دولت پنهان نتیجه عملکرد دولت رسمی است

یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب با بیان اینکه برای بیشتر دولت‌ها این اتفاق رخ می‌دهد که سرمایه اجتماعی خود را در پایان دوره مسئولیت خود از دست می‌دهند و این مسأله فقط مختص ایران نیست. صادق خرازی گفت: من پیش از این در مقاله‌ای نوشتم که مصدق نفت را ملی نکرد، بلکه دولتی کرد و البته نه اینکه نیت بدی داشته باشد به هر حال تفکر آن مقطع اینگونه بوده است. با دولتی شدن نفت و آمدن پول نفت به جیب دولت، دولت از پاسخگویی مستثنا شد. دولت پول نفت را داشت و با آن کشور را اداره می‌کرد و بنابراین پاسخگو نبود، اما سایر کشورها که درآمد نفتی نداشتند، مجبور بودند از مردم خود برای اداره کشور پول بگیرند و بنابراین به مردم پاسخگو بودند. این نسبت ساده معادله پاسخگویی دولت به ملت و نیاز دولت به ملت است. اگر این نیاز به ناز تبدیل شود، استبداد به وجود می‌آید. وی ادامه داد: استبداد تاریخی ما چه قبل انقلاب، چه در ضمیر دولتمردان بعد انقلاب در دولت‌ها ریشه در همین پاسخگو نبودن است و این به یک فرهنگ تبدیل شده است. به طور مثال سال گذشته دولت طرح افزایش قیمت بنزین را اجرا کرد و همه می‌دانستند این کار خلاف است، اما بعد از ایجاد اعتراضات رئیس‌جمهور اعلام کرد که من بی‌خبر بودم. اگر من جای رئیس‌جمهور بودم اعلام می‌کردم این جراحی برای اقتصاد کشور لازم است و اگر لازم باشد من جانم را در این راه می‌دهم. دبیر کل حزب ندای ایرانیان بیان کرد: مسئولی سدی می‌سازد و انتظار دارد به او مدال دهند در حالی‌که او به وظیفه‌اش عمل کرده است. رفتار یک شهردار، فرماندار، استاندار، وزیر و رئیس‌جمهور قبل و بعد حکم مسئولیت تفاوت پیدا می‌کند و افراد تغییر می‌کنند. سفیر سابق کشورمان در فرانسه عنوان کرد: این مسائل یعنی نخبگان ما برای حکمرانی خوب تربیت نشده‌اند. قبل از بحث کارآمدی، تربیت نخبگان مهم است. ایسنا نوشت، کسی که از دانشگاه هاروارد یا فلچر فارغ‌التحصیل می‌شود برای کار مدیریتی تربیت شده است ولی نخبگان سیاسی ما برای مدیریت تربیت نشده‌اند. وی با اشاره به اینکه ریشه ناکارآمدی دولت‌ها به عوامل فرهنگی، شخصیتی و ساختاری مربوط می‌شود، افزود: ما مشکل معرفت‌شناسی هم داریم. ما فاقد بینش در تصمیم‌گیری هستیم. ما در مدیریت به دانش بیشتر از چشم‌انداز اهمیت می‌دهیم. خرازی اظهار کرد: در علم مدیریت و روان شناسی مدیریتی اولین سوالی که از شما می‌کنند این است که افق دید، چشم‌انداز، بینش و ماموریت شما در یک سازمان چیست؟ دانش بدون بینش موجب ایجاد تحول نمی‌شود. وقتی بینش با ماموریت همراه می‌شود، به حکمرانی دقیق منجر می‌شود. اکثر دولتمردان ما فاقد چشم‌انداز و ماموریت هستند و در بین روسای جمهور دوره‌های اخیر تنها کسی که بینش و افق داشت، مرحوم هاشمی بود.

