مصائب مالی تئاترعروسکی در سال کرونایی

ماندا عبقری با اشاره به اینکه نمایش «هایکوی پاروزن یک‌دست» اثری در نفی جنگ است ابراز امیدواری کرد که فرصتی برای اجرای عمومی نمایش‌های عروسکی پیش بیاید تا حق عروسک‌ها ادا شود. ماندانا عبقری نویسنده و کارگردان تئاتر که با نمایش «هایکو پاروزن یک‌دست» در این دوره از جشنواره نمایش عروسکی حضور دارد در این باره گفت: نمایش «هایکو پاروزن یک‌دست» در بخش بزرگسال جشنواره نمایش عروسکی حضور دارد. این اثر نمایشی داستان پسربچه‌ای است که در جریان جنگ جهانی دوم و انفجار بمب اتم از جزیره خودش با یک سونامی به یک جزیره ناشناخته پرتاب می‌شود و در آن جزیره که در واقع دنیای ذهنی و ماورایی آن بچه است با یک دُرنا که طبق فرهنگ عامه ژاپن پرنده آرزوهاست روبه‌رو می‌شود و در ارتباطی که بین او و درنا شکل می‌گیرد این بچه به یک بلوغ ذهنی و فکری می‌رسد. در پایان پدرش که یک پاروزن یک‌دست است و دست دیگرش را جنگ از او گرفته است سوار با قایق پارو می‌زند و در نهایت کودک را از جزیره نجات می‌دهد. وی ادامه داد: هایکو کوتاه‌ترین گونه شعر ژاپنی است و در جزیره زمانی‌که کودک با درنای آرزوها صحبت می‌کند به او می‌گوید که اگر من از جزیره نجات پیدا نکردم برای پدر من که یک پاروزن یک‌دست و نمادی از همه بازماندگان جنگ است یک هایکو بگو. این نمایش به‌صورت تکنیک تاپ تیبل اجرا شده و در صحنه‌های فلاش‌بک که کودک خاطراتش را برای درنا تعریف می‌کند از تکنیک سایه هم استفاده کرده‌ایم. عبقری درباره پیامی که این نمایش قصد انتقالش را دارد، توضیح داد: این نمایش ضدجنگ است و روایتی از اینکه جنگ می‌تواند چه فاجعه‌هایی را رقم بزند و چقدر بچه‌ها را از پدر و مادرهایشان دور می‌کند؛ همانطور که هفتاد سال قبل بمب اتم در این جزیره منفجر شده و بعد از این همه سال همچنان پیامدهای این اتفاق را در ژاپن شاهد هستیم. پیام اصلی این نمایش نفی جنگ و به‌دنبال جهانی پراز صلح و آرامش بودن، است.

تئاتر در شرایط کرونا لطمه خورد

این کارگردان تئاتر درباره برگزاری آنلاین این دوره از جشنواره و تاثیری که در جذب مخاطبان داشته است، بیان کرد: طبعا این شیوه که به اجبار برای برگزاری جشنواره در نظر گرفته شده است به هیچ وجه نمی‌تواند بازخوردی مانند شرایط عادی داشته باشد چون مخاطبی که به سمت سالن‌های تئاتر می‌آید مخاطبی است که علاقه‌مند به صفحه تلویزیون و سالن سینما نیست و ترجیح می‌دهد نفس‌به‌نفس تماشاگران دیگر و بازیگران اثر باشد و با حضور فیزیکی‌اش در سالن نمایش علاقه‌مند به دریافت انرژی است که از هم‌زمانی و هم‌مکانی با عوامل اجرا و دیگر مخاطبان دریافت می‌کند. وی متذکر شد: قاعدتا هر چقدر هم برای اجراهای آنلاین تبلیغ بکنیم آن بازخوردی را که در شرایط اجرای زنده و فیزیکی داریم، نخواهیم داشت اما به هر حال برای زنده‌ماندن تئاتر و ادامه حیاتش مجبور به این کار هستیم. تئاتر و دیگر هنرهای جمعی در شرایط بحران کرونا لطمه زیادی خوردند و برای پابرجا ماندن چاره‌ای نداریم که به سمت فضاهای مجازی و اجراهای آنلاین برویم. عبقری درباره حمایتی که جشنواره عروسکی از گروه‌های شرکت‌کننده کرده است هم گفت: در اینکه برای برگزاری جشنواره زحمت زیادی کشیده شده هیچ شکی نیست و ما درک می‌کنیم که در این شرایط برگزاری چنین رویدادی چقدر سخت است. در کشوری زندگی می‌کنیم که متاسفانه برای دانلود و آپلود یک فیلم ممکن است ۲۴ ساعت وقت صرف شود. با همه زحماتی که ستاد جشنواره کشیده اما از طرف دیگر به‌خاطر اینکه در یکسال کرونایی همه هزینه‌ها رشد غیرقابل تصوری پیدا کرده است و در این میان راه‌اندازی و تولید یک اثر عروسکی از تولید هر نمایش دیگری پرهزینه‌تر است، با مشکلات زیادی برای تامین مخارج تولید یک اثر روبه‌رو هستیم.

کمک هزینه‌ها کافی نیست

وی افزود: وقتی نمایش عروسکی تولید می‌کنیم بازیگری داریم که باید عروسکی را هدایت کند که این عروسک را یک طراح، طراحی کرده است و یک یا چند عروسک‌ساز آن را با متریالی بسیار گرانقیمت ساخته‌اند از این‌رو نقشی که در اجرای زنده به یک نفر محول می‌شود در اجرای عروسکی یک تیم را پشت‌سر خودش دارد که هرکدام از این افراد توقع مالی دارند و باید به مسائل اقتصادی‌شان توجه شود از این‌رو هرچقدر هم جشنواره بخواهد به گروه‌ها کمک کند شاید تنها جوابگوی مراحل آماده‌سازی و ابتدایی کار باشد و در زمینه پرداخت حق‌الزحمه بسیار سخت بتوان به عوامل پرداختی مناسبی داشت. وی در پایان صحبت‌هایش متذکر شد: در هر حال می‌دانیم که برگزارکنندگان جشنواره بسیار سخت تلاش کردند و شرایط را درک می‌کنیم اما این کمک هزینه‌ها شاید برای نمایش‌هایی که تعداد کمی عروسک دارند، مناسب باشد و برای گروه‌هایی که عوامل و عروسک‌های زیادی دارند، کافی نیست. امیدواریم این دوران سخت زودتر بگذرد تا بتوانیم با توجه به قولی که جشنواره به گروه‌ها داده برنامه‌ریزی برای اجرای عموم داشته باشیم و زحمات عواملی را که پشت صحنه کار بودند، جبران کنیم تا اجراها قربانی نشوند. اجرای عمومی نرفتن نمایش‌های عروسکی در واقع ظلم به عروسک‌هاست چون عروسک‌ها ساخته می‌شوند و به آنها جان بخشی می‌شود پس حق مسلم‌شان این است که زندگی کنند چون با یک‌بار ضبط‌شدن و در فضای‌مجازی قرارگرفتن، حق عروسک‌ها ادا نمی‌شود.