سالمندان در محاصره استرس کرونا

روانشناس بالینی گفت: عدم مراجعه به بیرون از منزل به علت هراس از ابتلا به کرونا و نیز پرهیز بسیاری از فرزندان از دیدار والدین به خاطر انتقال ویروس به آنها، پدر و مادرهای سالمند را در وضعیت تلخی قرار داده و «آشیانه خالی» را برای آنها رقم زده است. پیمان دوستی با بیان اینکه از سال گذشته ویروس کرونا جامعه جهانی را درگیر یک همه گیری کرد و ایران نیز از این همه‌گیری مستثنی نبود، افزود: نگرانی‌های اولیه پاندمی این ویروس، معطوف به توان سیستم درمانی برای روبه‌رو شدن با سیل عظیمی از بیماران جسمی ناخوشایند بود. وی ادامه داد: این موضوع در ایران نیز مثل بسیاری دیگر از کشورهای جهان، اولین اولویت توجه بود زیرا در مواجهه با بحران، طبقه‌بندی نیازها و اولویت‌بندی مداخلات مد‌نظر قرار می‌گیرد. این روان‌درمانگر خاطرنشان کرد: با این حال، محققان معتقدند توجه به ابعاد روانشناختی این پاندمی مورد غفلت واقع شده است. وی تصریح کرد: شیوع کرونا یک بحران به تمام معنا ایجاد کرده بود و اخبار ضد و نقیض، ترسی غیر‌قابل‌انکار به همراه داشت. گزارش‌های اولیه سازمان بهداشت جهانی نیز حاکی از آن بود که سنین بالا و داشتن بیماری‌های زمینه‌ای، جزو عوامل پر خطر بوده و دارای نرخ بالاتری نسبت به جمعیت عمومی از مرگ و میر را دارا است. دوستی بیان کرد: تبلیغات رسانه‌های مجازی نیز بر این محوریت می چرخید که نگران نباشید، سالمندان آسیب‌ می‌بینند نه شما جوانان، به شکلی که انگار جان سالمندان اهمیت نداشت و ناچیز شمرده می‌شد.

رابطه معکوس افزایش‌ سن با فاجعه‌پنداری

این روانشناس با بیان اینکه بر اساس این اخبار منتشره، انتظار اولیه ما این بود که سالمندان نرخ بالاتری از فاجعه‌پنداری و احساس درماندگی را تجربه کنند، ادامه داد: با این حال در پژوهشی که توسط من و گروهی از همکارانم در اسفند سال ۹۸ همزمان با اعلام شیوع ویروس کرونا صورت گرفت، مشخص شد این فرضیه چندان مورد تایید نیست. وی گفت: یافته ها حاکی از آن بود که با وجود همه اخبار ضد و نقیض واصله درباره ویروس کرونا، افزایش سن رابطه معکوسی با فاجعه‌پنداری و احساس درماندگی داشت. به شکلی که جوان‌ترها بیشتر از سالمندان احساس درماندگی می‌کردند. این روان‌درمانگر تصریح کرد: مشابه این پژوهش در سایر کشورها نیز صورت گرفت و به عنوان مثال یافته‌های نیز نشان می‌دهد، در دوران پاندمی کرونا، استرس ادراک شده دانشجویان جوان بیشتر از جمعیت عمومی بوده است. وی با بیان اینکه به نظر می رسد آنچه در دوران پاندمی کرونا، موجب آسیب‌های روانشناختی به سالمندان می‌شود، ترس از بیماری و مرگ نیست، تاکید کرد: کارشناسان به این نتیجه رسیده‌اند که قرنطینه و عوامل استرس‌زای همراه با بیماری کرونا (نه ترس از خود بیماری) با نتایج منفی زیادی در خصوص بهداشت روانی همراه است و اختلال سازگاری با نرخ 9/22 درصد، بالاترین نرخ بیماری‌های روانی پدید آمده مرتبط با قرنطینه در دوران پاندمی را به خود اختصاص داده است. دوستی گفت: طبق نتایج حاصله از تحقیقات، اختلالات اضطرابی و افسردگی نیز به ترتیب در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند، اما همچنان اختلال سازگاری دارای بالاترین نرخ نتایج ناگوار منفی دوران پاندمی است.