تخريب مذاكرات وين؛-تهران چه پاسخی دهد؟
آرمان ملی- امید کاجیان: از همان لحظهای که خبر اتفاقی دوباره در سایت نطنز منتشر شد با توجه به رخداد مشابه در سال گذشته دراین سایت و همینطور ترور فخریزاده، موضوع خرابکاری و نفوذ اولین مسئلهای بود که در نگاه اول ذهن هر مخاطبی را به خود مشغول میساخت. هرچند که مقامات ایران در ابتدا تلاش داشتند تا بهصورت قطره چکانی و البته محتاطانه پیرامون سانحه مجدد در نطنز اظهار نظر کنند؛ آنها ابتدا از حادثه و قطع برق تأسیسات سخن گفتند، اما چند ساعت بعدتر اظهاراتشان این را نشان میداد که اتفاق خیلی فراتر از این حرفهاست. از اخلال در سانتریفیوژها سخن به میان آمد و بعد هم گفتند یک انفجار صورت گرفته. در این میان البته بهوضوح درباره میزان خسارتها سخنی به میان نیامده است. با اینحال شنیدن این خبر و روز بعد آن خبر، اینکه کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی سروپایش در بازدید از تأسیسات شکسته گمانهزنیها را بیشتر کرد. برخی ادعا میکنند دست کم ٩ماه طول میکشد که تولید اورانیوم غنیشده نطنز بازیابی شود. روزنامه نیویورک تایمز از قول دو مقام اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل نوشته است که این سانحه با انفجاری بزرگ رخ داده است که کاملا
سیستم برق مستقل و شدیدا تحت حفاظت داخلی را که تامینکننده برق سانتریفیوژهای زیرزمینی است تخریب کرده. این مقامات که میخواستند نامشان فاش نشود، مدعی شدند که این انفجار ضربهای محکم به توان ایران برای غنیسازی اورانیوم وارد کرده است و دست کم نه ماه طول میکشد که تولید اورانیوم غنیشده نطنز بازیابی شود. بااینحال علیاکبر صالحی میگوید که بیشاز 50درصد عملیات را بهسرعت بهحالت اول برمیگردانند. زمان که گذشت انتشار خبر حمله عمدی به این سایت مسجل شد و آن را تروریسم هستهای خواندند. این پایان کار نیست. نقش اسرائیل در این زمینه واضح است. حتی مقامات اسرائیلی نیز تلویحا نقش خود را در این زمینه تایید میکنند. مثل اینکه گفتهاند اسرائیل نمیتواند برای امنیت خود منتظر کسی باشد. مقامات ایران نیز بعد از این، موضوع را تایید کردهاند. خطیبزاده سخنگوی وزیر خارجه دراینباره میگوی : حادثه نطنز میتوانست فاجعه بیافریند اما هیچ آسیب انسانی یا محیط زیستی نداشت. سانتریفیوژهایی که از مدار خارج شدند از نوع IR1 بودند؛ با سانتریفیوژهای پیشرفته جایگزین میشود. اما واکنش ایران درقبال حملات اسرائیل چه خواهد بود، جواب در این زمینه
صریح و مشخص نیست. خطیبزاده اظهار میکند پاسخ ایران انتقام از تلآویو در زمان و مکان خودش است. اینکه در زمان روز ملی فناوری هستهای و روی کار آمدن سانتریفیوژهای جدید چنین حملهای به نطنز شده برای بسیاری عجیب است، اما عجیبتر برای بسیاری این است که اسرائیل در ترور فخریزاده نیز کامیاب بود و البته در حمله و انفجار قبلی در نطنز نیز نقش آنها برای بسیاری غیرقابل انکار است اما باز هم مقامات در مورد آن حادثه نیز اعلام کردند که به دلیل مسائل امنیتی قصد ندارند بسیاری از مسائل و اطلاعات را فاش کنند. بسیاری اقدام اخیر اسرائیل را نتیجه بهثمر نشستن مذاکرات وین میدانند و رفع تحریمها و اینکه این نشانهای است از اینکه به زودی قرار است اتفاقاتی بیافتد که اسرائیل را خوش نمیآید. ازاینرو به این نتیجه رسیده که برای امنیت خود نباید منتظر بایدن باشد و با چنین حملاتی عملا موضوع را بخواباند. اتفاقات سهگانه دوبار حمله به نطنز و ترور فخریزاده در ایران درحالی طی یک سال صورت میگیرد که پیشتر برخی مسائل شکبرانگیز نیز در ایران رخ داده بود. مثل فعال شدن صدای آژیر خطر از غرب تهران برای دوبار طی ماههای اخیر. که هر دوبار بسیاری
