برجام را حربه انتخاباتي نكنيد
آرمان ملی- علیرضا پورحسین: هیات دیپلماتیک ایران در جریان گفت و گوهای روز پنجشنبه توافق هستهای به کشورهای اروپایی،وظایف خود برای اعمال تحریمهای به اصطلاح حقوق بشری و نادیده گرفتن حمله تروریستی به سایت هستهای ایران را یادآور شد. در همین راستا معاون سیاسی وزارت خارجه عنوان کرد که تحریمهای اخیر اتحادیه اروپا به منظور تضعیف گفت و گوها در مورد برنامه جامع اقدام مشترک و توافق کلی است و اروپاییها نه تنها اقدام مهم خرابکارانه را نادیده گرفتند بلکه آنها سرگرم اعمال تحریمهای جدید علیه ایران بودند و این کاملا غیرقابل قبول است. عراقچی اظهار کرد که ما به آنها در جلسه روز پنجشنبه گفتیم که حتی تحریمهای حقوق بشری شما که دو روز پیش اعمال شد را به عنوان تحریمهای مرتبط با توافق هستهای در نظر میگیریم، زیرا دقیقا در اواسط مذاکرات وین شما تصمیم گرفتید که تحریمهایی را وضع کنید و این قطعا به معنای تضعیف مذاکرات فعلی و تضعیف برجام است. عراقچی با اشاره به تحریم های جدید گفت این یک عملکرد غیرقابل قبول اتحادیه اروپا است. پس از این نشست آنچه که رسانهها بازتاب دادهاند این است که شرکتکنندگان در جلسه روز پنجشنبه کمیسیون
مشترک برجام تبادل نظرات بسیار سختی داشتند، اما همه آنها توافق کردند که پیش روند. اگرچه هنوز اختلافاتی وجود دارد اما به نظر میرسد منافع مشترکی وجود دارد که طرفین را به جلو سوق میدهد. شاید در این مسیر آن چیزی که بیش از همه برای ایران میتواند دارای اهمیت باشد، جلوگیری از طولانیتر شدن مذاکرات است. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» گفت و گویی با اردشیر نوریان، عضو کمیسیون سیاست خارجی مجلس دهم داشته است که در ادامه میخوانید.
بزرگترین مقولهای که ایران را در مذاکرات پیش رو در وین تهدید میکند چه مواردی است؟
مذاکرات پیرامون برجام در وین باید با ملاحظاتی مورد بررسی قرار گیرد. امروز آن چیزی که باید اولویت ما در این گفت و گوها باشد این است که در داخل کشور، این مذاکرات را در راستای منافع ملی و رفع تحریمها که امروز به عنوان هدف کشور ترسیم شده است تلقی کرده و نباید این مذاکرات را دستمایه بازیهای سیاسی داخلی کرد و از آنها به ضرر و یا به نفع یک جناح استفاده کرد. باید مذاکرات را با دید ملی پیش ببریم تا ضربهای به کشور وارد نشود. این یک معضل است و امروز در عرصه داخلی و در کشور با این مشکل رو به رو هستیم. ما در ایامی قرار گرفتهایم که به انتخابات ریاست جمهوری نزدیک میشویم و کاندیدهای مختلف از جریانهای مختلف پا به این عرصه گذاشته که هر کدام نگاههای متفاوتی به موضوع برجام دارند و برای جلب نظر مردم احتمالا تفسیری و یا صحبتهایی از جنبههای مختلف برجام را مطرح میکنند که با نگاه پوپولیستی به رای مردم نزدیکتر شوند. این مساله خلاف مصالح ملی است و به ضرر کشور است و آسیبی بزرگ به ایران وارد میکند.
حدود 6 سال از توافق اولیه برجام میگذرد و امروز در ایامی قرار گرفتهایم که مجددا این احتمال وجود دارد که برجام احیا شود، اساسا این توافق را به نفع کشور میدانید؟
برجام برخلاف تصور گروه موافق و مخالف آن که بعضا دچار افراط و تفریط در این خصوص میشوند، نه فاجعه است و نه معجزه و این را بارها در مجلس دهم گفتهام. ما باید از افراط و تفریط در خصوص برجام دوری کنیم. برجام فاجعه نیست و برخلاف نظر مخالفین آن که عنوان می شود ایران با این توافق استقلال، آرمانها و عزت خود را از دست داده است، چنین اتفاقی نیفتاده است. باید توجه داشت که برجام معجزه هم نیست و قرار نیست با این توافق تمام مسائل کوچک و بزرگ کشور حل شود. ما مسائل دیگری نیز داریم که شاید اصلا ارتباطی با سیاست خارجی و یا برجام نداشته باشد و باید آنها از مسیرهای دیگری حل و فصل شود. بنابراین هرگونه نگاه افراطی و تفریطی به برجام اشتباه است و ما را دچار اشتباه محاسباتی خواهد کرد و سبب میشود تا کشور باز هم دچار مشکلاتی شود.
