بدون تغيير روندها انتظار مشاركت نداشته باشيم
آرمان ملی- بسیاری از کارشناسان درخصوص انتخابات ریاستجمهوری خرداد 1400 و راهکارهای رسیدن به مشارکت حداکثری یا حداقلیشدن مشارکت مردم صحبت کردهاند. اما آنچه در همه صحبتها و اظهارنظرها مشترک بوده تاکید بر این نکته است که اگر در دو ماه باقی مانده تا انتخابات تغییری در شرایط جامعه به وجود بیاید. به عنوان مثال مذاکرات وین پاسخ دهد، آمریکا به برجام بازگردد و متعاقب آن تحریمهای ایران برداشته شده و اقتصاد و معیشت مردم بهبود یابد. یا اینکه دولت در دوماه آینده عملکردی از خود نشان دهد که باعث رضایتمندی جامعه شود. قدرمسلم حضور حداکثری در انتخابات بر امنیت ملی، پشتوانه مردمی دولت بعدی و مقبولیت دولت تاثیرگذار خواهد بود. از همین جهت بیان میشود جریانات سیاسی و مجموعه حاکمیت باید به سمت و سویی بروند که شرایط را بر ای انتخابات باشکوه فراهم کنند و این مساله نیز صرفا با حرف و شعار پیش نمیرود و مردم باید در عمل تغییر را حس کنند که وارد فضای انتخابات شوند.
انتخابات آدمها را جنجالی میکند
یک جامعهشناس سیاسی در خصوص مشارکت مردم در انتخابات ریاستجمهوری اظهار داشت: استنباط من این است که انتخابات ریاستجمهوری مثل انتخابات مجلس نخواهد شد. هیچ وقت هم اینطور نشده و در اغلب مواقع، انتخابات ریاستجمهوری در ایران پرمساله بوده است. الان به نظرم اگر اراده بر مشارکت حداکثری باشد، رقیب اصلاحطلب برای کاندیدای اصولگرا باید به رسمیت شناخته شود. تقی آزادارمکی به عصر ایران گفت: در این صورت انتخابات چالشی شده و همین امر موجب افزایش مشارکت مردم میشود. یعنی طرفین یکدیگر را به فساد و خیانت متهم میکنند و همین موجب شور انتخاباتی میشود. این وضعیت منطق پوپولیستی انتخابات ریاستجمهوری ایران را هم البته نشان میدهد. وی افزود: اگر چهرههای اصلاحطلب بتوانند کاندیدا شوند، نمونهای مثل انتخابات 96 را خواهیم دید. الان عارف و پزشکیان و ظریف میتوانند کاندیدای اصلاحطلبان باشند. هر یک از این سه نفر بیایند، یا اینکه هر نفرشان کاندیدا شوند، چالش ایجاد میشود و مشارکت مردم بالا میرود. وی افزود: انتخابات بهگونهای است که آدمها را جنجالی میکند و همین مایه جذابیت کاندیداها میشود. این استاد دانشگاه در خصوص نقش نیروهای
اجتماعی بیان کرد: نیروهای اجتماعی همیشه پس از انتخابات نادیده گرفته شدهاند و جامعه رفته است پی کار خودش. فقط در مقطع خاص «انتخابات» است که وزن و نقش نیروهای اجتماعی معلوم میشود. مثلا وزن تحریمیها در انتخابات معلوم میشود. وی افزود: اگر اصلاحطلبان در انتخابات حضور داشته باشند، منازعه شکل میگیرد. اگر اصلاحطلبان حضور نداشته باشند، خود اصولگرایی دچار بحرانهای بنیادی میشود. اصولگرایی بهترین موقعیت تاریخی خودش را داشته است که یک چهره معرفی و روی آن کار کند. اما الان سعید محمد و حسین دهقان و قالیباف و رئیسی و ضرغامی ممکن است کاندیدا شوند. وی در خصوص مشارکت مردم در انتخابات اظهار کرد: این مساله بستگی به مجموعه شرایط دارد. اگر حاکمیت اراده مشارکت حداکثری بکند، ۲۵ تا ۳۰ درصد مردم در هر صورت در انتخابات رای میدهند. عدهای هم هیچوقت رای نمیدهند. مابقی مردم جمعیت خاکستری را تشکیل میدهند و برخی از کاندیداها مجبورند نظرات این بخش از جمعیت را بازتاب دهند. از اینجاست که لجبازی جامعه آغاز میشود. ارمکی عنوان کرد: یعنی اکثریت مردم به کسی رای میدهند که از نظر کانونهای قدرت، کاندیدای اصلح نیست.
