آرمان ملی-محمدهادی علیمردانی: طبق اظهارات تمام دیپلماتهای ایرانی و غیرایرانی روند کلی مذاکرات وین مثبت بوده و با وجود حسن نیت، منافع همه طرفها در نظر گرفته میشود. ایران و 4+1 در حال بررسی موانع اجرای برجام هستند و آمریکا نیز به صورت غیرمستقیم در این مذاکرات حضور دارد. مقامات ایرانی اعلام کرده اند که اجازه فرسایشی شدن این گفتوگوها داده نمیشود و حداقل زمان برای کسب حداکثر نتایج در نظر گرفته شده است. با این حال مخالفان برجام و FATF با بهانههای گوناگون در حال مخالفت با ادامه روند مذاکرات هستند.
مخالفت با مذاکرات وین
همه میگویند روز است اما منافع من ایجاب میکند که بگویم شب است، این رویکرد برخی از سیاستمداران و رسانهها در قبال وضعیت ایران در مذاکرات وین است. موضعگیری علیه عملکرد دستگاه سیاست خارجی کشور یکی از اتفاقات رایج در 8 سال گذشته بوده است. کسانی که در روزهای آغازین دولت روحانی علیه برجام و مذاکره طومار امضا کرده یا مقابل مجلس تجمع میکردند، در سالهای بعد همین مواضع را علیه FATF داشتند و در سال گذشته نیز در خیابانهای اصفهان شعار مرگ بر روحانی سر دادند، امروز هم علیه مذاکرات وین موضعگیری میکنند. این افراد کسانی هستند که رئیس جمهوری در سال 96 آنان را کاسبان تحریم خواند.
تکرار رویکردهای قدیمی
در حال حاضر دو ادعا از سوی این افراد مطرح میشود، نخست آنکه مذاکرات فعلی سویه انتخاباتی دارد و دوم متضرر شدن ایران در مذاکرات مذکور. ادعای اول به دلیل احتمال نامزدی محمدجواد ظریف در انتخابات بیان شده، در حالی که وزیر امور خارجه بارها اعلام کرده، قصد نامزدی در انتخابات را ندارد. مدعیان بر این گمان هستند که ظریف یا نامزدهای جریان اصلاحات در صورت به نتیجه رسیدن نشست کمیسیون مشترک برجام میتوانند رای مردم را در انتخابات ریاست جمهوری به سمت خود جذب کنند. با این حال مقام معظم رهبری تعیین کننده سیاستهای کلی ایران در عرصه خارجی بوده اتهام رویکرد انتخاباتی در سیاست خارجی بر همین مبنا بیاساس میشود. در مسأله دوم نیز برخی از چهرههای سیاسی در روزهای اخیر مدعی شدهاند که ایران در حال متضرر شدن از مذاکرات وین است، در حالی که اظهارات دیپلماتهای ایرانی و مقامات کشورهای 1+4 جز این را نشان میدهد.
با راهکارهای عملی فاصله داریم
در حال حاضر 18 روز از آغاز هجدهمین نشست کمیسیون مشترک برجام گذشته است و دیروز میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، در صفحه توییترش درباره نتیجه مذاکرات وین در راستای احیای توافق هستهای نوشت: «با جمعبندی نتایج دو هفته بحث و رایزنی در زمینه احیای برجام[توافق هستهای] با رضایتمندی اعلام میکنیم که مذاکرات به مرحله تهیه پیشنویس رسیده است. هنوز با راهکارهای عملی فاصله داریم اما از بیان اظهارات کلی به توافق بر سر گامهایی به سمت هدف اصلی رسیدهایم.» همچنین روز گذشته علیرضا معیری سفیر پیشین ایران در مقر اروپایی سازمان ملل در ژنو، در گفتوگو با ایرنا روح کلی مذاکرات را مثبت ارزیابی کرد و گفت: «شاید مهمترین سد پیش رو، بحث چگونگی لغو کامل تحریمها علیه ایران باشد. ایران شرط بازگشت کامل به تعهدات را لغو کامل و یکباره تحریمها میداند و لغو گامبهگام و تدریجی تحریمها را به مصالح کشور نمیداند.» در این شرایط میتوان چالشهای موجود را رفع کرد و اجازه نداد، تحریمها در سالهای آتی نیز به کشور فشار بیاورد.
مذاکرات در وین سازنده بوده است
مخالفان داخلی برجام و مذاکرات وین در حالی روند مذاکرات را به ضرر ایران میدانند که علاوه بر دو چهره نامبرده، به گزارش رویترز، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز دوشنبه اعلام کرد: «فکر میکنم حسن نیت واقعی در دو طرف (ایران و آمریکا) برای رسیدن به توافق وجود دارد و این خبر خوبی است. به نظرم دو طرف مشتاق رسیدن به یک توافق هستند و آنها دارند تمرکزشان را از موضوعات کلیتر به مسائل جزئیتر معطوف میکنند که مشخصا از یکسو رفع تحریمها و از سوی دیگر اجرای وظایف هستهای است.» همچنین جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، روز یکشنبه به فاکس نیوز گفت: «مذاکرات در وین سازنده بوده است، به این معنا که تلاش واقعی در آنجا انجام شده و قدرت های جهانی بر بازگرداندن توافق بر اساس«پایبندی در برابر پایبندی» متمرکز شدهاند.» در این شرایط هنوز برخی افراد مذاکرات را به زیان ایران میدانند و با نظر همه مقامات داخلی و خارجی درباره این رویداد مخالف هستند.
اجازه نمیدهیم گفتوگوها فرسایشی شود
طرفین مذاکرات وین همگی به دنبال بهترین نتیجه در کوتاهترین زمان ممکن هستند و در همین زمینه سعید خطیبزاده سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز گذشته اعلام کرد: «طبق سیاست کلی نظام اجازه نمیدهیم این گفتوگوها فرسایشی شود؛ به این منظور جمهوری اسلامی ایران متن مورد نظر خود را ارائه داده و بر اساس این متنها اگر طرف مقابل پذیرفت، میتوان کار را جلو برد. مجاری سیاست خارجی تخصص و فنی است. تمامی تصمیمات در شورای عالی امنیت ملی در موضوعاتی در این سطح بررسی و تصمیم گرفته میشود که رئیس محترم مجلس نیز عضو شورای عالی امنیت ملی هستند و تمام آنها به امضای مقام معظم رهبری میرسند. مسیر راستیآزماییها یک مسیر کاملا فنی، تکنیکی، میان سازمانی و چند بعدی هستند و یک نفر و یک گروه و یکجا انجام نمیشوند. وزارت امور خارجه هم تنها هماهنگکننده تمامی این اقدامات خواهد بود. قطعا مجلس مانند همیشه در تمامی این مسیر هر کجا که مایل باشند، هم مطلع هستند و هم ورود دارند.»