از مشکوک بودن ماجرا سخن میگفتند، دفعه اول از اتصال برق در یک سازمان خاص سخن گفته شد و دفعه دوم گفتند تست سازمان انرژی اتمی بوده است هرچند که در هر دوبار شائبات دیگری هم در مورد اتفاقاتی خاص در آسمان ایران مطرح شده بود. بهغیر از اینها اما حملات متعددی که دو طرف به کشتیهای یکدیگر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم ازطریق نیروهای نیابتی و... داشتهاند را نیز باید اضافه کرد که آخرینش همین حمله کمتر از یک هفته پیش به کشتی ایرانی ساویز ازسوی اسرائیل بود. موضوعی که نشاندهنده اوج تنشها دراین باره است. طرفداران مذاکرات وین میگویند ایران به واسطه این حملات نباید در دام بیافتد و با اقداماتی متقابل مذاکرات اخیر را در وین بیسرانجام کند و ازسویی بعضی دیگر میگویند این حجم از حملات بدون پاسخ، حکومت ایران را بیعمل جلوه خواهد داد و در این راستا تهران قطعا باید پاسخی متناسب بدهد. اما این پاسخ تا کجا میتواند جدی باشد و چه نتیجهای خواهد داشت؟
تصمیم بزرگ مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل بینالملل دراینباره به «آرمان ملی» میگوید: آنچه که سیگنالهای موجود نشان میدهند، به چالش کشیدن تهران در ادامه حرکات تهاجمی اسرائیل در کنار اتفاقاتی است که در سوریه و عراق وجود دارد. هرچند بعضی از اقدامات در هالهای از ابهام و تردید و به تلآویو نسبت داده میشود، اما اقدام اخیر، آشکارا اسرائیل و تهران را مورد حمله قرار داده است. نیروگاه نطنز و حملات مشابه به مراکز هستهای تهاجمهای معنادار و هدفمند به کشتیهای نفتکش ایرانی تهران را کاملا به چالش میکشد. وی افزود: اعلام رسمی این حمله به معنای این است که نتانیاهو در سالگرد تأسیس رژیم حاکم برتلآویو و موضعگیریهای مسئولان نظامی امنیتی ازجمله رئیس ستاد ارتش و رئیس اطلاعات اسرائیل در ارتباط با تهران و همچنین اعلام برنامه عملیاتی در برخورد با حرکت ایران در منطقه چنین میکند. مزید برآن اقدامات تلآویو در چارچوب ترور دانشمندان و یا مدیران هستهای ایران است که بر این پرونده افزودهاند. از این جهت باید گفت اسرائیل اکنون با زبان نتانیاهو براین نکته تاکید کرد که این رژیم اکنون خود را بهعنوان قدرت اول منطقهای میشناسد و دشمن
استراتژیک اخیر خود را با توجه به موضعگیریهای تهران رسما ایران اعلام میکند، با توجه به اعلام رسمی ایران مبنیبر عدم شناسایی اسرائیل بهعنوان یک کشور و برخورد با تلآویو، اسرائیل اقدامات تحریکآمیزی انجام میدهد، اما ایران در قبال حرکت اسرائیل شکیبایی پیشه کرده است. به نظر میرسد لبههای اصطکاک تهران تلآویو با اقدامات اخیر تلآویو علیه تهران به نقطه حساس نزدیک شده است بهگونهای که افکار عمومی در سطوح گوناگون اکنون منتظر نحوه برخورد ایران براساس تهدیدهای انجام یافته از سوی سران تهران علیه تلآویو است، چرا که پیش از این بارها اعلام شده در صورت هرگونه اقدام تلآویو علیه تهران، تهران به سرعت و با تمام قدرت واکنش نشان میدهد اما این در حالی است که اکنون تهران میخواهد با روی کارآمدن دولت بایدن زمینههای مذاکره با آمریکا را نیز مورد توجه قرار دهد. اگر چه در تهران در این باب دیدگاهها متفاوت است و جناحهای سیاسی راستگرا در ایران قائل به خروج کامل ایران از برجام و مذاکره با واشنگتن هستند اما به هر تقدیر در نشست اخیر 1+5آمریکا نیز حضور مجدد پیدا کرده است و به نظر میرسد دولت روحانی با وجود مصوبه مجلس در این
مذاکرات شرکت کرد با توجه به مجموع این معانی به نظر میرسد تهران در بافت موقعیتی ناشی از این تحرکات اسرائیل باید یک تصمیم بزرگ اتخاذ کند .
