توافق بهراحتی احیا نمیشود
برعکس بــاراک اوبــاما کــه نتـــوانست در دوران ریاستجمهوری خود به تمام شعارهایش جامهعمل بپوشاند، بایدن سعی دارد به شعارهای خود عمل کند؛ زیرا دونالد ترامپ، رئیسجمهوری سابق آمریکا به حداکثر شعارهای خود عمل کرده و حالا عملیاتی شدن شعارها برای جو بایدن از اولویت بالایی برخوردار است. بر همین اساس، جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا سریعا به توافق پاریس بازگشت، همچنین فرمان منع مهاجرتی ترامپ را کنسل کرد. با این حال به دلیل پیچیدگی داستان برجام، با اینکه بازگشت به برجام از شعارهای اصلی بایدن بود، اما هنوز نتوانسته این پرونده را حل کند. در واقع بایدن میخواهد به برجام با سازوکار مشخص خودش بازگردد. در واقع آمریکای امروز بیش از مساله هستهای نگران حضور منطقهای ایران است. جو بایدن در خصوص پرونده ایران میداند که با شرایط داخلی امروز آمریکا نه توانایی شروع یک جنگ فرسایشی را دارد و نه میتواند مثل باراک اوباما فقط گزینه دیپلماسی را دنبال کند؛ بنابراین راه میانه را انتخاب کرده؛ دیپلماسی گزینه اوست، اما از اهرم فشار و جنگ همچنان استفاده خواهد کرد تا در این بین امتیازهای بیشتری به ایران ندهد و حتی امتیازهای بیشتری نیز بگیرد. زیرا آمریکا از برجام خارج شده است و آنها مقصر شرایط امروز هستند. با این حال هدف اصلی بایدن کاهش تنش است. بر همین اساس رسما اعلام کرد که به صورت غیررسمی به مذاکرات ۵+۱ بازمیگردد. همچنین رابرت مالی که طرفدار ایران است به عنوان مسئول امور ایران انتخاب کرده و درخواست مکانیسم ماشه را از سازمان ملل پس گرفته است. از سوی دیگر اروپاییها نیز برای حلوفصل این شرایط دست به میانجیگری زدهاند. بر همین اساس از دو طرف خواستهاند در یک نشست غیررسمی در خصوص برجام شرکت کنند. کاخ سفید اعلام کرده در مذاکره آتی شرکت خواهد کرد، اما ایران هنوز در حال بررسی این مذاکره و شرکت در آن است. تعلل ایران در مورد حضور در جلسه غیررسمی که اروپاییها برنامه ریختهاند باعث شده آمریکاییها بگویند صبر آنها اندازهای دارد، درواقع مشکل اصلی تیم بایدن بیاعتمادی ایران است. از سوی دیگر بایدن نگران جمهوریخواهان مخالف مذاکره با ایران و کشورهای خاورمیانه مخالف برجام است. این دو عامل باعث شده است که بایدن دست به تحرکاتی در منطقه بزند تا هم ایران را مجاب به مذاکره بکند و هم از تنشزایی مخالفان منطقهای بکاهد. بر همین اساس جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا هدف حمله جنگندههای آمریکایی به سوریه را ارسال یک پیام هشدارآمیز به ایران عنوان کرده است. با این شرایط احیای برجام به کدام سمت حرکت میکند؟ در حقیقت چند اتفاق پیشرو است. دو کشور با میانجیگری اروپا، عمان قطر و حتی عراق جلسات مخفیانهای خواهند داشت و پای میز مذاکره مینشینند. از طرف دیگر آمریکا امتیازاتی به ایران در همین اول کار میدهد، از جمله آزادسازی پولهای بلوکه شده ایران توسط ژاپن و کره جنوبی، فعالتر شدن کانال سوئیس و اینستکس و کانالی برای خرید و فروش نفت ایران توسط برخی کشورها و... . با این حال بیشک بازگشت آمریکا به برجام به بعد از انتخابات ۱۴۰۰ موکول میشود، زیرا برداشتن همه تحریمهایی که دونالد ترامپ علیه ایران گذاشته است به زمان زیادی نیاز دارد. از سوی دیگر این اولین بار است که یک رئیسجمهوری منتخب در ایران با یک رئیسجمهوری آمریکایی میتواند ۸ سال همکاری داشته باشد.
