فیلمنامه بدون پژوهش عمق ندارد

پوران درخشنده کارگردان سینمای ایران معتقد است: برخلاف تصور نسبتا رایج، تحقیق و پژوهش تنها مختص به یک کار تاریخی نیست. فیلمنامه هر فیلمی وقتی براساس یافته‌های پژوهشگرانه نوشته می‌شود، عمق پیدا می‌کند. پوران درخشنده کارگردان مطرح سینمای ایران که ردپای تحقیق و پژوهش در آثار اجتماعی که ساخته مشهود است، درباره اهمیت پژوهش در آثار سینمایی گفت: نقش پژوهش به‌خصوص در فیلم‌های اجتماعی بسیار مهم است، چراکه فیلمساز باید بدین وسیله نموداری از مسائل مختلفی که جامعه با آن درگیر است را رسم کند و بر آن اساس در یک اثر، درباره آنها صحبت کند. وی با تاکید بر اینکه پژوهش در آثار سینمایی باید جدی گرفته شود، افزود: تمام فاکتورهایی که برای عمق پیداکردن یک فیلمنامه لازم است باید از طریق پژوهش به‌دست آید. پژوهش میدانی، کتابخانه‌ای و کارشناسی انواع مختلفی از پژوهش هستند که طبق نیاز هر اثری باید به آنها پرداخته شود. البته که هر سه این روش‌ها بسیار مهم هستند و باید رعایت شوند تا فیلمنامه‌نویس یا فیلمساز در نهایت بتواند به نتیجه مطلوبی برسد. درخشنده درباره تجربیات شخصی خود در زمینه پژوهش در فیلم‌هایی که ساخته اظهارداشت: در کارهای خودم اصولا بر همین اساس جلو می‌روم، زیرا من معتقدم پژوهش است که راه من را باز می‌کند و مسیر درست را نشانم می‌دهد. نمی‌شود بدون هیچ تحقیقی تنها براساس یک آیتم جلو رفت و فکر کنیم که می‌شود با آن یک اثر عمیق خلق کرد. همه مسائل و آسیب‌های اجتماعی روابط علت و معلولی دارند، نمی‌توان فقط به‌دنبال معلول راه افتاد و فیلم‌ ساخت. نقش پژوهش در در اثر سینمایی انکارناپذیر است چراکه یک فیلمساز باید اثرش را براساس یک واقعیت اجتماعی بسازد که از همه زوایا به آن نگاه کرده است. فیلمنامه یک فیلم وقتی براساس یافته‌های پژوهشگرانه نوشته می‌شود عمق پیدا می‌کند.

باید همه طیف‌های جامعه‌ را بشناسیم

درخشنده در بخش دیگری از صحبت‌هایش یادآور شد: نکته مهم دیگری که باید به آن توجه شود این است که برخلاف تصور نسبتا رایج، تحقیق و پژوهش تنها مختص به یک کار تاریخی نیست، شما در یک فیلم کودک و نوجوان هم باید براساس اصل تحقیق جلو روید. نمی‌شود از دنیای کودک حرف زد ولی او را نشناخت و ندانست که او به چه موضوعاتی علاقه‌مند است. اینکه از چه خاستگاه و با چه روانشناسی به دنیای کودک می‌پردازیم تا اندازه‌ای مهم و تاثیرگذار است که باید با تحقیق درباره‌ همه جزئیات در این مسیر جلو رفت. وی ادامه داد: در موضوع پژوهش چند فاکتور بسیار مهم وجود دارد که پیش‌تر به آنها اشاره کردم، اما دوباره تاکید می‌کنم هر سه بعد از پژوهش برای ساخت هر اثر لازم است. این مساله مهم را فقط مختص یک فیلم تاریخی نمی‌دانم و به‌نظرم چنین نگاهی کاملا اشتباه است. در زمان معاصر هم در هر زمینه‌ای نیازمند پژوهش هستیم. ما یا برای خانواده، یا جوانان و نوجوانان، یا کودکان و یا افراد عام جامعه فیلم می‌سازیم. پس باید همه طیف‌های مختلف جامعه‌ را بشناسیم و این شناخت جز از طریق تحقیق و پژوهش، مطالعه، فیلم دیدن و به‌طور کلی پیگیر و جست‌وجوگر بودن به‌دست نمی‌آید.