یک ماه آینده مشارکت بالا میرود
تقی آزادارمکی گفت: نکته مهم دیگری هم وجود دارد و آن اینکه باید دید مفهوم «ایران» در روزهای آخر قبل از انتخابات چه معنایی پیدا خواهد کرد. اگر بحث سرنوشت ایران در این انتخابات مطرح شود و چنین صدایی به گوش مردم برسد و بحثها فقط مربوط به سرنوشت جمهوری اسلامی و اسلام و تشیع نباشد، به نظر من این صدا، یعنی صدای معطوف به سرنوشت ایران، در این انتخابات رای بسیار زیادی خواهد داشت. وی در این باره که در گذشته نیز این دعوت در خصوص ایران مطرح شده ابراز داشت: بله، این اتفاق افتاده و رای زیادی را هم رقم زده چنین دعوتی. اگر دوباره این ایده مطرح شود، معنایی جز عبور از ایدئولوژی ندارد. وی ادامه داد: به نظرم مساله مردم ایران همچنان «ایران» است و این ایده، همچنان ایدهای است که رایآور است. این استاد جامعهشناس اذعان کرد: کسی که از ایران سخن میگوید، ایران را نه در برابر غرب یا آمریکا، بلکه به عنوان «جایی برای زندگی» مطرح میکند. مفهوم پنهان حرفهای اصولگرایان و اصلاحطلبان هم چیزی جز این نیست که ایران باید جایی برای زندگی باشد و چالشهایش برطرف شود. اتفاقا متولدین دهههای ۷۰ و ۸۰ این مقوله را میفهمند و چنین ایرانی را از
ایران به معنای ایدئولوژیک کلمه تفکیک میکنند. وی درخصوص عدممسئولیتپذیری اصلاحطلبان و اصولگرایان عنوان کرد: بحران فعلی اصلاحطلبان و اصولگرایان، شکلگیری ورژن جدیدی از این دو جناح سیاسی را ضروری کرده است. چرا اصلاحطلبان با کمبود نیرو مواجه شدهاند؟ چون قابلیت معناسازی و تغییر موقعیت خودش را از دست داده است. اصولگرایان هم در حال بازگشت به آدمهای درجه دوم و سوم هستند تا کمبود نیروی خودشان را برطرف کنند. احتمالا بعد از این انتخابات، شاهد بازنگریهای مهم و بنیادین در این دو جناح سیاسی خواهیم بود. امیدوارم فرصت کنند در این مدت اندک تا برگزاری انتخابات، با طرح مفاهیم مهمی مثل «ایران برای زندگی»، به این بازنگری مبادرت ورزند. ارمکی تصریح کرد: اگر قرار است از این وقایع پرهیز کنیم، دو جناح سیاسی کشور باید به ضرورت بازنگری تن بدهند و این روند تا حدی هم آغاز شده است. این استاد دانشگاه تاکید کرد: من میگویم مهم این است که یک هفته قبل از انتخابات با چه شرایطی مواجهیم. فضایی که الان وجود دارد، دال بر مشارکت حداکثری نیست. البته با همین فضا هم شما بعدا نمیتوانید بگویید فرد پیروز انتخابات با تقلب رای آورد. ولی رای
داغ و رئیسجمهور قدرتمند، از آن شرایطی بیرون میآید که بیان کردم؛ یعنی از تضاد بین اصولگرایی و اصلاحطلبی یا از دل بحران اصولگرایی. من فکر میکنم در یک ماه آینده شرایط بهگونهای خواهد شد که ما شاهد مشارکت بالای مردم در انتخابات ریاستجمهوری خواهیم بود.
