن نیز وجود دارد، جمهوری‌خواهان، مقامات دولت سابق و برخی دموکرات‌ها از این دست افراد هستند. آن‌دسته از افرادی که معتقدند، سیاست فشار حداکثری جواب نداده و آمریکا باید رویکرد خود را تغییر دهد، حداقل خواسته‌ای بر این مبنا دارند که اگر این مذاکرات به نتیجه برسد، آمریکا به برجام بازگردد و تحریم‌های ایران لغو شود، پله اول مسیری باشد که از دل آن مسیر، تجدیدنظر در مفاد برجام و مذاکرات در زمینه‌های غیرهسته‌ای با ایران فراهم شود. بایدن اصراری بر رسیدن به هدف نداشته و تابع همین دیدگاه است. بایدن پیش از انتخابات ریاست جمهوری مقاله‌ای نوشت و مقاماتی از وزیر خارجه گرفته تا وزیر دفاع و مشاور امنیت ملی او همه می‌گویند، ایران باید به برجام بازگردد، به تعهدات خود عمل کند و مذاکرات باید راه را برای بررسی دیگر نگرانی‌ها باز کند. بنابراین بایدن نیز مخالف رویکرد‌های طرح شده نیست. بحث این است که آمریکایی‌ها با این هدف وارد مذاکره شدند که این اتفاقات رخ بدهد. به توانمندی ایران بستگی دارد که این مشکلات را رفع کند، چالش‌ها با آمریکایی‌ها را رفع کرده و خواسته‌های خود را به طرف مقابل بقبولاند. ما هنوز نمی‌دانیم که بایدن تا چه حد خلاف نظر و دیدگاه سران جمهوری‌خواه یا دموکرات‌های موافق سیاست فشار حداکثری علیه ایران عمل کرده تا بتوانیم شاهد اجرای خواست ایران در مذاکرات باشیم. هنوز مشخص نیست، تکلیف خواسته‌های ایران چه خواهد شد. شاید در نهایت مذاکرات به نتیجه لازم نرسد، آمریکایی‌ها تن به خواسته ایران ندهند و بایدن نیز همان مسیری که اعضای تیم امنیت ملی او مطرح می‌کنند را دنبال کند.