دولت پنهان برای فرار از پاسخگویی

دبیر کل حزب ندای ایرانیان با بیان اینکه برخی معتقد هستند که ناکارآمدی دولت‌ها به دلیل دخالت نهادهای زیر نظر رهبری است، عنوان کرد: اینطور نیست. چرا وقتی نهادهای زیرمجموعه رهبری در بخش دفاعی دخالت می‌کند، موفق بوده و از سایر بخش‌ها جلوتر است به گونه‌ای که ایران در دو هزار سال گذشته چنین قدرت دفاعی در خاورمیانه نداشته است. اگر آنقدر که شهید سردار سلیمانی در مقاومت و بخش دفاع ما موفق بودند، در آداب حکومتداری هم موفقیت داشتیم، ایران مشکلی نداشت. وی ابراز داشت: من تحریم را مشکل ناکارآمدی نمی‌دانم، البته تحریم را ذاتا امر خوبی نمی‌دانم و معتقدم تحریم نعمت نیست، بلکه نقمت است اما ناکارآمدی بیشتر از آنکه به تحریم یا بحث‌های ایدئولوژیک و انتزاعی مرتبط بدانم، به عوامل ساختاری و تشخیص هویت فکری دولتمردان ایران مرتبط می‌دانم. خرازی با بیان اینکه ما در کشور حزب و انتخابات نداریم و فکر می‌کنیم برگزاری انتخابات نهایت دموکراسی است، گفت: کشورهایی مثل ایران و روسیه الکترال دموکراسی هستند یعنی دموکراسی منحصر به فرد دارند. از این دموکراسی مکرون 39 ساله یا اوباما و ترامپ به عنوان پدیده درنمی‌آید. دموکراسی ما معیوب است و فکر می‌کنیم با برگزاری انتخابات به دموکراسی رسیده‌ایم، در حالی‌که قبل از انتخابات به مولفه‌های دموکراسی نیازمندیم. این فعال سیاسی اصلاح‌طلب اضافه کرد: آیا انتخاب کاندید بین اصلاح‌طلبان و اصولگرایان در یک فرایند دموکراتیک انجام می‌شود؟ آیا احزاب و مطبوعات در انتخاب این کاندیدها نقش دارند؟ روسای جمهور در ایران فکر می‌کنند که بر مردم ولایت و حق دارند و صاحب اختیار هستند برای همین وقتی وزیری انتخاب می‌کند، می‌گوید این انتخاب حق من است در حالیکه این حق رئیس‌جمهور نیست. حق رئیس‌جمهور مدیریت است. وی ادامه داد: در نظام‌هایی که دموکراسی نهادینه شده است، احزاب براساس مولفه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی و هنری افراد را بررسی کرده و از آنها سوال می‌کنند و کسی که بیشترین نمره را در این حوزه‌ها بدست آورد، به عنوان کاندیدا در انتخابات معرفی می‌کنند، اما در ایران هرکسی از خانه قهر می‌کند، کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری می‌شود و اتفاقا رئیس جمهور هم می‌شود. خرازی تصریح کرد: این اتفاق بارها در انتخابات کشور رخ داده و تبعات زیادی برای ما داشته است. اگر در سال 84 لاریجانی از خود اصولگرایان انتخاب می‌شد، شرایط کشور با حال حاضر خیلی متفاوت بود، زیرا او هم فکر بلند و بینش دارد. اگر آیت‌ا... هاشمی انتخاب می‌شد، با ادامه مسیری که دولت خاتمی آغاز کرده بود، به یک موقعیت بزرگ تاریخی می‌رسیدیم و بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی غرب آسیا می‌شدیم و در تمام نهادهای بین‌المللی نقش اول داشتیم و طرف مشورت در وقایع بین‌المللی بودیم. سفیر اسبق کشورمان با اشاره به اینکه مطرح کردن دولت پنهان فقط برای فرار رو به جلو و عدم پاسخگویی است، تاکید کرد: احمدی نژاد شش سال ثابت کرد که رئیس جمهور می‌تواند نفر اول اجرائی در کشور باشد. شهید رجایی فرد مقتدری بود.