گفتو شنود
مشکلات روحی و روانی اپیدمی
بیشاز یک سال از ورود کرونا به کشورمان میگذرد و در این مدت افراد بسیاری مبتلا شده و عدهای به کام مرگ رفتهاند. اپیدمی این روزها وارد موج چهارم خود شده و شمار جانباختگان روزانه از ۳۰۰تن فراتر رفته است. وزیر بهداشت هم در روزهای اخیر گفته است هفتههای سختی را پیش رو داریم. در این شرایط، مهارِ تاختوتاز افسارگسیخته کرونا به اولویتی اساسی تبدیل شده است. با این حال برخی میگویند تبعات روانی اپیدمی را هم نباید از نظر دور داشت. برخی از روانشناسان میگویند محدودیتها با پیامدهایی نظیر خستگی روانی، بیحوصلگی و پرخاشگری همراه میشود. آگاهی از این پیامدها و اثرات روحی و روانی طولانی شدن اپیدمی شاید بتواند در زمینه سیاستگذاریها و ارائه راهحلهای بهتر و مکمل در این زمینه موثر باشد. آرزومعصومیان، روانشناس بالینی پیرامون مشکلات روحی و روانی ناشی از کرونا به ایرنا گفت: کروناویروس، نامی است که اکنون برای همه مردم جهان آشنا است و با ظهور آن زندگی و سلامت انسانها مورد تهدید قرار گرفته و تمامی جنبههای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی وسیاسی همه کشورها را تحت تاثیر قرار داده است. ناشناخته بودن و پیشبینیناپذیری شیوع کرونا،
هراس از ابتلا، مشکلات اقتصادی، قرنطینه و انزوای اجتماعی احتمال آسیبهای روانی را در دوران این همهگیری افزایش میدهد، بهطوری که فشارهای روانی این دوران همه افراد جامعه، حتی افرادی را که سابقه ابتلا به بیماریهای روحی و روانی ندارند نیز تهدید میکند. نتایج بسیاری از تحقیقات نشان داده که تعدادی از اختلالات روانشناختی ازجمله اضطراب، افسردگی، وسواس فکری-عملی، ترس، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و بیخوابی در این ایام رو به افزایش است.
محدودیتهای دوران کرونا
معصومیان درخصوص محدودیتهای دوران کرونا و تبعات روانشناختی آن گفت: قرنطینه از راههای جلوگیری از انتشار ویروس بهشمار میرود، ولی بهتبع آن افراد ارتباطات و حمایتهای روانی خانواده و دوستان را از دست میدهند و در کنار این مضرات باید از بیانگیزگی، احساس ناامیدی، خستگی روانی، بیحوصلگی و پرخاشگری هم یاد کرد. در این شرایط کودکان بهطور ویژه از نظر روانی تحت تاثیر قرار میگیرند؛ از شایعترین مشکلات درمیان آنها پرحرفی، حواسپرتی، ترس و تحریکپذیری است. همچنین عدم ارتباط دانشآموزان با همکلاسیها و دوستان، استفاده زیاد از فضای مجازی، فعالیت فیزیکی ناچیز، الگوی خواب نامناسب و محرکهای استرسزا مانند ترس از ابتلا به بیماری و مشکلات مالی و اختلافات والدین میتواند مشکلات متعددی برای کودکان و نوجوانان ایجاد کند و در این میان ممکن است به اختلالاتی مانند تیکهای عصبی، درونگرایی، پرخاشگری و منزوی شدن منجر شود. این روانشناس افزود: یکی دیگر از مشکلاتی که در دوران کرونا افزایش یافته تعارضات بین زوجین و خشونتهای خانوادگی است. دشواری قرنطینگی، فشار مالی و سایر مشکلات دیگر اختلافات زوجین را افزایش داده و تاثیرات این
اختلاف بر کودکان هم قابل چشمپوشی نیست. آنها با مشاهده اختلافات والدین از نزدیک و ارتباطات کم با دوستان در معرض افسردگی و استرسهای بسیار قرار میگیرند.
کاهش پیامدهای روانشناختی کرونا
معصومیان درخصوص راهکارهای کاهش پیامدهای روانشناختی ناشی از کرونا گفت: اگرچه مبارزه با این ویروس بهطور همهجانبه درحال انجام است ولی به دلیل محدود بودن روشهای کنترل و درمان این بیماری مهمترین راه مقابله با آن پیشگیری از ابتلا و جلوگیری از انتشار ویروس است که این مهم فقط با همکاری مردم امکانپذیر است؛ چراکه با طولانی شدن شرایط محدودیتها، مشکلات روحی و روانی بیشتر خواهد شد و گاهی تا آخر عمر همراه فرد خواهد بود. بهتر است بکوشیم با راهکارهایی هوشمندانه به تواناییهای خود بیافزاییم و این چالش را به یک فرصت تبدیل کنیم و به سلامت از این مسیر عبور کنیم و به یاد داشته باشیم انسان بدبین در هر فرصتی مشکلات را میبیند و انسان خوشبین در هر مشکلی به دنبال فرصت است. توصیههایی مثل عدم پیگیری دائمی و لحظه به لحظه اخبار مخصوصا خبرهای نگرانکننده و شایعات، ایجاد تنوع در برنامه روزانه با کارهایی مثل ورزش کردن، خواندن کتاب، تماشای فیلم و گوش دادن به موسیقی، تمرکز بر اکنون و زمان حال و پرهیز از تفکر درمورد آینده و پیامدهای اتفاقات رخ داده نشده میتواند تا حدودی موثر باشد. این روانشناس در آخر گفت: یادگیری مهارتهای زندگی
و ارتباط متقابل برای ایجاد روابط بهتر بین زوجین و تعامل بهینه با فرزندان، افزایش روابط اجتماعی از طریق تماسهای تلفنی و تصویری با دوستان و خانواده برای جلوگیری از انزوای اجتماعی، محدود کردن استفاده از شبکههای اجتماعی و فضای مجازی مخصوصا در کودکان و نوجوانان بهعلت افزایش سطح اضطراب و مخاطرات دیگر و داشتن خواب منظم و رعایت بهداشت خواب میتواند در کاهش پیامدهای روانشناختی ناشی از کرونا موثر باشد.
