با توجه به اینکه تنها 4 ماه تا انتخابات 1400 باقی مانده شانس اصلاحطلبان برای پیروزی در انتخابات را چگونه پیشبینی میکنید؟
انتخابات 1400 در دستان اصولگرایان جریان دارد و کاندیداهای اصلاحطلبان هنوز به یک اجماع کلی برای انتخابات نرسیدهاند. کنشهایی که در اردوگاه اصلاحطلبان برای انتخابات سال آینده دیده میشود، خیلی در پیروزی اصلاحطلبان در خرداد سال آینده تاثیرگذار نیست و جدی قلمداد نمیشود. اصلاحطلبان خیلی گزینههای جدی برای انتخابات ندارند و گزینههای اعلام شده نمیتواند باعث پیروزی اصلاحطلبان شود. فضای اجتماعی جامعه تمایل به حضور فعال در انتخابات ندارد و همین مساله باعث شده تا مشارکت مردم در انتخابات کاهش یابد. اصلاحطلبان به علت ناامیدی که مردم نسبت به حضور در انتخابات پیدا کردهاند، نمیتوانند در انتخابات سال آینده با قدرت عمل کنند. اصلاحطلبان دو مشکل اساسی برای پیروزی در انتخابات 1400 دارند، اول اینکه ناامیدی مردم از شرکت در انتخابات تبدیل به یک چالش جدی برای اصلاحطلبان در انتخابات خرداد سال آینده شده است. چالش دومی که اصلاحطلبان برای انتخابات با آن روبهرو شدهاند، وجود نداشتن یک کاندیدای رایآور برای انتخابات 1400 است. این دو مساله باعث شده تا در اردوگاه اصلاحطلبان دچار انفعال باشیم. اسامی که تا به امروز در
اردوگاه اصلاحطلبان اعلام آمادگی کردند، ظرفیت رایآوری و انسجام ندارند. کسانی که طرفداران اصلاحطلبان هستند، به جای اینکه از نهاد اجماعساز تمکین کنند و در مسیر انسجام باشند، دچار اختلافاتی هستند. اصلاحطلبان تا به امروز نتوانستهاند تحرک سیاسی در بین مردم ایجاد کنند و با معرفی کاندیداهای رایآور، باعث پرشور شدن انتخابات در سال آینده شوند.
چرا اصلاحطلبان نمیتوانند یک کاندیدای رایآور و مورد اعتماد مردم را برای انتخابات 1400 معرفی کنند؟
کاندیداهای اصلاحطلبان به علت ناامیدی که در بین مردم برای انتخابات 1400 وجود دارد، از شرکت در انتخابات خودداری میکنند. اگر حتی اصلاحطلبان گزینه رایآور برای انتخابات معرفی کنند، به علت اینکه مردم برای حضور در انتخابات هنوز مجاب نشدهاند، امیدی به پیروزی در انتخابات وجود ندارد. اگر روزی تحولاتی در جامعه رخ دهد و به خصوص ما شاهد ریزش قیمت کالاها در کشور باشیم و مردم امید پیدا کنند به اینکه امکان دارد در معیشت آنها تغییراتی رخ دهد، آن زمان ممکن است اگر گزینه مورد اعتمادی از اصلاحطلبان معرفی شود، مردم در انتخابات 1400 حضور فعالی داشته باشند. اگر مجموعه حاکمیت بتواند این تغییرات را در کشور ایجاد کند، ما شاهد تغییر رفتار مردم برای انتخابات سال آینده خواهیم بود. در صورتی که تغییرات چشمگیری در وضعیت اقتصادی مردم ایجاد نشود، مردم از انتخابات 1400 استقبال نخواهند کرد. فعلا در اردوگاه اصولگرایان رئیس قوه قضائیه شانس اول رایآوری در انتخابات را دارد و در عین حال ایشان به عنوان یک چهره مشارکتساز، میتواند باعث حضور افزایش مشارکت مردم در انتخابات شود. این انفعالی که در جناح اصلاحطلبان وجود دارد، باعث شده تا
امیدها در اردوگاه اصولگرایان برای پیروزی در انتخابات بالا برود. اگر تحولاتی در سطح بینالملل رخ دهد و مردم را نسبت به شرایط آینده کشور امیدوار کند و فضای انتخابات در کشور دوقطبی شود، شانس اصلاحطلبان برای انتخابات 1400 بالا خواهد رفت. اگر امروز در کشور انتخابات برگزار شود، کاندیدای پیروز را باید در درون جناح اصولگرایان پیدا کرد.
چه فعالیتهایی باعث شد تا اشتیاق مردم برای حضور در انتخابات کاهش پیدا کند؟
در حال حاضر فضای عمومی کشور مشارکت ساز نیست و مسئولان کشور باید برای این مساله راه حلی پیدا کنند. در فضایی که مردم تمایل به حضور در انتخابات ندارند، شانس اصلاحطلبان برای پیروزی در انتخابات کاهش پیدا میکند. اگر فضای کشور انتخاباتی باشد و مردم برای مشارکت در انتخابات اشتیاق داشته باشند، کسانی مثل آقای ظریف شانس رایآوری در انتخابات 1400 دارند. در شرایط کنونی کشور انتخابات سال آینده غیررقابتی خواهد بود و اصلاحطلبان هم نمیتوانند، مشارکت مردم در انتخابات را بالا ببرند.