در مذاکرات پیش رو ایران باید با چه سیاستی وارد عمل شده و چه اهدافی را برای خود ترسیم کند؟
برای شرایط فعلی و امروز کشور ما هزینههای بسیار زیادی دادهایم و برای اینکه کشور امروز در یک ثبات باشد هزاران نفر شهید شدهاند و با این وجود باید بپذیریم که برای حیات در جامعه بینالملل در شرایط فعلی باید نسبت به کاهش تنشها و هزینه تراشیهای بیمورد برای کشور گام برداریم. ما باید این مسیر را انتخاب کنیم و در این مسیر پیش رویم. برجام نقطه آغاز این مسیر است و میتواند کمک زیادی به کشور در این عرصه کند. ما این مسیر را شروع کردهایم و باید یک تعامل منطقی و مبتنی بر درایت و حکمت را در دستور کار قرار داده و موضوعات خود را به نحوی پیش ببریم که در ذات خود هم منافع ملی و هم امنیت ملی ایران از جمله هویت، ایدئولوژی، اعتقادات و مبانی اصیلمان زیرمجموعه آنها تعریف شود و هم این موارد محفوظ ماند و هم ما ناگزیر نباشیم برای اداره کشور هزینه غیرضروری بپردازیم. این مسیر منطقی امروز در دستور کار است و شروع شده و در مقطعی نیز به نتیجه رسید اما به علت تغییرات در ساختار قدرت در آمریکا و یک رئیس جمهور افراطی در راس قدرت این کشور قرار گرفت، آنها از برجام خارج شدند و اتفاقات ناخوشایندی رخ داد. با چنین اوصافی و با توجه به اینکه در
اواخر دولت دوازدهم قرار گرفتهایم، باید گفت که دولت تمام انرژی خود را صرف این کرد تا این مسیر منطقی را طی کند، مواجه شدهایم با یک بازی پیچیده بینالمللی که طی آن کشورهای اروپایی بدعهدی کرده اند و روح و نفس برجام را نقض کردهاند و از آن خارج شدهاند و یک دنیای متلاطم مبتنی بر قدرتی که همه کشورها به فکر منافع خود هستند و میخواهند جایگاه خود را ارتقا دهند و میخواهند امتیازات بیشتری کسب کنند. در چنین جهانی بود که آمریکا برجام را نقض کرد و بدعهدی کرد. در این جهان به گونهای باید رفتار کنیم که تضییع شدن حق ایران و مظلومیت ایران به خوبی به افکار عمومی جهان نشان داده شود تا متوجه شوند که کدام طرف در این عرصه مقصر هستند. ایران باید در این ایام به گونهای رفتار کند که بهانه به دست دشمنان خود ندهیم. باید به گونهای رفتار کنیم که کانونهای قدرت از ایران در معادلات خود به صورت ابزاری و غیرمنطقی استفاده نکنند. منافع کشور باید در اولویت ما قرار گیرد. باید به جهان ثابت کنیم که به دنبال انرژی صلح آمیز هستهای هستیم و هدف ما علمی است. این اقدام هم به جایگاه کشور کمک میکند و هم روحیه ملی را تقویت میکند و هم جایگاه
ایران را ارتقا میدهد و هم عزت کشور را حفظ میکند.
در راستای تحقق منافع ملی و اصولی که ذکر کردید در وین باید با چه روشی پیش رفت؟
امروز ما در وین با شش کشور مواجه هستیم که یکی از این کشورها ایالات متحده است که تخلف کرده و برجام را نقض کرده و از آن خارج شده است. امروز با توجه به مواضع منطقی ایران دیگر به طرفهای مقابل نمیتواند اعتماد کند زیرا آنها این توافق را برهم زدهاند و در ابتدا آنها به تعهدات خود عمل نکردهاند. ایران نباید به گونهای رفتار کند که صورت محق کشورمان که در این سالها قربانی فشار اقتصادی و تروریسم و جنگ بوده است، از دست رود و جای شاکی و متشاکی عوض شود. در وین باید مدبرانه عمل کرد اما نه به گونهای که موضع حق ما از دست رود. ایالات متحده و اتفاقاتی که در آن در این روزها رقم میخورد را نباید نادیده گرفت. امروز در این کشور هم افرادی حضور دارند که تاکید دارند این کشور باید به برجام بازگردد و هم افرادی حضور دارند که به شدت مخالف برجام هستند و در مسیر احیای آن موانعی ایجاد میکنند. کانونهای قدرت دیگری در ایالات متحده وجود دارد که فارغ از جناحهای این کشور است که امروز مخالف برجام هستند و مهمترین آنها لابی صهیونیستی است. از سوی دیگر کشورهای عربی منطقه نیز با توجه به اهرمهای اقتصادی که در دست دارند در حال وارد کردن فشار
به دولت بایدن هستند تا برجام را احیا نکند. خرابکاریها و صرف هزینههای گزاف از جمله اقدامات دیگری است که در منطقه رقم میخورد تا ایران به نتیجه نرسد. ایران اگر فرصت را در این مذاکرات از دست بدهد و یا اجازه بدهیم که مذاکرات فرسایشی و یا طولانی شود، قطعا فشارهای سنگینی را که تحمل کردهایم، بیفایده میشود و شاید حتی نتوانیم حقانیت خود را اثبات کنیم. باید توجه کرد که امپراطوری رسانهای جهان امروز در دستان ایران نیست و مخالفین ایران این عرصه را مدیریت میکنند و با ایجاد فشار روانی بار دیگر چهره ایران را در جهان وارونه نشان میدهند و ایران را نقض عهد کننده ترسیم میکنند. نباید فرصت را به این کشورها داد تا چهره ایران را وارونه نشان دهند. نباید اجازه دهیم ایران هراسی بار دیگر به نتیجه رسیده و با استفاده از آن علیه ایران اقداماتی انجام دهند. ما هیچوقت به دنبال سلاح هستهای نبودهایم و این مسیر را عقلا و منطقا انتخاب کردهایم. همکاری گسترده فراپادمانی که ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته و اجازه داده است تا هر لحظه آنها بخواهند از هر مکانی بازدید کنند، نشانه حقانیت ایران است. ما به تمامی تعهدات خود ذیل
برجام عمل کردهایم و عهدشکن آمریکا بوده است و آنها باید برگشته و باید با سرعت به برجام برگردند.
