شاخص به کدام سمت می رود؟

شاخص کل بورس در اولین روز معاملاتی سال 1400، ابتدا شاهد افت نیم ساعتی‌ای بود، که با جمع شدن صف فروش برخی نماد‌ها از جمله ملی مس ایران، شاخص روند رو به رشد گرفت. در ادامه روز معاملاتی با تشکیل صف خرید در نماد‌های مانند خودرو و خساپا، موج حمایتی برای پایان مثبت شاخص شکل گرفته و معامله گران با این باور رسیدند که قرار نیست، بورس نوروز را با افت آغاز کند و این روند رو به رشد تا پایان بازار ادامه‌دار بود و نهایتا شاخص مثبت اولین روز سال جدید را پشت سر گذاشت. بیشترین ارزش معاملات در اولین روز بهاری مربوط به نماد‌های شتران، خساپا و شپنا بود که ارزش معاملات آنها به ترتیب 431 ، 354 و 331 میلیارد تومان بود. هم‌چنین بیشترین حجم معاملات مربوط به نماد‌های خساپا و خودرو بود که به ترتیب در این نماد‌ها 1.44 میلیارد، 878.22 میلیون برگه سهم مورد معامله قرار گرفت. در انتهای تایم معاملاتی، تعداد 265 نماد در صف فروش و 86 نماد در صف خرید قرار داشتند که ارزش کلیه صف‌های فروش 2226 میلیارد تومان و ارزش کلیه صف‌های خرید 315 میلیارد تومان بود. بیشترین درصد افزایش قیمت مربوط به نمادهایی همچون وساخت، سمازن، سیمرغ، دتوزیع، وملی و رافزا بود که همگی رشد 6 درصدی را تجربه کردند. بیشترین درصد کاهش قیمت نیز مربوط به نماد‌هایی همچون کساوه، ثزاگرش، وثخوز، سفارود، لپیام و ثنظام بود که به ترتیب 5.3، 5، 5، 4، 4 و 4 درصد کاهش قیمت را تجربه کردند. شاخص اولین روز بهاری خود را مثبت سپری کرد در حالی که بهار گذشته شاخص بورس رکود دار بود. بهار 99 بازار رشد بی سابقه‌ای را تجربه کرد و تعداد زیادی از سرمایه‌گذارانی که در بازار سرمایه فعالیت داشتند توانستند هم پای بازار کسب سود کنند. اما در اواسط تابستان 99 بازار با شروع ریزش همراه شد و روندی نزولی به خود گرفت به گونه‌ای که سرمایه‌گذاران تازه‌وارد دچار ضرر و زیان بالایی شدند که این رخداد سبب از بین رفتن اعتماد بسیاری از سرمایه‌گذاران شد. سال گذشته، شاهد عرضه صندوق‌های دولتی همچون دارا یکم و پالایش یکم بودیم. صندوق دارا یکم را عمده نماد‌های بانکی و بیمه‌ای تشکیل داده و صندوق پالایش یکم را نیز نماد‌های پالایشی شپنا، شتران، شبندر و شبریز تشکیل داده‌اند و این دو صندوق از دلایل اصلی رشد نمادهای بانکی، بیمه‌ای و پالایشی در بهار قبل بودند. حالا این سوال مطرح است که آیا رشد و اتفاقات سال گذشته در بهار 1400 هم تکرار خواهد شد؟ دولت به عنوان بازیگر اصلی بازار سرمایه، بخشی از کسری بودجه 99 را از طریق بازار سرمایه جبران کرد و پس از دستیابی به هدف خود که تامین مالی از بازار سرمایه و جبران کسری بودجه بود، آن‌چنان که باید، از بازار سرمایه حمایت نکرد به گونه‌ای که از اواسط مرداد تا به امروز برخی نماد‌ها اصلاح بیش از 50 درصدی را نیز تجربه کرده‌اند. یکی از راه‌های ثبات بازار سرمایه و جلوگیری از ریزش بیشتر قیمت‌ها را می‌توان حمایت مجدد دولت فعلی از بازار سرمایه دانست.بازار سرمایه در صورت ثبات می‌تواند اولین گزینه سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران و تامین مالی شرکت‌ها باشد. ثبات و حمایت های به جا و درست دولت نه تنها سرمایه گذاری در بورس را حمایت خواهد کرد بلکه درصورت تحقق این مهم، بسیاری از صنایعی که امروز با کمبود نقدینگی لازم، مواجه اند، به حیات و رشد خود ادامه خواهند داد. صنایعی که امروز در ورطه ورشکستگی قرار دارند و با توجه به فرسودگی تجهیزات و ماشین آلات در آستانه مرگ قرار گرفته‌اند. یکی از قوانین جدیدی که این اواخر برای جلوگیری از ریزش هرچه بیشتر بازار وضع شد، دامنه نوسان نامتقارن بود. قانونی که مورد تایید عده‌ای از فعالان بازار بود اما بسیاری دیگر از صاحب نظران حوزه مالی و سرمایه‌گذاری این رخداد را دخالت در مسیر طبیعی بازار و حتی عامل تشدید ریزش می‌دانستند. دامنه نوسان نامتقارن از منفی 2 درصد تا مثبت 6 درصد، تنها سرعت ریزش را کاهش داد و نه تنها موجب جلوگیری از ریزش بازار نشد، بلکه ادامه اصلاح را فرسایشی‌تر کرد. استفاده از این ابزار زمانی می‌تواند موثر باشد که قصد قانون گذاران حبس نقدینگی به مدت محدود باشد. مسئولان و قانونگذاران با اصلاح دامنه نوسان، به پاشنبه آشیل بورس که همان نقدشوندگی است، خلل زیادی وارد کردند. از جمله اقدامات موثر دیگر که می‌توانست ثبات بیشتری به بازار داده و از ریزش بازار تا‌حدودی جلوگیری کند، انتشار اوراق اختیار فروش تبعی، خزانه کردن سهام و تزریق منابع صندوق تثبیت بازار است که آن‌چنان که باید به این روش‌ها توجه نشد و شاهد ریزش بازار تا سطوح کنونی هستیم. امید است که عواملی نظیر چشم‌انداز مثبت عمده فعالان، بازگشت اعتماد نسبی به بازار، تزریق مجدد نقدینگی حقوقی‌ها، نسبت‌های P/Eپایین برخی شرکت‌ها و نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری در ایام آتی موجب بهبود بازار شده و حداقل شاهد ریزش مجدد بازار نباشیم.