چرا با وجود اینکه مقام معظم رهبری خواستار حضور حداکثری مردم در انتخابات است، مسئولان قوای مختلف کشور برای حل مشکلات مردم راهحلی پیدا نمیکنند؟
مقام معظم رهبری حضور پرشور مردم در انتخابات 1400 را بسیار حائز اهمیت میدانند، اما برای برآورده شدن نظر رهبر انقلاب باید فعالیتهای موثری انجام شود تا اشتیاق مردم برای حضور در انتخابات افزایش پیدا کند. گامهای مشارکتسازی که باعث حضور اکثریت مردم در انتخابات می شود، در حال حاضر دیده نمیشود و عدهای دوست ندارند مردم در انتخابات سال آینده حضور پرشکوهی داشته باشند. دولت و همه ارگانهای مختلف کشور باید برای حضور پرشور مردم در انتخابات قدمهایی بردارند و این مساله در شرایط امروز کشور که جمهوری اسلامی از هر طرف مورد فشار قرار میگیرد، حائز اهمیت است. قوای مختلف باید در این مدتی که تا انتخابات 1400 باقی مانده، به شکلی رفتار کنند، تا بار فشارها از روی مردم برداشته شود و مردم نسبت به آینده کشور امیدوار شوند. در حالی که راهبرد اصلی مقام معظم رهبری برگزاری انتخابات با حضور اکثریت مردم در پای صندوقهای رای است، اما هنوز قوای مختلف کشور گامهای مثبتی برای کم کردن فشار از روی دوش مردم بر نداشتهاند.
به نظر شما ائتلاف اصلاحطلبان با اصولگرایان میانهرو برای معرفی کاندیدا در انتخابات 1400 منطقی خواهد بود؟
چه در انتخابات سال آینده اصلاحطلب باتجربه وجود داشته باشد و یا یک اصولگرای میانهرو کاندیدای انتخاباتی شود، در شرکت کردن مردم برای انتخابات تاثیری نخواهد داشت. مشکل اصلاحطلبان در شرایط کنونی غیرمشارکتی بودن انتخابات و یخزدگی فضای عمومی کشور است. اگر فضای کشور مشارکتی باشد، گزینههای زیادی برای انتخابات سال آینده شانس رای خواهند داشت. در صورتی که فضای کشور برای حضور در انتخابات مشارکتی شد، باید هر گزینهای که شانس بالایی برای پیروزی در انتخابات داشته باشد در انتخابات شرکت کند. بحرانهای جریان اصلاحات «موقعیت»، «مزیت»، «حکمرانی» و «توجیه» است. به نظر میرسد در شرایط کنونی بحران «ناامیدی» هم بر چهار بحران افزوده شده است .برای برونرفت از این بحرانها با تاکتیک نمیتوانیم راهحلی پیدا کنیم و باید برخی رویکردهای خود را تغییر دهیم. یکی از مشکلات جریان اصلاحطلب این است که شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان برای انسجام بخشی اقدام خاصی برای انتخابات 1400انجام نداده است و این نهاد باید به جای بزرگان اصلاحطلبی نقش انسجام بخشی را ایفا کند. مردم از دادن چک سفید به شعارهای بدون پشتوانه جریانهای سیاسی خسته
شدهاند. مردم ضمانتطلب شدهاند و ما باید شعارهایی که در انتخابات خرج میکنیم را ضمانت کنیم.
با وجود اینکه اصلاح طلبان از دولــت روحــانی حمایت کردند چرا روحانی نتوانست انتظارات مردم را برآورده کند؟
من معتقدم از سوی دیگر دولتی بر سر کار آمده است که گفتمان اصلاحطلبی ندارد و تنها مورد حمایت اصلاحطلبان است، اما در سقف مطالبات مردم نمره خوب و قابل قبولی دریافت نکرده است، اما انتظار از دولت دوم آقای روحانی بهمراتب بیش از این بود، انتظار این بود که دولت دوازدهم، دولتی چابکتر، جوانتر، گفتمانیتر و یکدستتر باشد برای اینکه آقای روحانی بیش از اصلاحطلبان اذعان به کاستیهای دولت اول خودش داشت، اصلا تم شعارهای اصلاحطلبانه آقای روحانی در دور دوم بهقدری بالا رفت که خود اصلاحطلبان نیز از این وضعیت تعجب کرده بودند، حتی بسیاری از اصلاحطلبان در ایام انتخابات از این قافله جا مانده بودند مثل اینکه این یک عادت شده وقتی یک اصولگرایی به اردوگاه اصلاحطلبان میآید با یک سرعت عجیب و غریبی خاکریزهای اصلاحطلبی را چند پله جلوتر میبرد، به این ترتیب ما فکر میکردیم یک دولت متفاوتی نسبت به دولت یازدهم شاهد خواهیم بود اما بهاذعان کارشناسان شاهد هستیم که دولتی شکل گرفته که ضعیفتر از دولت اول است، امروز شیب مشکلات جامعه بسیار شدید و تندتر از گذشته است و سرعت و تب جامعه با دولت دوازدهم ناسازگار است.