حال‌وروز شاغلان صنایع دستی خوش نیست!

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های صنایع دستی می‌گوید، صنعتگران و تولیدکنندگان حوزه صنایع دستی این روزها وضعیت خوبی ندارند و بسیاری از شاغلان و فعالان این صنعت از کرونا آسیب جدی دیده‌اند. با شدت گرفتن گسترش ویروس کرونا از اسفند سال گذشته بسیاری از مشاغل و کسب و کارها به‌ویژه صنوف خدماتی آسیب دیده و ماه‌ها با رکود و تعطیلی مواجه شدند و این امر به کاهش درآمد و بیکاری بخش اعظمی از نیروهای کار شاغل در این مشاغل منجر شد. حالا در آستانه یک‌سالگی این ویروس منحوس جایی نمانده که درگیر نشده و کسب و کاری نبوده که تحت تاثیر قرار نگرفته باشد. صنایع دستی جزو آن دسته بخش‌هایی است که در مدت شیوع کرونا از اثرات آن در امان نمانده است. علی محمد اسماعیلی ـ مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های صنایع دستی- می‌گوید: در تمام دنیا حمایت‌های ویژه‌ای از صنایع دستی صورت می‌گیرد ولی صنایع دستی ما عمدتا مهجور مانده و حمایت چندانی دریافت نمی‌کنند. او افزود: شیوع ویروس کرونا فعالان این حوزه را به شدت متاثر ساخته و به دلیل عدم حمایت، این صنعت آسیب جدی دیده است.

مزایای توسعه صنایع دستی

بر اساس این گزارش، صنایع دستی از جمله بخش‌های اشتغالزا و درآمدزا به شمار می‌رود که داشتن چند ویژگی آنها را از دیگر صنایع متمایز می‌کند. صنایع دستی با هزینه و سرمایه کم می‌تواند اشتغال گسترده‌ای ایجاد کند. این بخش از ارزش افزوده بالایی برخوردار است و ارزآوری بسیاری برای کشور به دنبال دارد. ویژگی صادراتی بودن محصولات و صنایع دستی باعث شده تا این صنعت علاوه بر ارزآوری، ارزش سرمایه‌گذاری هم داشته باشد و به شرط شناسایی بازارهای هدف، تولیدات صنایع دستی ایرانی را به اقصی نقاط جهان معرفی و صادر کند. اما مدتی است حال و روز شاغلان صنایع دستی خوش نیست. صنایع دستی که زمانی با برپایی بازارچه‌ها و نمایشگاه‌ها رونق می‌گرفت به دلیل شیوع کرونا ماه‌هاست که زمین‌گیر شده و تولیدکنندگان و صنعتگران به دلیل ایجاد محدودیت‌های کرونایی، امکان فروش و عرضه محصولات خود را از دست داده‌اند. خاطره استاد رضایی ـ رئیس کمیسیون بانوان اتاق تعاون- می‌گوید: با شیوع کرونا درآمد بسیاری از تعاونی‌های صنایع دستی و فعالان حوزه گردشگری و بوم‌گردی به شدت کاهش پیدا کرد و بازار صنایع دستی نیز همچون بازارهای دیگر تحت تاثیر شیوع ویروس کرونا قرار گرفت. او اضافه کرد: پیشنهاداتی از سوی برخی از شهرداری‌ها برای برپایی غرفه‌های فروش و عرضه در ایستگاه‌های مترو مطرح شده تا فضا به طور رایگان در اختیار صاحبان کسب و کارهای صنایع دستی قرار گیرد ولی به دلیل کرونا و رعایت پروتکل‌های بهداشتی و منع تردد در اماکن و فضاهای بسته این پیشنهاد عملی نیست. مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های صنایع دستی استان تهران درباره حمایت از شاغلان صنایع دستی و مشکلات پیش روی آنها در دوران کرونا، می‌گوید: در حال حاضر ۳۵۰ هزار نفر از صنعتگران و شاغلان حوزه صنایع دستی به‌طور رسمی ثبت شده‌اند و بیشتر فعالان این عرصه که در کارگاه‌های کوچک و خانگی مشغول کارند به طور رسمی ثبت نشده‌اند. یک عده نیز در روستاها تحت حمایت سازمان بهزیستی یا کمیته امداد و جهاد کشاورزی به تولید صنایع دستی خانگی اشتغال دارند ولی این عده مشمول دریافت بسته‌های حمایتی دولت نشده‌اند. استاد رضایی افزود: عمده حمایت‌های صورت گرفته از شاغلان صنایع دستی و بسته‌های حمایتی پیش‌بینی شده به آسیب‌دیدگان کرونا شامل حال همان ۳۵۰ هزار نفری است که کارت شناسایی و کد کارگاهی دارند و کارگاه‌های آنها ثبت رسمی شده است و شاغلان غیر رسمی را در برنمی‌گیرد. او درباره جلوگیری از ضرر و زیان تعاونگران و صنعتگران این حوزه اظهار کرد: برای کاهش ضرر و زیان فعالان و تعاونگران این بخش فروش اینترنتی را در دستور کار قرار دادیم که فعالیت خود را در بستر شبکه‌های اجتماعی دنبال کنند و پیش‌بینی تخفیف برای خرید محصولات و صنایع دستی از جمله اقدامات صورت گرفته در جهت حمایت از فعالان و تعاونی‌های گردشگری و صنایع دستی بوده است.

ارائه بسته‌های حمایتی

در راستای حمایت دولت از فعالان و کسب و کارهای حوزه گردشگری و صنایع دستی، پرداخت تسهیلات حمایتی کرونا از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا به تصویب رسید؛ بر این اساس متقاضیان وام کرونا پس از ثبت نام در سامانه کارا وزارت کار و طی مراحل اولیه تایید، از امکان دریافت تسهیلات حمایتی کرونا بهره‌مند می‌شوند. چندی قبل نیز تفاهم‌نامه مشترکی میان بنیاد برکت ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و معاونت صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با هدف حمایت از فعالان حوزه صنایع دستی و ایجاد ۳۰۰۰ شغل با حمایت از هزار طرح تولیدی صنایع دستی با اولویت آسیب‌دیدگان کرونا به امضا رسید و مقرر شد به فعالان صنایع دستی که در دوران کرونا دچار خسارت شده‌اند تا سقف ۵۰ میلیون تومان وام با کارمزد چهار درصد و مدت تنفس شش ماهه و اقساط ۶۰ ماهه پرداخت شود. اظهارات مدیران و مسئولان اتحادیه ها و تعاونی‌های صنایع دستی حاکی از آن است که تسهیلات و بسته‌های حمایتی پیش‌بینی شده نصیب گروهی از فعالان و صنعتگرانی می‌شود که هم‌اکنون به طور رسمی مشغول کارند و بخش عمده‌ای از کسانی که به شکل خانگی یا در کارگاه‌های کوچک اشتغال دارند و به تولید صنایع دستی می‌پردازند از دریافت این کمک‌ها محروم مانده‌اند؛ از این رو شایسته است با تدبیر مناسب زمینه بهره‌مندی از تسهیلات حمایتی و اعتباری برای شاغلان و فعالان این بخش‌ها که این روزها با کاهش درآمد و عدم عرضه محصولات روبه‌رو شده و بازار فروش خود را به دلیل کرونا از دست داده‌اند، فراهم شود و برای شاغلانی که متحمل آسیب بیشتری شده، تسهیل شرایط دریافت تسهیلات کرونایی در دستور کار قرار گیرد.