انواع قند میوه‌ها و مکانیزم جذب آن

قند میوه‌ها هم اگر خیلی زیاد به بدن برسد ممکن است خطراتی را برای ما داشته باشید. در این مقوله به بررسی میزان قند موجود در میوه‌ها و انواع آن می‌پردازیم. میوه‌ها حاوی بسیاری از موادمغذی هستند و اگر می‌خواهید قند بخورید، میوه بهترین انتخاب است. خبر خوب این است که میوه‌هایی که میزان قند پایینی دارند، حاوی بالاترین میزان مواد مغذی هستند، از جمله آنتی‌اکسیدان‌ و سایر موادمغذی. از طرف دیگر، برخی افراد قند میوه را بهتر از مواد دیگر هضم و پردازش می‌کنند. اگر شما فردی هستید که به رژیم کم کربوهیدرات خوب پاسخ می‌دهید، باید مراقب باشید. درست است که سلول‌های ما به قند (گلوکز) نیاز دارند تا زنده بمانند، اما مصرف بیش از اندازه قند می‌تواند موجب مشکلات زیادی برای سلامتی بشود. قند اضافی، حاوی هیچ ارزش غذایی مفیدی نیست و تنها نتیجه‌ای که دارد، پوسیدگی دندان‌ها، دیابت و چاقی است. قند میوه‌ها از نظر مقدار، شامل سه گروه هستند: گروه اول میوه‌های کم قند شامل گریپ‌فروت، خربزه، توت‌فرنگی. گروه دوم میوه‌های با قند متوسط مانند سیب، زردآلو، انجیرتازه، توت، نارنگی، پرتقال، هلو، شلیل، گلابی، آناناس، آلو، گوجه، کشمش پلو. گروه سوم میوه‌های پرقند مانند خرما، انگور، خرمالو، موز. حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد از کالری مورد نیاز روزانه انسان به توسط مواد قندی تامین می‌شود. قندها مهمترین مواد سوختنی بدن هستند که به‌صورت قند ساده (منوساکارید) قند دوتایی (دی‌ساکارید) و قند چندتایی (پلی‌ساکارید) در ساختمان میوه‌ها به‌کار رفته‌اند. قند میوه‌ها معمولا در قسمت خارجی میوه تراکم بیشتری دارند.

گلوکز

گلوکز یکی از انواع قند میوه‌هاست. هر نوع قندی که وارد بدن می‌شود سرانجام به‌صورت گلوکز وارد خون می‌شود. بنابراین قندخون گلوکز نام دارد و بیماران مبتلا به مرض قند باید از میوه‌هایی که گلوکز فراوان دارند پرهیز نمایند. گلوکز در انگور به مقدار ۲۰ درصد، در زردآلو و گیلاس به‌صورت محلول در شیره سلولی وجود دارد.

فروکتوز

فروکتوز یکی دیگر از انواع قند میوه‌هاست. این قند همراه با گلوکز معمولا به‌صورت محلول در شیره سلول میوه‌های رسیده گلابی، توت‌فرنگی، هلو، انگور و به‌مقدار زیاد در سیب وجود دارد. فروکتوز از همه قندها شیرین‌تر است. قند فروکتوز برای تغذیه و مخصوصا تحرک نطفه مرد بسیار لازم است. فروکتوز در آلبالو نیز فراوان است و برای درمان بیماران قلبی مخصوصا آنهایی که مبتلا به دردهای قلبی هستند، بسیار مفید است.

ساکارز

ساکارز در میوه زردآلو، هلو، سیب، گلابی، توت‌فرنگی، پرتقال و خرما به‌شکل محلول در شیره سلول وجود دارد.

سوربیتول

سوربیتول یکی از انواع قند میوه‌هاست، در سیب، گلابی، گوجه، گیلاس، هلو، زرآلو و ازگیل وجود دارد. این قند چون در بدن در اثر تجزیه به گلوکز تبدیل نمی‌شود این مویه‌ها برای بیماران مبتلا به مرض قند مضر نیست.

فلوریدزوزید

فلوریدزوزید در گلابی و سیب کشف شده است.

نشاسته

نشاسته در میوه‌های نارسی چون موز، گلابی و در بعضی دانه‌ها مثل شاه‌بلوط به‌مقدار فراوان وجود دارد. دانه‌های نشاسته به‌صورت دانه‌های آمیلوبلانست در سیتوپلاسم سلول یافت می‌شود و هنگام آب‌گرفتن میوه در تفاله باقی می‌ماند.

سلولز

سلولز در غشای سلولی تمام میوه‌ها وجود دارد و براثر فشار میوه از تفاله آن جدا نمی‌شود. لذا اشخاصی که برای رفع یبوست میوه مصرف می‌کنند بهتر است خود میوه را بخورند تا سلولز میوه اجابت مزاج را تسهیل کند.

اینوزیتول

اینوزیتول در موز مقدار ۵ درصد ماده خشک آن وجود دارد. در انبه به مقدار یک تا ۲/۷ درصد و در خربزه درختی ۱/۲۷ درصد ماده خشک آن دیده می‌شود. یکی از مهمترین موادی است که امروزه در طب جدید برای افرادی که دچار خستگی فکری شده‌اند تجویز می‌شود تا انجام کارهای فکری تسهیل شود.

مکانیزم جذب قند در بدن

بدن نسبت به قند‌های مختلف با روش‌های گوناگون و گاهی کاملا مخالف یکدیگر برخورد می‌کند. وقتی ما قند می‌خوریم، آنزیم موجود در روده قند را به فروکتوز و گلوکز می‌شکند. اما طریقه‌ای که بدن با هرکدام از این ترکیبات برخورد می‌کند کاملا متفاوت است! گلوکز راهی جریان خون می‌شود و به سلول‌های ما انرژی می‌رساند. تمام سلول‌های بدن بدون مشکل خاصی می‌توانند گلوکز را به انرژی تبدیل کنند. اما فروکتوز از طرف دیگر فقط توسط سلول‌های کبد می‌تواند به انرژی تبدیل شود. در نتیجه بدن فروکتوز را فقط از طریق یک اندام خود می‌تواند تبدیل به انرژی کند و این خود فشار مضاعفی را به کبد وارد می‌کند. اگر شما فروکتوز زیادی مصرف کنید، کبد شما به‌سختی می‌تواند از پس سایر وظایف خود در بدن بربیایید که این منجر به تولید اسیداوریک اضافی می‌شود. اسیداوریک باعث افزایش فشارخون و ایجاد سنگ‌کلیه و نقرس می‌شود. بدن به‌طورطبیعی می‌تواند مقدار گلوکز در خون را کنترل کند به‌طوری‌که آب از آب تکان نخورد! گلوکز به پانکراس می‌گوید که انسولین تولید کند که انسولین هم مقدار اضافی گلوکز را از خون پاک می‌کند. در ضمن انسولین هورمون کنترل گرسنگی (لپتین) را نیز ترشح می‌کند. اما فروکتوز بدن را متوجه نمی‌کند که انسولین تولید کند و در عوض هورمون گرسنگی (گرلین) را تولید می‌کند!