طرفهای دیگر برجام از چه ابزاری برای مخدوش کردن چهره ایران در مذاکرات احتمالا استفاده میکنند؟
امروز در منطقه مانعتراشیهای رندانه در دستور کار قرار گرفته است و ایران باید به شدت مراقب این موارد باشد. اتفاقی که در نطنز رخ داد یک اقدام دردسرساز بود که یک کودک لج باز به نام رژیم صهیونیستی آن را انجام داد. بیشترین لطمه و بیشتر فشار با احیای برجام به این رژیم وارد میشود و به همین علت دست به کار شده است تا اجازه ندهد این اتفاق رقم بخورد. امروز رژیم صهیونیستی تمایل ندارد تا تنش از روابط میان ایران و آمریکا برچیده شود و یک تعامل محترمانه شکل گیرد. علاوه بر این رژیم امروز امارات و عربستان نیز تمایلی به احیای برجام و جایگزین شدن دیپلماسی به جای تنش را ندارند و میخواهند ایران را منزوی کنند. از پیش از مذاکرات وین نیز مشخص بود که محور عبری عربی اجازه نمیدهد تا به راحتی دولت بایدن به برجام بازگشته و قطعا مانع تراشی میکنند و قطعا در ادامه نیز اقدامات خرابکارانه آنها نیز ادامه دارد. این نکته مغفولی است که همواره مخالفین داخلی برجام به آن توجه نمیکنند. زمانی که این مخالفتهای کشورهای عربی و صهیونیستها را مشاهده میکنیم متوجه میشویم که مخالفتها با دولت در داخل کشور برای احیای برجام منطقی نیست. برخی در
داخل منافع ملی را با این مخالفتها به مسلخ برده و کار را از داخل سخت میکنند. برای اینکه امروز ما به منافع خود برسیم و امتیاز به غرب ندهیم، باید از درون متحد شده و مذاکرات را به سرعت پیش ببریم. اقدام دولت برای افزایش سطح غنی سازی به 60 درصد نشان داد که ما از موضع ضعف به موضوع نپرداختهایم و اقدامات خرابکارانه نمیتواند مسیر ایران را مخدوش کند. ممکن است در روزهای آینده نیز عملیات خرابکارانه در ایران انجام شود و باید هوشیار بود زیرا با هدف ایجاد اختلاف در داخل کشور این رقم میخورد تا دولت مجبور شود میز مذاکره را ترک کند. باید عرصه هوشمندانه مدیریت شود. چین و روسیه میدانند که هدف قرار دادن کشتی و خرابکاری در نطنز ایجاد مانع در مسیر صحیح دیپلماسی است و به همین علت این کشورها امروز نیز بر مسیر حل مشکل به صورت سریعتر تاکید دارند. ما نباید وقت را از دست بدهیم. باید از موضع قدرت برخورد کنیم و نباید اجازه دهیم که افکار جهانی علیه ما موضع گیری کنند. اگر اقدام دیگری علیه ایران انجام دادند باید متناسب و بلافاصله جواب داده شود و نباید پاسخ را با فاصله داد. مجموعه این اتفاقات سبب میشود تا ایران بتواند در وین موفق
باشد و هرچه سریعتر جهان را مجاب کند که باید تحریمها علیه ایران لغو شود. روزهای حساسی در پیش است و باید تحرکات کشورهای منطقه نیز به خوبی رصد شود زیرا هر لحظه ممکن است یک عرصهای برای ایران ترسیم شود تا ایران را در آن گرفتار کنند.
