کالبدشکافی مشارکت حداقلی یا حداکثری

آرمان ملی: بحث مشارکت حداقلی و مشارکت حداکثری پس از انتخابات مجلس یازدهم شکل جدی‌تری به خود گرفته به گونه‌ای که بسیاری از چهره‌های سیاسی، اعم از اصولگرا و اصلاح‌طلب بر این نکته تاکید کردند که مردم دارای بی‌تفاوتی شده‌اند؛ به همین دلیل علاقه‌ای به مشارکت در پای صندوق‌های رأی ندارند. از طرفی برخی از چهره‌های سیاسی اصولگرا همچون عبدا... گنجی و سیدمحمد حسینی، لزوم در دستورکار قرار دادن چرایی مشارکت کم مردم در انتخابات مجلس 98 را مطرح کردند. این ابراز نگرانی‌ها پس از اسفندماه سال گذشته تاکنون ادامه دارد، ابراز نگرانی‌هایی که به نظر می‌رسد به دغدغه‌ مشترک جریان‌های سیاسی تبدیل شده، اما در این میان بسیاری از اصلاح‌طلبان نظر دیگری دارند؛ به باور آنها، اصولگرایان تنها می‌توانند در شرایط مشارکت حداقلی پیروز شوند اما اگر مشارکت، بالا باشد یقینا اصلاح‌طلبان برنده انتخابات خواهند بود. مهدی آیتی، چهره سیاسی اصلاح‌طلب، با بیان اینکه خواست اصولگرایان در این است که مشارکت کمتر از 50 درصد باشد، گفت: «هر دو انتخابات ریاست‌جمهوری و انتخابات شورای اسلامی شهر و روستا در سال آینده، با مشارکت بسیار پایین مردم برگزار خواهد شد و از این مساله هم تنها جناح‌های سیاسی اصولگرا خوشحال هستند چراکه تجربه نشان داده، هرگاه مشارکت مردم بالاتر از 50 درصد باشد اصلاح‌طلبان برنده می‌شوند؛ در مقابل هرگاه مشارکت مردم کمتر از 50 درصد باشد اصولگرایان برنده می‎شوند.» به گفته آیتی، «اصولگرایان همان گونه که در مجلس یازدهم، اکثریت مجلس را به دست گرفتند و آن را فتح کردند ریاست‌جمهوری 1400 و شورا‌های اسلامی شهر و روستا را هم فتح خواهند کرد». پیش از مهدی آیتی، بسیاری از چهره‌های سیاسی اصلاح‌طلب همچون مرتضی مبلغ و غیره بر این گزاره تاکید می‌کنند که هر چه مشارکت مردم در پای صندوق‌های رأی کمتر باشد اصولگرایان برنده می‌شوند؛ گزاره‌ای که همواره از سوی اصولگرایان رد شده است. حمیدرضا ترقی، چهره سیاسی اصولگرا، بر این باور است که یقینا هیچ اصولگرایی معتقد به کاهش مشارکت نیست و همه به دنبال مشارکت بالای مردم در انتخابات هستند. این تحلیل که اصولگرایان در مشارکت کم موفق می‌شوند، تحلیل نادرستی است! او در پاسخ به این سوال که آیا مشارکت بالا صرفا به معنای پیروزی اصلاح‌‎طلبان و شکست اصولگرایان است به برنا گفته است: «نخست اینکه مشارکت مردمی بالا، خواسته نظام و رهبری و ثانیا ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای کشوری است که متکی به آرای عمومی ملت است. بنابراین نباید موفقیت یا عدم موفقیت یک جریان سیاسی را در کاهش مشارکت یا افزایش مشارکت، تحلیل کرد.» مهدی آیتی و برخی دیگر چهره‌های سیاسی اصلاح‎طلب، طرح مشارکت حداکثری از سوی اصولگرایان را صرفا شعاری و تبلیغاتی می‌دانند اما در مقابل اصولگرایان، حملات اصلاح‌طلبان به خود را ناشی از ضعف‌های آنها به دلیل نداشتن کاندیدا به ویژه کاندیدای رأی‌آور می‌دانند. به بیانی دیگر، بسیاری از چهره‌های سیاسی اصولگرا همچون اسدا... بادامچیان و حمیدرضا ترقی از موتلفه‌ای‌ها و همچنین مصباحی‌مقدم از جامعه روحانیت مبارز و همچنین مهدی چمران و برخی طیف‌های دیگر اصولگرایی همواره از مشارکت حداکثری دفاع کرده و اصلاح‌طلبان را به این متهم کردند که آنها چون کاندیدا رأی‌آوری ندارند، مشارکت مردم و بحث ردصلاحیت‌ها را بهانه‌ کرده‌اند. مهدی چمران، نایب‌رئیس پیشین جمنا، در گفت‌وگویی به این مساله اشاره کرده و گفته است: «ردصلاحیت اصلاح‌طلبان را بهانه می‌دانم به بیانی دیگر، نگرانی آن‌ها ردصلاحیت نیست، چون بسیاری از نامزد‌های اصلاح‌طلب در انتخابات یازدهمین دوره مجلس تایید صلاحیت شدند، ولی رای نیاوردند». درحالی‌که به گفته مهدی چمران، مشکل اصلاح‌طلبان رأی‌آوری کاندیداهایشان است اما به نظر می‌رسد دشواری اصولگرایان، مساله تکراری وحدت است، به وحدت نرسیدن آنها به ویژه بر سر کاندیدای واحد است. در واقع دوگانه شورای ائتلاف و شورای وحدت به باور بسیاری می‌تواند، آرای اصولگرایان برای انتخابات ریاست‌جمهوری را شکسته و برای آنها تجربه سال 96 را تکرار کند و آنها را مجددا بازنده کند هر چند آنها به وحدت دقیقه نودی می‌رسند. اما به نظر نمی‌رسد برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده، حتی وحدت دقیقه نودی آنها هم مساله مطلوبی باشد. همچنین «احمد کریمی اصفهانی»، عضو جبهه پیروان خط امام و رهبری، نیز به دو مساله پیش رو در جریان اصولگرایی توجه کرده و به برنا گفته است: «دو مساله مهم است؛ یکی وحدت و دیگری عدم تخریب در نتیجه باید ببینیم همه به وحدت می‌رسیم یا اینکه نهایتا باید به وحدت حداکثری اکتفا کنیم.»